Ҳақиқати Суғд (рӯзнома)

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

«Ҳақиқати Суғд» (русӣ: Согдийская правда) — ҳафтаномаи ҷамъиятиву сиёсӣ ба забони тоҷикӣ мебошад. Рӯзнома дар ш. Хуҷанди вилояти Суғд нашр мешавад.

Муассис ва ношир - Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии вилояти Суғд аст. Сармуҳаррир – Мухтор Абдуллоев. Мавзӯъҳои рӯзнома – шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар Тоҷикистон ва вилояти Суғд. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, иҷтимоӣ-ҳуқуқӣ ва ҳаёти иҷтимои ва фарҳангии вилояти Суғд мебошад.

Рӯзнома ба андозаи А – 3 дар 4 саҳифа ба забони тоҷикӣ, дар як ҳафта 3 маротиба нашр мешавад. Нишонӣ, ш.Хуҷанд, маҳаллаи 20 бинои Кохи Матбуот

таърихи рӯзнома

НИГОЊЕ БА ТАЪРИХИ РЎЗНОМА ВА ДАВРАЊОИ ТАШАККУЛЁБИИ ОН Матбуоти вилояти Суғд махсусан рӯзномаи “Њақиқати Суғд” бо фарогирии мавзӯъњои гуногун, тарзу усули пешнињоди он, забону услуб, истифодаи жанрњо, сабки нигориши мавод, шаклу ороиш ва дигар хусусиятњо дар раванди пешравї ва инкишофи матбуоти вилоят ва њатто љумњурї мавқеи хосро соњиб аст. Ин рӯзнома чун ифодагари афкору андешаи мардуми минтақа дар инъикоси вазъи њаёти мардуми шимоли Тољикистон сањми беназир гузоштааст. Махсусан сањми рӯзнома дар инъикосї мавзӯъњои солњои љанги шањрвандї ва инъикоси иљлосияи тақдирсози миллат басо назаррас аст. Солњои нахустини интишори рӯзномаи «Њақиқати Суғд» ба нашр омода кардани он ва ба дасти хонанда расондан осон набуд. Вале, солњои сиюми қарни мозї оғоз шудани њаёти созандаву бунёдкоронаи ањли љомеа далолат менамуд, ки ба тафаккури мардум тавассути матбуоти чопї таъсир расонда, мардум ба бунёдкорї сафарбар карда шаванд. Солњои аввали мављудият туфайли мураккабии ақидањои ањли љомеа кормандони рӯзнома бо мушкилињо фаъолият мебурданд, борњо њаёти онњо зери хатар мемонд. Бо вуљуди ин душворињо рӯзнома рисолати сафарбаркунандагии худ, бо вазъи сиёсии замона огоњ намудани мардумро бошарафона ба субут мерасонд ва дар муддати кӯтоњ љарида ба нашрияи бонуфуз табдил ёфт. Дар саргањи таъсис ва рушду такомули рӯзнома як зумра фардони бузург, аз љумлаи академикњо Зариф Раљабов, Бобољон Ѓафуров, Муњаммадљон Њасанов, Ќурбон Бањлулзода, Мирзо Турсунзода, Рањим Љалил, Њољї Содиқ, Муњиддин Аминзода, Аминљон Шукӯњї ва дигарон меистанд, ки бењтарин анъанањои муњити эљодии рӯзномаи вилоятї, ки то њол идома меёбанд, бо номи ин бузургмардон марбут аст.

 Њайати эљодии нашрия сол аз сол нуфӯз пайдо намуда, бо қалами буррои хеш, бо суханњои арзишманду мақолањои хондании худ мардумро ба созандагиву бунёдкорї, корнамоињо бањри обод намудани диёр сафарбар менамуданд. Бо мурури айём рӯзномаи вилоятї ба як аслињаи муқтадир табдил ёфт. Ба қавле, табдили ном намудани рӯзнома низ рамзї буда, бо номњои «Роњи колхозчї», «Колхозчї», «Стахановчї», «Пролетари Хуљанд», «Њақиқати Ленинобод» интишор гардидан ин инъикоси як марњалаи созандагии он давру замон, халқу миллати тољик буд. 
 Танњо овардани чанд лањзаи фаъолияти  кормандони рӯзнома дар солњои Љанги Бузурги Ватанї, њолатњои аз штаби генералї дастрас намудани маълумотњои навтарини љабњањо ва онро ба шакли варақаи рӯзнома омодаву ба мардум дастрас намудан ва ба ин васила, дар  тинати мардум бедор кардани нафрат ба душман, далолат кардан ба эњсоси бурдборї, ватандӯстї, фидокорї худ шањодати корнамоињои бемисли њайати эљодї дар ин айёми душвори ба сари Ватан омада буд. Чанд тан рӯзноманигорон ихтиёрї ба љанг рафта, шањид гаштаанд. 

