Владиқафқоз

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Город
Владикавказ
осет. Дзæуджыхъæу
Владикавказ. Гора Столовая.jpg
Нишон
Нишон
Кишвар

Русия

Координатаҳо

43°01′00″ а. шим. 44°39′00″ т. ш.HGЯO

Роҳбар

Boris Albegov[d][1]

Коди телефон8672
Нишон додан/Пинҳон кардани харита
Владикавказ дар харитаи
Владикавказ
Владикавказ

Владиқафқоз (русӣ: Владикавказ) — шаҳр дар Русия, пойтахти Осетияи Шимолӣ.

Ҷуғрофиё[вироиш]

Дар ҳамвории Осетия, дар соҳили д. Терек воқеъ аст. Аҳолиаш 307,3 ҳазор нафар (бо атрофаш 330 ҳазор, 2014). Охирин истгоҳи шохаи истгоҳи р. о.-и Прохладная (дар шоҳроҳи Ростови лаби Дон – Боку), маркази роҳҳои автомобилгард ба Назран, Налчик, Алагир, Гудермес, Тбилиси, ибтидои роҳи Гурҷистон (ба воситаи ағбаи Салиб ба Моварои Қафқоз мебарад); фурудгоҳи байналмилалӣ (дар ш. Беслан) дорад.

Таърих[вироиш]

Соли 1784 ҳамчун қалъаи Рус барои назорати роҳи ҳарбии Гурҷистон бунёд гардидааст. Аз соли 1860 шаҳр, аз соли 1863 маркази вилояти Тер. Солҳои 1921–24 пойтахти ҶМШС Горск, 1924–26 маркази Вилояти Мухтори Осетияи Шимолӣ ва Вилояти Мухтори Ингуш, аз соли 1936 пойтахти ҶМШС Осетияи Шимолӣ, аз соли 1991 пойтахти Ҷумҳурии Осетияи Шимолӣ – Алания. Шаҳр солҳои 1931–44 ва 1954–90 Орҷоникидзе, 1944–54 Дзауҷикау ном дошт. Дар замони ҶБВ (1941–45) дар назди Владиқафқоз лашкари Олмон торумор карда шуд.

Владиқафқоз – маркази бузурги саноатӣ ва фарҳангии Қафқози Шимолист. Соҳаҳои асосии саноат: мошинасозӣ ва филиззоти ранга. Дар Владиқафқоз заводҳои «Электроконтактор», таҷҳизоти электронӣ барои автомобилу тракторҳо, чароғҳои электрикӣ, асбобсозӣ («Гран», таъмири қатораҳо), «Электросинк» (гудозиши руҳ, сурб, волфрам, молибден, истеҳсоли даҳани фаранг, кадмий, кислотаи сулфат), «Победит» (истеҳсоли хӯлаҳои сахт), инчунин корхонаҳои саноати кимиё, сабук (фабрикаҳои пойафзор, кашбофӣ, дӯзандагӣ), хӯрокворӣ, шиша, мебелсозӣ мавҷуданд. Дар Владиқафқоз Донишгоҳи Осетияи Шимолӣ, Донишгоҳи кишоварзии Горск, донишгоҳи технологӣ, Академияи давлатии тиббии Осетияи Шимолӣ, Пажӯҳишгоҳи маводди электронӣ, Институти давлатии лоиҳакашии корхонаҳои филиззоти ранга, осорхонаҳо (таърихи шаҳр, осорхонаи ҷумҳуриявии бадеӣ, адабиёти осетинӣ), театрҳои драмаи русӣ, драмаи Осетияи Шимолӣ, мусиқӣ, лухтак фаъолият доранд.

Шаҳр дар ду соҳили д. Терек ҷойгир аст. Минтақаҳои асосии саноатӣ дар қисмати ҷанубӣ ва шимолии соҳили рости д. Терек воқеанд. Дар қисмати чапи дарё бӯстонсароҳо ва минтақаи осоишгоҳии Редант бо шифохонаҳо ва меҳмонхонаҳо, пойгоҳи сайёҳӣ ҷойгир шудаанд.

Эзоҳ[вироиш]

Адабиёт[вироиш]

  • Семёнов Л. П., Тедтоев А. А., Кусов Г. И., Орджоникидзе – Владикавказ: Очерки истории города. Орджоникидзе, 1972;
  • История Владикавказа (1781–1990 г. г.): Сб. документов и материалов, Владикавказ, 1991;
  • Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М., 2007.

Сарчашма[вироиш]