Садтумонӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Садтумонӣ
Paeonia tenuifolia Pioni, tillipioni Dillpion C DSC03045.JPG
Таснифоти илмӣ
Номи илмии байналмилалӣ

Paeonia L., 1753

Навъи намуд
Таксонҳои иловагӣ
Ареал

тасвир

Садтумонӣ, гули кофар, гули маҷаҳ, саллагул, пио́н (лот. Paeónia) — ҷинси гиёҳҳои бисёрсола ё буттаҳои қадпасти ҳамешасабзест аз оилаи маҷаҳиҳо (Paconiaceae).

Тавсифоти гиёҳшиносӣ[вироиш]

Барги пармованди чок-чок ё себарга, гули калон-калону (бараш 6—12 см) серопулбарг (гули намудҳои худрӯл Садтумонӣ 5—8-барга)-и зард, сафед, сурх, гулобӣ ва тухми сиёҳи ҷилодор, меваи «баргак» дорад. Дар дунё 35— 47 намуди Садтумонӣ (ноҳияҳои мӯътадил ва кӯҳсори Евросиё, инчунин 2 намуд дар Америкаи Шимолӣ) месабзад. Дар СССР (Қисми европоӣ, Кавказ, Сибир, Шарқи Дур, Осиёи Миёна) қариб 20 ва аз ҷумла дар Тоҷикистон 1 намуди Садтумонӣ — гули мачоҳ (Paeonia intermedia) мерӯяд.

Садтумонӣ гули маъмул аст. Аз он (Paeonia lactiflora) навъҳои гуногуни боғиро рӯёнидаанд. Навъҳои боғии Садтумонӣ гулҳои базеб буда, боғу чорбоғ, хиёбону гулгаштҳоро оро медиҳанд. Чанд намуди Садтумонӣ (Paeonia suffruxicosa, Paeonia iutea, Paeonia delavayi, ва ғайра)-ро дар Боғи ботаникии Институти ботаникаи АФ РСС Тоҷикистон мепарваранд. Баъзе намудҳои садтумонӣ — Paeonia intermedia, Paeonia officinale, Paeonia anomaia шифобахшанд.

Эзоҳ[вироиш]

Адабиёт[вироиш]

  • Краснова Н. С., Пионы, М., 1971;
  • Флора Таджикской ССР, т. 4, Л., 1973.

Сарчашма[вироиш]

Энсиклопедияи Советии Тоҷик Мақола дар асоси маводи Энсиклопедияи Советии Тоҷик навишта шудааст.