Донишгоҳи Осиёи Марказӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Донишгоҳи Осиёи Марказӣ
Соли таъсисёбӣ 2000
Ректор Сайид Суҳайл Ҳусайни Нақвӣ[d]
Сайт ucentralasia.org
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Донишгоҳи Осиёи Марказӣ (англ. University of Central Asia, кутаҳ. UCA) — муассисаи омӯзишии байнулмилалӣ, ки дар Қазоқистон, Қирғизистон ва Тоҷикистон фаъолият мекунад.

Таърих[вироиш | вироиши манбаъ]

Донишгоҳи Осиёи Марказӣ соли 2000-ум таъсис ёфтааст. Кампусҳои он соли 2016 дар шаҳри Норини Қирғизистон ва соли 2017 дар шаҳри Хоруғи Тоҷикистон ифтитоҳ шудаанд. Донишгоҳи Осиёи Марказӣ як муассисаи омӯзишии байналмилалӣ, ғайритиҷоратӣ ва дунявӣ мебошад. Он дар натиҷаи ҳамкории ҳукуматҳои Тоҷикистон, Қирғизистон, Қазоқистон ва дастгирии Оғохон барои рушд (AKDN) бунёд шудааст. Ин донишгоҳ дар ҳар се кишвари муассис кампус дорад ё бунёд кардани онро дар назар гирифтааст[1].

Кампусҳои ДОМ[вироиш | вироиши манбаъ]

Барномаҳои бакалавриати Донишгоҳи Осиёи Марказӣ дар кампусҳои Норини Қирғизистон (соли 2016 кушода шудааст)[2] ва Хоруғи[3] Тоҷикистон (соли 2017 кушода шудааст) тадрис мешаванд. Сохтмони кампуси сеюми Донишгоҳи Осиёи Марказӣ дар шаҳри Текелии Қазоқистон дар ҳоли тарҳрезӣ мебошад.

Кампуси Норин Илми компютерӣ (бакалавриати илмҳои дақиқ) Иртиботот ва ВАО (бакалавриати илмҳои гуманитарӣ)
Кампуси Хоруғ Ҳифзи муҳит ва истифодаи оқилонаи захираҳои табиӣ (бакалавриати илмҳои дақиқ) Иқтисоди ҷаҳонӣ (бакалавриати илмҳои гуманитарӣ)
Кампуси Текелӣ Муҳандисӣ (бакалавриати илмҳои дақиқ) Тиҷорат ва Мудирият (бакалавриати илмҳои гуманитарӣ)

Ҳар се кампуси донишгоҳ дар шаҳрҳои Норин, Хоруғ ва Текелӣ аз андоза ва мақоми баробар бархурдор буда, дорои синфхонаҳо, китобхонаҳо, озмоишгоҳҳо, хобгоҳҳои бехатар ва иншооти варзишӣ ба монанди майдони футбол ва теннис мебошанд[4].

Мактаби илмҳои гуманитарӣ ва дақиқ[вироиш | вироиши манбаъ]

Мактаби илмҳои гуманитарӣ ва дақиқи ДОМ (МИГД) донишҷӯёни аввалинро соли 2016 дар кампуси Норин пазируфт. Дар кампуси Норин ихтисосҳои «Илми компютер» ва «Иртиботот ва ВАО» тадрис мешаванд. МИГД бо ироаи барномаи панҷсола дониш ва маҳоратҳоеро фароҳам мекунад, ки равишҳои навро барои ҳалли мушкилот ва ба роҳ андохтани навоварӣ дар фаъолиятҳои касбӣ ва ҷамъиятӣ имконпазир месозад.

Соли 2017 сохтмони кампус дар шаҳри Хоруғ ба анҷом расид, ки онҷо ихтисосҳои «Иқтисод» ва «Илм дар бораи замин ва муҳити зист» тадрис мешаванд. Кампуси Текелӣ, ки дар назар аст соли 2022 ифтитоҳ шавад, ихтисосҳои «Тиҷорат ва мудирият» ва «Илми муҳандисӣ-техникӣ»-ро пешниҳод хоҳад кард[5].

Мактаби маълумоти касбӣ ва давомдор[вироиш | вироиши манбаъ]

Мактаби маълумоти касбӣ ва давомдор (ММКД) соли 2006 таъсис ёфтааст[6]. Ин мактаб дар як фазои муносиб ва роҳат барои ҷавонон ва калонсолон маълумоти давомдор ва миёнаро пешниҳод мекунад, ки барои фаро гирифтани маҳоратҳои касбӣ ва боло бурдани имкони-ятҳои пайдо кардани кор ва эҷоди манбаъи даромад равона шудаанд. ММКД дар доираи 60 барномаву курсҳо дар 12 маркази омӯзишӣ дар Тоҷикистон, Қирғизистон, Қазоқистон ва Афғонистон зиёда аз 130 ҳазор нафарро ба омӯзиш фаро гирифтааст[5].

