Ҳақиқати Суғд (рӯзнома)

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

«Ҳақиқати Суғд» (русӣ: Согдийская правда) — ҳафтаномаи ҷамъиятиву сиёсӣ ба забони тоҷикӣ мебошад. Рӯзнома дар ш. Хуҷанди вилояти Суғд нашр мешавад.

Муассис ва ношир - Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии вилояти Суғд аст. Сармуҳаррир – Мухтор Абдуллоев. Мавзӯъҳои рӯзнома – шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар Тоҷикистон ва вилояти Суғд. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, иҷтимоӣ-ҳуқуқӣ ва ҳаёти иҷтимои ва фарҳангии вилояти Суғд мебошад.

Рӯзнома ба андозаи А – 3 дар 4 саҳифа ба забони тоҷикӣ, дар як ҳафта 3 маротиба нашр мешавад. Нишонӣ, ш.Хуҷанд, маҳаллаи 20 бинои Кохи Матбуот

таърихи рӯзнома

НИГОЊЕ БА ТАЪРИХИ РЎЗНОМА ВА ДАВРАЊОИ ТАШАККУЛЁБИИ ОН Матбуоти вилояти Суѓд махсусан рўзномаи “Њаќиќати Суѓд” бо фарогирии мавзўъњои гуногун, тарзу усули пешнињоди он, забону услуб, истифодаи жанрњо, сабки нигориши мавод, шаклу ороиш ва дигар хусусиятњо дар раванди пешравї ва инкишофи матбуоти вилоят ва њатто љумњурї мавќеи хосро соњиб аст. Ин рўзнома чун ифодагари афкору андешаи мардуми минтаќа дар инъикоси вазъи њаёти мардуми шимоли Тољикистон сањми беназир гузоштааст. Махсусан сањми рўзнома дар инъикосї мавзўъњои солњои љанги шањрвандї ва инъикоси иљлосияи таќдирсози миллат басо назаррас аст. Солњои нахустини интишори рўзномаи «Њаќиќати Суѓд» ба нашр омода кардани он ва ба дасти хонанда расондан осон набуд. Вале, солњои сиюми ќарни мозї оѓоз шудани њаёти созандаву бунёдкоронаи ањли љомеа далолат менамуд, ки ба тафаккури мардум тавассути матбуоти чопї таъсир расонда, мардум ба бунёдкорї сафарбар карда шаванд. Солњои аввали мављудият туфайли мураккабии аќидањои ањли љомеа кормандони рўзнома бо мушкилињо фаъолият мебурданд, борњо њаёти онњо зери хатар мемонд. Бо вуљуди ин душворињо рўзнома рисолати сафарбаркунандагии худ, бо вазъи сиёсии замона огоњ намудани мардумро бошарафона ба субут мерасонд ва дар муддати кўтоњ љарида ба нашрияи бонуфуз табдил ёфт. Дар саргањи таъсис ва рушду такомули рўзнома як зумра фардони бузург, аз љумлаи академикњо Зариф Раљабов, Бобољон Ѓафуров, Муњаммадљон Њасанов, Ќурбон Бањлулзода, Мирзо Турсунзода, Рањим Љалил, Њољї Содиќ, Муњиддин Аминзода, Аминљон Шукўњї ва дигарон меистанд, ки бењтарин анъанањои муњити эљодии рўзномаи вилоятї, ки то њол идома меёбанд, бо номи ин бузургмардон марбут аст.

 Њайати эљодии нашрия сол аз сол нуфўз пайдо намуда, бо ќалами буррои хеш, бо суханњои арзишманду маќолањои хондании худ мардумро ба созандагиву бунёдкорї, корнамоињо бањри обод намудани диёр сафарбар менамуданд. Бо мурури айём рўзномаи вилоятї ба як аслињаи муќтадир табдил ёфт. Ба ќавле, табдили ном намудани рўзнома низ рамзї буда, бо номњои «Роњи колхозчї», «Колхозчї», «Стахановчї», «Пролетари Хуљанд», «Њаќиќати Ленинобод» интишор гардидан ин инъикоси як марњалаи созандагии он давру замон, халќу миллати тољик буд. 
 Танњо овардани чанд лањзаи фаъолияти  кормандони рўзнома дар солњои Љанги Бузурги Ватанї, њолатњои аз штаби генералї дастрас намудани маълумотњои навтарини љабњањо ва онро ба шакли вараќаи рўзнома омодаву ба мардум дастрас намудан ва ба ин васила, дар  тинати мардум бедор кардани нафрат ба душман, далолат кардан ба эњсоси бурдборї, ватандўстї, фидокорї худ шањодати корнамоињои бемисли њайати эљодї дар ин айёми душвори ба сари Ватан омада буд. Чанд тан рўзноманигорон ихтиёрї ба љанг рафта, шањид гаштаанд. 

