Ҷазо

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи

Ҷазо — мувофиқи қ. 1 моддаи 46 Кодекси ҷиноятии ҶТ чораи маҷбуркунии давлатие мебошад, ки бо ҳукми суд таъин карда мешавад. Ҷазо нисбати шахсе, ки дар содир намудани ҷиноят гунаҳгор эътироф шудааст, татбиқ гардида, аз маҳрум ё маҳдуд кардани ҳуқуқу озодиҳои шахсе, ки дар КҶ ҶТ пешбинӣ гардидаанд, иборат мебошад.

Мафҳуми ҷазо ҳамчун чора онро ифода мекунад, ки ҳар як намуди ҷазо ҳудуди миқдорӣ ва мазмуни муайяни худро дорад, ки аз тарафи қонуни ҷиноятӣ ба танзим дароварда шудааст. Хусусияти махсус доштани ҷазо дар он ифода меёбад, ки:

  • а) ҷазо танҳо нисбати он кирдорҳое таъин карда мешавад, ки дар қонуни ҷиноятӣ ба сифати ҷиноят пешбинй гардидаанд (қ.2 м. 17 КҶ ҶТ). Асоси таъин намудани ҷазо аз тарафи шахс содир намудани ҷиноят аст. Агар шахс ҷиноят содир накарда бошад, ба ӯ таъин намудани ҷазо дар ягон ҳолат мумкин нест.
  • б) ҷазо танҳо бо ҳукми суд ва аз номи давлат таъин мегардад. Ҳеҷ кас дар содир намудани ҷиноят гунаҳгор дониста намешавад ва ба ҷазои ҷиноятй кашида намешавад, ба ҷуз бо ҳукми суд ва дар асоси қонун (қ. 2 м.4 КҶ ҶТ).
  • в) ҷазо дар фарқият аз дигар чораи маҷбуркунии давлатӣ боиси ба вуҷуд омадани оқибати махсуси ҳуқуқй доғи судӣ мегардад.

Ҷазо хусусияти шахсй дошта, танҳо нисбати худи ҷинояткор таъин карда мешавад ва дар ягон ҳолат гузаштани ҷазо ба шахсони дигар мумкин нест, масалан, ба волидони ҷинояткори ноболиг. Ҷазо ҳама вақт аз рӯи мазмуни худ бо маҳрум ё маҳдуд намудани ҳуқуқу озодиҳои шахси ҷиноятсодирнамуда алоқаманд мебошад, масалан, маҳрум сохтан аз озодй, маҳдуд сохтани озодй, маҳдуд сохтани ҳуқуқҳои меҳнатй, ҳуқуқҳои молумулкй ва г. [1]

Нигаред[вироиш]

Манбаъ[вироиш]

  1. Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009. — с. 547