Дар солњои осоиштагї, бахусус солњои њафтодуму њаштодуми қарни ХХ муњити эљодии рӯзномаи вилоятии «Њақиқати Ленинобод» бо фарогирии зумраи калони шоирону нависандагон ва адибон ба њавзаи адабии вилоят табдил ёфта, парвозгоњи чандин соњибсуханон ба майдони васеи илм, адаб, сиёсат ва фарњангу маънавиёт гардид. Дар солњои соњибистиқлолї рисолати њайати эљодии рӯзнома рангу таровати тоза гирифт. Рӯзноманигорони «Њақиқати Суғд» аз рӯзњои нахустини соњибистиқлолї мӯътақид будани нерӯи зењнї ва қобилияти ақлонии хешро ба њадафњои созанда, татбиқи њаётии сиёсати хирадмандона, Ѓояњои хештаншиносї ва арљгузории Президенти кишвар, Љаноби Олї Эмомалї Рањмон ба мардуми шарифи Тољикистон нишон додаанд ва имрӯз њам рисолати хеш мењисобанд. 25 марти соли 1930 шумораи аввалини рӯзномаи мањаллї бо номи "Роњи колхозчї" дар шимоли Тољикистон аз чоп баромад, ки органи Комитети партиявии округи Хуљанд, Совети депутатњои мењнаткашон ва Президиуми иттифоқњои касабаи округ буд. Шумораи аввал ба хати арабиасос нашр гардид, ки дар њаёти мењнаткашон нақши муассир дошт. Муњаррири аввалин Муњаммадљон Њасанов буд. Аз шумораи 61 (7 ноябри соли 1930) "Пролетари Хуљанд" ном гирифт, ки органи Комитети партиявии шањри Хуљанд, Совети депутатњои шањр ва Бюрои иттифоқи касаба буд. Дар сањифањои рӯзнома масъалањои саноат ва тараққиёти шањр, фаъолияти мењнатии коргарону дењқонон, муборизаи онњо бањри пеш аз мӯњлат ба иљро расонидани нақшањои панљсола, коллективонидани хољагии қишлоқ, аз љињати ташкили хољагидорї мустањкам намудани колхозњо, бењтар кардани ањволи маишии дењқонон, мубориза бар зидди муштзӯрњо инъикос мешуданд. Рӯзномаи «Бо роњи Ленинї» 3 августи соли 1933 баробари рӯзномаи «Пролетари Хуљанд» таъсис ёфт. 17 январи соли 1935 зарурати муттањид кардани «Пролетари Хуљанд» ва «Бо роњи ленинї» ба миён омад, ки дар асоси қарори Кумитаи њизбии шањри Хуљанд сурат гирифт. Аз ин замон рӯзномаи мањаллї «Болшевики Хуљанд» шуд. Мањз аз њамин давра хроникаи њодисањои байналхалқї дар рӯзнома бештар гардид. Соли 1940 баъди ташкил ёфтани вилояти Ленинобод ба газета номи "Стахановчї" нињода шуд, ки чун органи Комитети партиявї ва Комиљроияи совети вилоятї бо забонњои тољикї, русї ва ӯзбекї нашр мегардид. Албатта, ба газета нињода шудани ин ном бесабаб набуд. Сар то сари мамлакат номи ангишткани машњури Донбас Алексей Стаханов пањн гардида буд. Пропагандаи васеи њаракати наљибона вазифаи аввалиндараљаи матбуот ба шумор мерафт. Рӯзномаи вилоятии "Стахановчї" аз 1 январи соли 1948 "Њақиқати Ленинобод" ва аз соли 2001 «Њақиқати Суғд» ном гирифт. Аз рӯзњои аввали таъсисёбї нашрия њамчун манбаи тайёр кардани кадр, мактаби тарбияи Љурналистони вилоят гардид. Дар остонаи таъсиси рӯзнома шахсиятњои номї қарор гирифта, минбаъд тарбияи ворисони сазоворро вазифаи муњими худ донистанд. Робитаи идора бо мухбирони љамоатї қавї