Дар солњои осоиштагї, бахусус солњои њафтодуму њаштодуми ќарни ХХ муњити эљодии рўзномаи вилоятии «Њаќиќати Ленинобод» бо фарогирии зумраи калони шоирону нависандагон ва адибон ба њавзаи адабии вилоят табдил ёфта, парвозгоњи чандин соњибсуханон ба майдони васеи илм, адаб, сиёсат ва фарњангу маънавиёт гардид. Дар солњои соњибистиќлолї рисолати њайати эљодии рўзнома рангу таровати тоза гирифт. Рўзноманигорони «Њаќиќати Суѓд» аз рўзњои нахустини соњибистиќлолї мўътаќид будани нерўи зењнї ва ќобилияти аќлонии хешро ба њадафњои созанда, татбиќи њаётии сиёсати хирадмандона, Ѓояњои хештаншиносї ва арљгузории Президенти кишвар, Љаноби Олї Эмомалї Рањмон ба мардуми шарифи Тољикистон нишон додаанд ва имрўз њам рисолати хеш мењисобанд. 25 марти соли 1930 шумораи аввалини рўзномаи мањаллї бо номи "Роњи колхозчї" дар шимоли Тољикистон аз чоп баромад, ки органи Комитети партиявии округи Хуљанд, Совети депутатњои мењнаткашон ва Президиуми иттифоќњои касабаи округ буд. Шумораи аввал ба хати арабиасос нашр гардид, ки дар њаёти мењнаткашон наќши муассир дошт. Муњаррири аввалин Муњаммадљон Њасанов буд. Аз шумораи 61 (7 ноябри соли 1930) "Пролетари Хуљанд" ном гирифт, ки органи Комитети партиявии шањри Хуљанд, Совети депутатњои шањр ва Бюрои иттифоќи касаба буд. Дар сањифањои рўзнома масъалањои саноат ва тараќќиёти шањр, фаъолияти мењнатии коргарону дењќонон, муборизаи онњо бањри пеш аз мўњлат ба иљро расонидани наќшањои панљсола, коллективонидани хољагии ќишлоќ, аз љињати ташкили хољагидорї мустањкам намудани колхозњо, бењтар кардани ањволи маишии дењќонон, мубориза бар зидди муштзўрњо инъикос мешуданд. Рўзномаи «Бо роњи Ленинї» 3 августи соли 1933 баробари рўзномаи «Пролетари Хуљанд» таъсис ёфт. 17 январи соли 1935 зарурати муттањид кардани «Пролетари Хуљанд» ва «Бо роњи ленинї» ба миён омад, ки дар асоси ќарори Кумитаи њизбии шањри Хуљанд сурат гирифт. Аз ин замон рўзномаи мањаллї «Болшевики Хуљанд» шуд. Мањз аз њамин давра хроникаи њодисањои байналхалќї дар рўзнома бештар гардид. Соли 1940 баъди ташкил ёфтани вилояти Ленинобод ба газета номи "Стахановчї" нињода шуд, ки чун органи Комитети партиявї ва Комиљроияи совети вилоятї бо забонњои тољикї, русї ва ўзбекї нашр мегардид. Албатта, ба газета нињода шудани ин ном бесабаб набуд. Сар то сари мамлакат номи ангишткани машњури Донбас Алексей Стаханов пањн гардида буд. Пропагандаи васеи њаракати наљибона вазифаи аввалиндараљаи матбуот ба шумор мерафт. Рўзномаи вилоятии "Стахановчї" аз 1 январи соли 1948 "Њаќиќати Ленинобод" ва аз соли 2001 «Њаќиќати Суѓд» ном гирифт. Аз рўзњои аввали таъсисёбї нашрия њамчун манбаи тайёр кардани кадр, мактаби тарбияи Љурналистони вилоят гардид. Дар остонаи таъсиси рўзнома шахсиятњои номї ќарор гирифта, минбаъд тарбияи ворисони сазоворро вазифаи муњими худ донистанд. Робитаи идора бо мухбирони