Девонаи Гулханӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Девонаи Гулханӣ
Санаи таваллуд

номаълум

Зодгоҳ

ш. Ҳирот

Санаи марг

1345 Бағдод

Касб(ҳо)

сароянда,навозанда

Девонаи Гулханӣ (с.тав. номаълум Ҳирот, с.ваф. 1345 Бағдод), мусиқидон, навозанда, сароянда ва шоир. Мусиқӣ ва шеъру хаттотиро дар зодгоҳаш омӯхт. Барои фарогирии ҳунар ба Бағдод рафта, назди Сафиуддин Абӯлмӯъмини Урмавӣ (1230-1292) сознавозӣ, хаттотӣ ва асосҳои назари ҳунарҳои бадеиро омӯхт. Муддати зиёд дар дарбори Ҳалокухон (1217-1265), Абоқахон (1234-1284) ба сифати мутриб, хаттот хидмат кардааст. Зимни ин барои маишати рӯзгор шабҳо дар гаробаҳо гулхан меафрӯхт ва аз ин рӯ тахаллуси «Гулханӣ»-ро интихоб карда, ғазалу қитъаҳои хуб мегуфт. Дар жанру шаклҳои шеърию мусиқӣ («савт», «амал», «навбат», «кор» ва ғ.), ба ашъори худ ва муосиронаш асарҳои марғуб офарида-аст. Махсусан, асарҳои «Пешрави Гулханӣ», «Амали Гулханӣ», «Амали Дебоча», ки дар таз-мини мақомҳои «Рост», «Наво», «Бузург» (бар усулҳои «Барафшон», «Сақил», «Шодиёна») дар ҳаёти мусиқӣ шӯҳрат доштаанд. Девонаи Гулханӣ ки табъи баланд, дониши назарӣ дар мусиқии форсӣ дошт, асосҳои шеъри форсиро хуб медонист, Урмавӣ дар эҷоди рисолаҳои «Китобу-л-адвор», «Рисо-лат-уш-Шарафия», таснифоти овозии мусиқиаш аз қӯмакҳои эҷодиаш баҳравар шудааст.

Адабиёт[вироиш]

Сафиуддини Урмавӣ ва замони ӯ, Душ., 2005; Дарвешалии Чангӣ, Рисолаи мусиқӣ, Р:7005-111, ИШАФ Ӯз.; Машҳун Ҳ. Таърихи мусиқии Эрон, ҷ.1, Теҳрон, 1376; Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.1, Душ., 1988.[1]

Ҳамчунин нигаред[вироиш]

Сарчашма[вироиш]

  1. Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 61 - 60 ISBN 978-99947-49-13-3