гардид, қаламкашон ба шоњроњи рӯзноманигорї ворид шуданд. Ин рӯзнома тамоми соњањои хољагии халқро сари вақт бо муаммо ва роњњои њалли он инъикос мекард, ки писанди хонанда мегардид. Ректори Университети давлатии Тољикистон академик Зариф Раљабов 16 августи соли 1951 ба сармуњаррири "Њақиқати Ленинобод" Рањим Љалил чунин навишта буд: "Ректори Университет ба шумо ва кормандони рӯзномаи "Њақиқати Ленинобод" барои силсилаи мақолањои аз њаёти донишгоњ чоп кардаатон изњори ташаккур мекунад. "Њақиқати Ленинобод" њамчун мактаби таљрибаи пешқадам дар таърихи матбуоти тољик нақши муайян дорад. Њам маводи интишоршуда ва њам таљрибаи эљодии ањли кор басо ибратбахш буда, тањқиқи дақиқ ва мавзӯънокро тақозо мекунад. Зеро, таљриба њамеша шоистаи дастгирист». Рӯзномаи вилоятии «Њақиқати Суғд» аз 4 сањифа иборат буда, дар 4аввали фаъолият њар њафта ду маротиба нашр мешуд. Аз соли 2012 њафтае се маротиба нашр мешавад. Рӯзнома фарогири масоили гуногуни сиёсї, иљтимої, фарњангї ва иқтисодї аст, ки бо маводи гуногуни иттилоотї, тањлилї ва публитсистї хонандагони сершумор дорад. Нашрия дар баррасии масоили гуногуни иљтимої нақши назаррас гузоштааст. Кормандони эљодии рӯзнома бо кӯшишу зањмати зиёд ва салиқаи хуб аз мушкилоти зиндагї, њаёти мактабу муаллим, донишљӯву талаба, беморхонаву духтур, мусофиру ронанда, коргару дењқон ва садњо проблемаи дигари иљтимої мавод омода карданд. Дар рӯзнома оид ба рӯзњои таърихї ва љашнњои миллї, њаёти кормандони нерӯгоњњо, сохтмонњои азими ватанї, нақбканон, роњсозон ва дигар табақањои гуногуни иљтимої матолиби тањлилї нашр намудааст. Маводи ходимони рӯзнома оид ба масъалањои муњими иљтимоиёт, сиёсат, иқтисод, навиштањо оид ба фаъолияти роњбарони идораву корхонањо, комёбињои масъулин ва бемасъулиятии баъзе роњбарон хеле хонданї буд. Дар сањифањои он њамчунин бо қалами њаљву киноя ва зарофату писханд фаъолияти роњбарону масъулони хатокор зери тозиёнаи танқид гирифта мешуд. Дар маxмӯъ, рӯзномаи “Њақиқати Суғд” тӯли зиёда аз њаштоду панљ сол дар пешрафти публитсистикаи тољик нақши назаррас гузоштааст. Њамчунин, дар давоми мављудияташ ба мактаби воқеии ањли қалам табдил ёфт ва дањњо кормандони соњаи рӯзноманигорї, илму адаб, њизбию давлатиро ба камол расонид. Академик Бобоxон Fафуров академикњо Шариф Раxабов, Муњаммад Осимї, нависандагон њаким Карим, Рањим Љалил, Пeлод Толис адибону рeзноманигорон Њољї Содиқ, Муњиддин Аминзода, Ќурбон Бањлулзода, АминЉон Шукeњї, Абдуљалил Воситзода, Озод Аминзода, Абдумалик Бањорї, Дадољон Раљабї, Ќурбон Алї ва дигарон фаъолияти мењнатиашонро дар идораи рeзномаи «њақиқати Суғд» оғоз бахшидаву ба пояњои баланди илмию адабї расидаанд. Шоири халқии Тољикистон Фарзона тайи чанд сол дар шeъбаи иљтимоию адабии рeзномаи вилотии «Њақиқати Ленинобод» бо Озод Аминзодаю Ањмадљон Рањматзод фаъолият дошт. Идораи рӯзномаи “Њақиқати Суғд” њамчун мактабе дар