љамоатї ќавї гардид, ќаламкашон ба шоњроњи рўзноманигорї ворид шуданд. Ин рўзнома тамоми соњањои хољагии халќро сари ваќт бо муаммо ва роњњои њалли он инъикос мекард, ки писанди хонанда мегардид. Ректори Университети давлатии Тољикистон академик Зариф Раљабов 16 августи соли 1951 ба сармуњаррири "Њаќиќати Ленинобод" Рањим Љалил чунин навишта буд: "Ректори Университет ба шумо ва кормандони рўзномаи "Њаќиќати Ленинобод" барои силсилаи маќолањои аз њаёти донишгоњ чоп кардаатон изњори ташаккур мекунад. "Њаќиќати Ленинобод" њамчун мактаби таљрибаи пешќадам дар таърихи матбуоти тољик наќши муайян дорад. Њам маводи интишоршуда ва њам таљрибаи эљодии ањли кор басо ибратбахш буда, тањќиќи даќиќ ва мавзўънокро таќозо мекунад. Зеро, таљриба њамеша шоистаи дастгирист». Рўзномаи вилоятии «Њаќиќати Суѓд» аз 4 сањифа иборат буда, дар 4аввали фаъолият њар њафта ду маротиба нашр мешуд. Аз соли 2012 њафтае се маротиба нашр мешавад. Рўзнома фарогири масоили гуногуни сиёсї, иљтимої, фарњангї ва иќтисодї аст, ки бо маводи гуногуни иттилоотї, тањлилї ва публитсистї хонандагони сершумор дорад. Нашрия дар баррасии масоили гуногуни иљтимої наќши назаррас гузоштааст. Кормандони эљодии рўзнома бо кўшишу зањмати зиёд ва салиќаи хуб аз мушкилоти зиндагї, њаёти мактабу муаллим, донишљўву талаба, беморхонаву духтур, мусофиру ронанда, коргару дењќон ва садњо проблемаи дигари иљтимої мавод омода карданд. Дар рўзнома оид ба рўзњои таърихї ва љашнњои миллї, њаёти кормандони нерўгоњњо, сохтмонњои азими ватанї, наќбканон, роњсозон ва дигар табаќањои гуногуни иљтимої матолиби тањлилї нашр намудааст. Маводи ходимони рўзнома оид ба масъалањои муњими иљтимоиёт, сиёсат, иќтисод, навиштањо оид ба фаъолияти роњбарони идораву корхонањо, комёбињои масъулин ва бемасъулиятии баъзе роњбарон хеле хонданї буд. Дар сањифањои он њамчунин бо ќалами њаљву киноя ва зарофату писханд фаъолияти роњбарону масъулони хатокор зери тозиёнаи танќид гирифта мешуд. Дар маxмўъ, рўзномаи “Њаќиќати Суѓд” тўли зиёда аз њаштоду панљ сол дар пешрафти публитсистикаи тољик наќши назаррас гузоштааст. Њамчунин, дар давоми мављудияташ ба мактаби воќеии ањли ќалам табдил ёфт ва дањњо кормандони соњаи рўзноманигорї, илму адаб, њизбию давлатиро ба камол расонид. Академик Бобоxон Fафуров академикњо Шариф Раxабов, Муњаммад Осимї, нависандагон њаким Карим, Рањим Љалил, Пeлод Толис адибону рeзноманигорон Њољї Содиќ, Муњиддин Аминзода, Ќурбон Бањлулзода, АминЉон Шукeњї, Абдуљалил Воситзода, Озод Аминзода, Абдумалик Бањорї, Дадољон Раљабї, Ќурбон Алї ва дигарон фаъолияти мењнатиашонро дар идораи рeзномаи «њаќиќати Суѓд» оѓоз бахшидаву ба пояњои баланди илмию адабї расидаанд. Шоири халќии Тољикистон Фарзона тайи чанд сол дар шeъбаи иљтимоию адабии рeзномаи вилотии «Њаќиќати Ленинобод» бо Озод Аминзодаю Ањмадљон Рањматзод фаъолият дошт. Идораи