Барги зулф

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Барги зулф
Grote weegbree bloeiwijze Plantago major subsp. major.jpg
Таснифоти илмӣ
Номи илмии баналмилалӣ

Plantago major L.

Барги зулф (лот. Plantago major ), гӯши хар, асфағул, забони барра, занбарак, зуф, зуфтурум, филгӯш — навъе аз гиёҳҳои бисёрсола. Растании доруворӣ. Дар илми тиб истифода бурда мешавад.

Тавсиф ва сифат[вироиш]

Барги зулф баландиаш 5-70 см. Решааш – патакреша. Баргҳояш – калони эллепсшакл буда, паҳнаки барг рагҳои калон дорад. Паҳнакҳои барги зулф 6-21 см дар дарозї ва 4-14 см дар паҳнӣ мебошанд. Миќдори рагҳои паҳнаки барг 3-7 то мебошад. Дарозии думчаҳои барг 7-20 см мешаванд. Гулҳояш – сӯтагул буда (колосовид), дарозии думчаи хӯшагули барги зулф 4-40 см мебошад. Мева (тухмї) – ќуттичаи бисёртухма мебошад, ки як растани то 60 ҳазор тухмӣ медиҳад. Тухмаш майдача буда, ранги ҷигарии баландро дорад. Вазни 1000 тухмї 0,15-0,41г. Барги зулф моҳҳои июн-июл гул карда, моҳҳои июл-сентябр ба тухмкунӣ медарояд.

Макон[вироиш]

Ареали паҳншавии барги зулф бисёр ҳам калон мебошад ва ӯ ќариб, ки дар ҳама ҷойҳо вомехӯрад. Умуман ду намуд барги зулф ҳаст: калон ва майда. Баргҳои барги зулфи калон нисбат ба баргҳои барги зулфи майда калонтар мебошад. Барги зулфи калон хусусиятҳои дорувориро бисёртар дорад.

Сифати доругӣ[вироиш]

Дар тиб баргҳои барги зулф ва тухмаш истифода бурда мешавад. 16 Ашёи хоми чидашударо дар болохонаҳо ва хонаҳое, ки рутубати ҳавояш нағз аст бо ќабати тунук хобонда, хушк карда мешавад. Мӯҳлати нигоҳ доштани баргҳои хушк 3 сол ва майдакардашуда 2 сол мебошад. Барги зулф – растании дорувории ќадима мебошад. Олимони Юнони ќадим тухми барги зулфро зидди дарунронї истифода мебурданд. Дар тибби форсу-тоҷик барги зулф низ аз даври ќадим истифода бурда мешуд. Шираи барги зулф барои табобати захми меъда ва талха, дарди гӯш истифода бурда мешавад. Тухми барги зулф зидди хунпартоӣ ёрдами калон мерасонад. Сино бо барги зулф бисёр касалиҳоро ҳамчун: ҷойҳои сӯхта шуда, захмҳои чуќур, варамҳо, касалии чашмҳо, дарди дандон ва дигар касалиҳоро табобат мекард. Шираи барги зулф ҷигар, гурда, сиёҳлабакро боќувват карда, дар онҳо (закупоркаҳо) ҷойҳои маҳкамшударо мекушояд. Барги зулфро дар об ҷӱшонида даҳонро обгардон мекунанд, ки ин зидди дарди дандон,варами гӯштҳои дандон ва дигар касалҳо ёрдами калон мерасонад. Дар тибби илмӣ аз барги зулф препаратҳое тайёр мекунанд, ки барои гастритҳои анацидӣ ва касалиҳои меъда ва захми меъда истифода бурда мешаванд. Тафтишотҳои фармокологӣ нишон доданд, ки дар зери таъсири шираи барги зулф фаъолияти корӣ зиёд мешавад ва дар таркиби хун миќдори гемоглобин зиёд мешавад.

Манобеъ[вироиш]

Сатторов Ҷ.С. Растаниҳои доруворӣ. Курси мухтасари лексия аз фанни «Растаниҳои доруворӣ». – Душанбе, 2007