Тӯрахоҷа Афсӯс

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search


Афсӯс
أفسوس
Зодгоҳ:

Истаравшан

Санаи марг:

1855

Навъи фаъолият:

нависанда

Афсӯс أفسوس Тӯрахоҷа (соли таваллуд номаълум – вафот 1855) — шоири тоҷик. Дар Истаравшан дар оилаи шоир Хоҷа Убайдуллоҳи Солик таваллуд ёфта, маълумоти ибтидоиро аз падараш гирифтааст. Дар мадрасаи Кӯкгунбази Истаравшан илмҳои расмии даврро омӯхт ва пас аз хатми таҳсил амалдори ҳокими Истаравшан таъйин гардид. Соли 1817 хони Хӯқанд Умархон (ҳукмронӣ 1811–1822) Истаравшанро забт намуд ва Афсӯсро дар қатори дигар асирон ба Хӯқанд бурд. Афсӯс, ки бераҳмию зулми Умархонро нисбат ба худу ҳамроҳонаш ва диг. асирон дида буд, ба хон ва дарбориён дар дил кинаву адоват дошт. Ӯ ҳамқаламонашро даъват мекард, ки аз васфи хони шӯҳратпараст даст бикашанд. Хон ба воситаи ҷосуси худ Ҳотам аз ин ташвиқоти Афсӯс огоҳ шуда, ӯро аз дарбор ронд. Афсӯс ба хон қасидаи мадҳие бибахшид ва Умархон соли 1818 бар ивази он вайро миршаби шаҳри Истаравшан таъйин кард. 13 сентябри1832 хони дигар Хӯқанд Муҳаммадалихон (1822–1842) ба ӯ вазифаи сардор ё вакили Истаравшанро дод. Дар манбаъҳои адабии асри 19 Афсӯс чун шоири тавоно тавсиф шудааст. Фазлии Намангонӣ дар тазкирааш «Маҷмуат-уш-шуаро» аз эҷодиёти Афсӯс 8 ғазал ва 2 қасидаро ба тариқи намуна овардааст. Дар баёзҳову ҷунгҳо низ шеърҳояш ҷой гирифтаанд. Афсӯс дар ғазалҳояш ишқи поки инсонӣ, орзуву мақсад, шодию сурур, ғаму андӯҳи ҳамзамонони хешро сурудааст.

[1]

Сарчашма[вироиш]

  1. Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.128 / С.Султонов.
  • Мухторов А. Материалы по истории Ура-Тюбе. М., 1963.