рўзномаи “Њаќиќати Суѓд” њамчун мактабе дар тайёр намудани мутахассион соњаи рўзноманигорї сањми бендоза дорад. Мутахассисоне чун Муњаммадљон њасанов, Тољї Усмон, Сайд Носиров, Юлчї Бобоев, Рањмат Саидов, НабиЉон Абдуллоев, Ѓаффорхоља Яњёхољаев, Усмонљон Тољибоев, Ѓуфронљон Рустамов, Файзуллохоља Атохољаев, Мазбут Вoњидов, Мањмудљон Иброњимов, Дадољон Раљабї, Саодат Каримова, Аюбљон Умаров, Эргаш Мeњсинзода, њафиза Наимова, Комилљон Пeлодов, Карим Солењзода, Исмоил Бобољонов, Усмон Олим, Муњаммадљон Юсуфов, Исроилљон Исмоилов, Болтухон Хўљаев, њомидЉон Олимї, Хайринисо Муњиддинова, Мулло Боќї, Неъмат Шариф, Акобир Нарзиев, Абдураззоќ Умаров, Ўрунбой Орифов, Саидхон Мамадов ва дигарон тарбия ёфтаанд, њар яке дар густариши матбуоти ба хусус Журанистикаи мањаллї наќши босазо гузоштаанд. Бо дастгоњи нави чопии офсетї бо сифати хуб ба дасти хонанда расидани рўзнома натиљаи њамкории судманди идораи он ва матбааи аввалини шањри Хуљанд мебошад. Нашрия алњол таърихи 85 сола дошта, дорои сомонаи махсуси худ ебошад, ки пайваста хабару маќолањо дар он дарч мегарданд. Таърихи бештар аз 85-солаи нашрияи «Њаќиќати Суѓд (Ленинобод)”баёнгари он аст, ки матбуот дар њавзаи Суѓд роњи тўлонї дошта, омўзиши таљрибаи бойи он барои нигоњ доштани анъанањо ва равишњои хуби кори рўзноманигорї дар шароити имрўза муфид хоњад буд. Њамчун нашрияи Маќомоти иљроияи њокимияти давлатии вилояти Суѓд «Њаќиќати Суѓд» дар иљрои дастуру супоришњои Раиси вилоят мўњтарам Абдурањмон Ќодирї бобати роњандозии иќдомњои бунёдсозї мавќеъ ва рисолати хешро ќавї гардонда, дар замони муосир наќше мегузоранд. Имрўз ќаламкашони нашрия дар сањифањои рўзнома аз дастовардњои сокинони вилоят дар солњои Истиќлолияти давлатї, бунёдкориву созандагињо маќолањо омода менамоянд, аз навгонињои рўз бунёди њар як иншооти нав, роњњо, наќбњо, биноњои истиќомативу маъмурї, корхонаву муассисањои таълимї паёми тоза ва навиди сулњу њамгирої, вањдату њамбастагї ба мардум мерасонанд. Аз таљдиди сохтори кишоварзї, бобати ба дењќон дода шудани замин, оиди рушду такомули њунармандї ва эњёи анъанањои миллї менависанд, муаммоњои рўзгори сокинонро шаффоф ифшо ва дар њалли он кўмак мекунанд. 'Матни хобида'

Таърих[вироиш]

Шумораи нахустини рӯзнома бо номи «Роҳи колхозчӣ» 25 марти соли 1930 нашр шудааст дар ш. Ленинобод. Баъдтар бо номҳои «Пролетари Хуҷанд», «Болшевики Хуҷанд», «Бо роҳи Ленин», «Стахановчӣ» ва «Ҳақиқати Ленинобод» ба дасти хонандагон мерасид. Фаъолияти кории бисёр рўзноманигорон, адибон ва олимони машҳур, аз қабили Мирзо Турсунзода, Бобоҷон Ғафуров, Раҳим Ҷалил, Ҳоҷӣ Содиқ, Шариф Раҷаб, Юлчӣ Бобоев ва дигарон дар ҳамин рӯзнома оғоз ёфтааст.

Муҳаррирон[вироиш]

Бо қарори Раиси вилояти Суғд аз 10 ноябри соли 2014 Абдуллоев Мухтор Шокирович сармуҳаррири рӯзномаи вилоятии «Ҳақиқати Суғд» таъин гардид.

Пайвандҳои беруна[вироиш]