ММКД 15 феврали соли 2020 маросими хатми 160 донишомӯзро дар маркази омӯзишии шаҳри Бохтар баргузор намуд[7].

Мактаби олии рушд[вироиш | вироиши манбаъ]

Мактаби рушд шомили Донишкадаи сиёсати давлатӣ ва идоракунӣ[8], Донишкадаи таҳқиқоти манотиқи кӯҳӣ[9] ва Бахши мероси фарҳангӣ ва илмҳои гуманитарӣ мешавад[10]. Ин мактаб аз соли 2011 бештар аз 100 мақолаи илмӣ нашр кардааст, ки дар сомонаи ДОМ ба таври ройгон дастрас мебошанд. Ҳадафи Мактаби рушд эҷоди донишҳои нави дорои аҳамияти амалӣ барои Осиёи Марказӣ аст. Мактаб барномаҳои байни-фанниро пешниҳод мекунад ва як муассисаи омодасозии баъдидипломӣ мебошад[5].

Ҳамкориҳо[вироиш | вироиши манбаъ]

Донишгоҳи Осиёи Марказӣ бо коллеҷи Сенекаи Канада (барнома омодагӣ), Донишгоҳи Технологии Сиднейи Австралия (Иртиботот ва ВАО), Донишгоҳи Торонтои Канада (Илми компютерӣ), Донишгоҳи Колумбияи Британия дар Канада (Илм дар бораи замин ва муҳити зист), Мактаби и қтисоди Стокҳолми Рига (Иқтисод), Донишгоҳи миллии тадқиқотӣ-Мактаби олии иқтисодии Маскав (Иқтисод)[11] ва Донишгоҳи Викторияи Конодо (Барномаи таҷрибаомӯзӣ) тафоҳумнома имзо карда, ҳамкориҳои илмӣ ба роҳ мондааст.

Шӯрои парасторон[вироиш | вироиши манбаъ]

  • Шамш Кассим-Лакҳа (Раис)
  • Шоҳзода Заҳро Оғохон
  • Шоҳзода Раҳим Оғохон
  • Лутфия Абдулхолиқзода
  • Сенатор Бирганим Айтимова
  • Др. Шенгген Фан
  • Проф. Ҳанс Ҳурнӣ
  • Нақиб Хераҷ
  • Шарофат Мамадамбарова
  • Др. Нурлан Омуров
  • Проф. Андрю Петтер
  • Сйид Суҳайл Ҳуссайн Нақвӣ (Ректори Донишгоҳи Осиёи Марказӣ)

Эзоҳ[вироиш | вироиши манбаъ]

  1. University of Central Asia opens its first campus as part of broad commitment to fostering social and economic development. www.akdn.org. Aga Khan Development Network. 26 феврали 2021 санҷида шуд.
  2. Education at University of Central Asia: Rigorous and Relevant - Donors.kg. www.donors.kg. 26 феврали 2021 санҷида шуд.
  3. UCA Board Executive Committee Visit Khorog Programmes and Governor of GBAO - University of Central Asia. www.ucentralasia.org. 26 феврали 2021 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)
  4. University of Central Asia opens its first campus as part of broad commitment to fostering social and economic development | Aga Khan Development Network. www.akdn.org. 26 феврали 2021 санҷида шуд.
  5. 5.0 5.1 5.2 Донишгоҳи Осиёи Марказӣ. www.ucentralasia.org. University of Central Asia. 26 феврали 2021 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)
  6. School of Professional and Continuing Education - University of Central Asia. ucentralasia.org. 26 феврали 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 3 феврали 2021.
  7. Tajikistan: UCA’s SPCE Bokhtar holds milestone first graduation for 160 students. The Times Of Central Asia (17 феврали 2020).
  8. Institute of Public Policy and Administration (IPPA) - University of Central Asia. www.ucentralasia.org. 26 феврали 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 ноябри 2020.
  9. Mountain Societies Research Institute - University of Central Asia. www.ucentralasia.org. 26 феврали 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 апрели 2021.
  10. Cultural Heritage and Humanities Unit - University of Central Asia. www.ucentralasia.org. 26 феврали 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 30 ноябри 2020.
  11. Российская Высшая школа экономики окажет содействие в подготовке кадров для Центральной Азии | Официальный сайт АНО «Содружество народов Евразии». evrazia-ural.ru. 26 феврали 2021 санҷида шуд.

Пайвандҳо[вироиш | вироиши манбаъ]