Алексей Михайлович

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Алексей Михайлович
Алексей Михайлович
шоҳ
 
Эътиқод: Калисои ортодоксии шарқӣ[d]
Саннаи таваллуд: 19 (29) март 1629[1], 17 (27) март 1629 ё 10 (20) март 1629[2][3]
Маскав
Марг: 8 феврал 1676(1676-02-08)
Маскав
Маҳалли дафн:
Сулола: House of Romanov[d]
Падар: Michael I of Russia[d][3]
Модар: Eudoxia Streshneva[d][3]
Ҳамсар: Maria Miloslavskaya[d][1] ва Natalya Naryshkina[d][1][2][4][5]
Фарзандон: Sophia Alekseyevna of Russia[d]
Пётр I
Tsarevna Natalya Alexeevna of Russia[d]
Ivan V of Russia[d][6][7]
Tsarevich Simeon Alexeyevich of Russia[d]
Tsarevna Feodosia Alekseyevna of Russia[d]
Tsarevna Maria Alekseyevna of Russia[d]
Tsarevna Catherine Alekseyevna of Russia[d]
Tsarevich Alexei Alexeyevich of Russia[d]
Tsarevna Marfa Alekseyevna of Russia[d]
Tsarevna Yevdokia Alekseyevna of Russia[d]
Tsarevich Dmitry Alexeyevich of Russia[d]
Feodor III of Russia[d]
 
Соядаст: Автограф царя Алексея Михайловича Сытин 3века 1912.jpg

Алексей Михайлович (19 марти 16298 феврали 1676, Москва) — дуюмин шоҳи рус аз сулолаи Романовҳо. Бо фармони Алексей Михайлович 7 феврали 1646 ба намак боҷи нав ҷорӣ карда шуд ва он сабаби сар задани «ошӯби намак» (25 майи 1646) гардид.

Ҷанги Руссия ва Полша[вироиш]

1 октябри 1653 дар Москва тасмим гирифта шуд, ки бо Полша ҷанг эълон карда шавад. Пас аз ҷанг бо Полша дар дохили Руссия исёнҳои нав сар заданд. Пас аз сарнагун кардани патриарх Никон Алексей Михайлович ба китобҳои динӣ тағйирот ворид кард. Бисёри рӯҳониён ва калисоҳо зидди ин навоварӣ буданд, хусусан калисои Соловетский муқобилият мекард. 22 январи 1676 калисо зӯран гирифта, исёнгарон овехта шуданд. Дар ин давра дар ҷанубӣ мамлакат казаки Дон – Степан Разин шӯриш бардошт. Ӯ соли 1667 корвони Шоринро талаву тороҷ намуда, шаҳри Яинскро гирифт, киштиҳои тиҷоратии форсҳоро ғорат кард, лекин дар Астрахан аз ин корҳо даст кашид. Майи 1670 ӯ боз ба Волга рафта шаҳрҳои Саритсин, Чёрний Яр, Астрахан, Саратов ва Самараро гирифт, қабилаҳои черемис, чуваш, мордва ва тоторро бархезонд. Дар наздикии шаҳри Симбирск шикаст хӯрда ба самти Дон гурехт. ӯро атаман К. Яковлев дастгир намуд ва 6 июни 1671 дар Москва қатл карда шуд. Пас аз ин ҳодисаҳо ҷанг бо Туркия барои Малороссия оғоз шуда, танҳо соли 1681 сулҳ баста шуд.

Ислоҳоти пулӣ[вироиш]

Алексей Михайлович соли 1654 ислоҳоти пулӣ гузаронда аз ҳисоби талерҳои дар хазина ҷамъшуда сикка зад (рубл, «ефимка», четвертина ё полуполтинник) ва ба муомилот полтинники мисин баровард. ӯ фармон баровард, ки аҳолӣ андозро бо нуқра супораду пардохт аз хазинаи давлат бо тангаи мисӣ ба роҳ монда шавад. Деҳқонон ғаллаи худро, тоҷирон борҳояшонро ба пули мисӣ фурӯхтан намехостанд ва дар натиҷа «ошӯби мисӣ» сар зад. Инчунин Алексей Михайлович вазоратҳои нави марказӣ ташкил, баъзе боҷҳои хурдро бекор, киштисозиро оғоз ва қонунҳои нав ҷорӣ кард, бақайдгирии аҳолиро гузаронд. Дар замони ҳукмронӣ Алексей Михайлович Украина ба Руссия ҳамроҳ шуда (1654), забти Сибир идома ёфт ва шаҳрҳои Нерчинск (1658), Иркутск (1659), Пенза (1663), Селенгинск (1666) бунёд гардиданд. Ба хотираи Алексей Михайлович дар шаҳри Новий Оскол ҳайкал гузошта шудааст (2010).


Эзоҳ[вироиш]

  1. 1.0 1.1 1.2 Алексей Михайлович // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб.: Брокгауз—Ефрон, 1890. — Т. I. — С. 417–420.
  2. 2.0 2.1 Н. У. Алексей Михайлович // Энциклопедический лексикон СПб.: 1835. — Т. 1. — С. 491–495.
  3. 3.0 3.1 3.2 К. Б.—Р. Алексей Михайлович // Русский биографический словарь СПб.: 1900. — Т. 2. — С. 23–35.
  4. Наталья Кирилловна // Энциклопедический словарь СПб.: Брокгауз—Ефрон, 1897. — Т. XXа. — С. 673–674.
  5. Наталья Кирилловна // Русский биографический словарь СПб.: 1914. — Т. 11. — С. 121–135.
  6. Н. Павлов-Сильванский Иоанн V Алексеевич // Русский биографический словарь СПб.: 1897. — Т. 8. — С. 271–272.
  7. Н. П.-С. Иоанн V Алексеевич // Энциклопедический словарь СПб.: Брокгауз—Ефрон, 1894. — Т. XIIIа. — С. 694.

Сарчашма[вироиш]

Энсиклопедияи Миллии Тоҷик Мақола дар асоси маводи Энсиклопедияи Миллии Тоҷик навишта шудааст.