тайёр намудани мутахассион соњаи рӯзноманигорї сањми бендоза дорад. Мутахассисоне чун Муњаммадљон њасанов, Тољї Усмон, Сайд Носиров, Юлчї Бобоев, Рањмат Саидов, НабиЉон Абдуллоев, Ѓаффорхоља Яњёхољаев, Усмонљон Тољибоев, Ѓуфронљон Рустамов, Файзуллохоља Атохољаев, Мазбут Вoњидов, Мањмудљон Иброњимов, Дадољон Раљабї, Саодат Каримова, Аюбљон Умаров, Эргаш Мeњсинзода, њафиза Наимова, Комилљон Пeлодов, Карим Солењзода, Исмоил Бобољонов, Усмон Олим, Муњаммадљон Юсуфов, Исроилљон Исмоилов, Болтухон Хӯљаев, њомидЉон Олимї, Хайринисо Муњиддинова, Мулло Боқї, Неъмат Шариф, Акобир Нарзиев, Абдураззоқ Умаров, Ўрунбой Орифов, Саидхон Мамадов ва дигарон тарбия ёфтаанд, њар яке дар густариши матбуоти ба хусус Журанистикаи мањаллї нақши босазо гузоштаанд. Бо дастгоњи нави чопии офсетї бо сифати хуб ба дасти хонанда расидани рӯзнома натиљаи њамкории судманди идораи он ва матбааи аввалини шањри Хуљанд мебошад. Нашрия алњол таърихи 85 сола дошта, дорои сомонаи махсуси худ ебошад, ки пайваста хабару мақолањо дар он дарч мегарданд. Таърихи бештар аз 85-солаи нашрияи «Њақиқати Суғд (Ленинобод)”баёнгари он аст, ки матбуот дар њавзаи Суғд роњи тӯлонї дошта, омӯзиши таљрибаи бойи он барои нигоњ доштани анъанањо ва равишњои хуби кори рӯзноманигорї дар шароити имрӯза муфид хоњад буд. Њамчун нашрияи Мақомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Суғд «Њақиқати Суғд» дар иљрои дастуру супоришњои Раиси вилоят мӯњтарам Абдурањмон Ќодирї бобати роњандозии иқдомњои бунёдсозї мавқеъ ва рисолати хешро қавї гардонда, дар замони муосир нақше мегузоранд. Имрӯз қаламкашони нашрия дар сањифањои рӯзнома аз дастовардњои сокинони вилоят дар солњои Истиқлолияти давлатї, бунёдкориву созандагињо мақолањо омода менамоянд, аз навгонињои рӯз бунёди њар як иншооти нав, роњњо, нақбњо, биноњои истиқомативу маъмурї, корхонаву муассисањои таълимї паёми тоза ва навиди сулњу њамгирої, вањдату њамбастагї ба мардум мерасонанд. Аз таљдиди сохтори кишоварзї, бобати ба дењқон дода шудани замин, оиди рушду такомули њунармандї ва эњёи анъанањои миллї менависанд, муаммоњои рӯзгори сокинонро шаффоф ифшо ва дар њалли он кумак мекунанд. 'Матни хобида'

Таърих[вироиш | вироиши манбаъ]

Шумораи нахустини рӯзнома бо номи «Роҳи колхозчӣ» 25 марти соли 1930 нашр шудааст дар ш. Ленинобод. Баъдтар бо номҳои «Пролетари Хуҷанд», «Болшевики Хуҷанд», «Бо роҳи Ленин», «Стахановчӣ» ва «Ҳақиқати Ленинобод» ба дасти хонандагон мерасид. Фаъолияти кории бисёр рӯзноманигорон, адибон ва олимони машҳур, аз қабили Мирзо Турсунзода, Бобоҷон Ғафуров, Раҳим Ҷалил, Ҳоҷӣ Содиқ, Шариф Раҷаб, Юлчӣ Бобоев ва дигарон дар ҳамин рӯзнома оғоз ёфтааст.

Муҳаррирон[вироиш | вироиши манбаъ]

Бо қарори Раиси вилояти Суғд аз 10 ноябри соли 2014 Абдуллоев Мухтор Шокирович сармуҳаррири рӯзномаи вилоятии «Ҳақиқати Суғд» таъйин гардид.

Пайвандҳо[вироиш | вироиши манбаъ]