Виктор Вазарели

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Виктор Вазарели
фр. Victor Vasarely
Сурат
Ном ҳангоми таваллуд маҷорӣ: Vásárhelyi Győző
Таърихи таваллуд 9 апрел 1906(1906-04-09)[1][2] ё 9 апрел 1908(1908-04-09)[3][4]
Зодгоҳ
Таърихи даргузашт 15 март 1997(1997-03-15)[3][5][6]
Маҳалли даргузашт
Кишвар
Пеша рассом, visual artist, муҷассамасоз, тарроҳ, graphic artist, printmaker
Фарзанд Jean-Pierre Yvaral[d]
Ҷоизаҳо
Вебгоҳ pierrevasarely.com
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Виктор Вазарели (Vasarely, аслан Вашархей Vasarhel) (9.4.1908 – 15.3.1997) — наққоши фаронсавӣ, асосгузори оп-арт ва яке аз ҳунармандони муваффақтарини ин сабк.

Зиндагинома[вироиш]

Виктор Вазарели дар Маҷористон таваллуд шудааст. Соли 1930 ба Порис кӯчид. Дар солҳои 30 садаи XX ба Вазарели осори П. Клее ва П. Мондриан таъсири сахт гузошт. Вазарели силсилаи усулҳои тасвирию графикии ҳандасавиро таҳия намуд. Дар ибтидо рассоми соҳаи графика буд, сипас ба наққошӣ рӯй овард ва тарҳҳои хаттии сиёҳу сафедро дар рӯйи коғаз, варақаи шаффофи пластика ва шиша мекашид. Чоркунҷа, доира, секунҷа, росткунҷа ва хатҳои мувозии амудиву уфуқӣ унсурҳои аслии таркибии асарҳояш буданд. Вай бо кашидани хатҳо дар фосилаҳои гуногун нисбат ба якдигар дар асараш мафҳумҳои муҷарради фазоии себуъдӣ (сеандоза)-ро падид овард. «Фирӯза» (1965, Амстердам, Стеделийк-музей), «Зетт» (1966, Монреал, Осорхонаи санъати муосир), «Вега-Сенде» (Осорхонаи ҳунарҳои муосири Теҳрон) аз ҷумлаи онҳоанд. Баъдан рангҳои дурахшонро ба кор бурд. Асарҳои Вазарели дар бисёр намоишҳои байналмилалӣ соҳиби ҷоизаҳо гардидаанд. Ҳамчунин аз соли 1960 дар соҳаи санъати монументалӣ ва дизайн фаъолият дошт. Барои филмҳои тасвирӣ суратҳо мекашид, ки ба сифати ашёи ороишӣ ё бозичаҳо истифода мешуданд. Соли 1982 дар ватанаш шаҳри Печ осорхонаи Вазарели кушода шуд. Осори Вазарели дар бисёр осорхонаҳои ҷаҳон ба намоиш гузошта шудаанд.

Адабиёт[вироиш]

  • Хальцай М. Вазарели. М., 2006;
  • Новая российская энциклопедия. Т. III (2). М., 2007;
  • دانشنامۀ دانشگستر. جلد ۱۷. تهران، ۱۳۸۹ هـ. ش؛ دائرة المعارف فارسی. جلد ۲. تهران، ۱۳۸۷ هـ. ش

Сарчашма[вироиш]

Эзоҳ[вироиш]

  1. Victor Vasarely
  2. Library of Congress Authorities (ингл.)Library of Congress.
  3. 3.0 3.1 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform — 2011.
  4. Benezit Dictionary of Artists (ингл.) — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7
  5. Babelio (фр.) — 2007.
  6. 6.0 6.1 6.2 https://www.guggenheim.org/artwork/artist/Victor-Vasarely
  7. https://www.moma.org/artists/6109 (ингл.)
  8. 8.0 8.1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118626205 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.