Абулҳасани Насавӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Абулҳасани Насавӣ
форсӣ: ابوالحسن علی بن احمد نسوی
Санаи таваллуд:

1010

Зодгоҳ:
Санаи марг:

1075

Маҳалли марг:
Мамлакат:
Фазои илмӣ:

ахтаршиносӣ

Роҳбари илмӣ:

Ҳушёри Гелонӣ[d]

Абулҳасани Насавӣ (форсӣ: ابوالحسن علی بن احمد نسوی‎; 1010, Нисо – 1075, Бағдод) — риёзидони форс-тоҷик (асри 11).

Зиндагинома[вироиш]

Дар сарчашмаҳо бо шакли навишти арабии Абу-л-Ҳасан Алӣ ибн Аҳмад ан-Насавӣ вомехӯрад. Абулҳасани Насавӣ шогирди Ҳушёри Гелонӣ (Ҷилӣ) буд. Фаъолияти илмиаш асосан дар шаҳрҳои Рай ва Исфаҳон дар дарбори султони сулолаи Бувайҳиён Маҷдуддавла ва дар шаҳри Ғазна дар дарбори Маҳмуди Ғазнавӣ ва ғазнавиён ва баъди барҳамхӯрии салтанати ғазнавиён боз дар Исфаҳон дар замони салтанати салҷуқиён гузаштааст.

Осор[вироиш]

Рисолаҳои зерин намунаҳо аз осори ӯст:

  • «Китоб ал-ишбоъ фӣ шарҳ аш-шакл ал-қитъа» («Китоб дар бораи фаҳмондадиҳии шакли қитъаҳо»),
  • «Рисола фӣ маърифат ат-тақвим ва-л-устурлоб» («Рисола дар маърифати тақвим ва устурлоб»).

Рисолаи «Ал-муқнӣ фӣ-л-ҳисоб ил-ҳиндӣ» («Мукаммал дар бораи ҳисоби ҳиндӣ») ба забони форсӣ таълиф гардида, сипас ба арабӣ тарҷума шудааст. Нусхаи арабии он ҳоло дар китобхонаи Лейден маҳфуз аст. Рисола аз 4 боб иборат буда, дар он дар бораи амалҳо бо ададҳои бутун, касрӣ, касрҳои омехта ва ҳисоби шастӣ сухан меравад. Абулҳасани Насавӣ усули содатарини аз решаҳои квадратӣ ва кубӣ баровардани ададро пешниҳод кард, ки математикони европоӣ П. Руффинӣ (1804) ва У. Горнер (1819) онро такмил додаанд. Абулҳасани Насавӣ ба асарҳои олимони Юнони Қадим Менелай ва Архимед шарҳ навиштааст.

Эзоҳ[вироиш]

Сарчашма[вироиш]