Зайтуни Ғижжакӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Зайтуни Ғижжакӣ
Зайтуни Ғижжакӣ
Санаи таваллуд

номаълум

Зодгоҳ

ш. Ҳирот

Санаи марг

1512

Касб(ҳо)

сароянда,навозанда

Зайтуни Ғижжакӣ (Мавлоно Зайтуни Ҳиротӣ, с. тав. номаълум, с. ваф. 1512 Ҳирот), навозанда, мусанниф, мусиқидон, шоири форс-тоҷик, зодаи Ҳирот. Аз овони ҷавонӣ ба шеъргӯӣ, ҳунарҳои бадеӣ (хаттотӣ, лавоҳӣ, ҳалкорӣ ва ороиши китоб) шуғл намуд. Қавонини ибтидоии шеъру мусиқиро аз падараш Хоҷа Исои Ҳиротӣ омӯхт. Барои фарогирии комили асосҳои амалию назарии мусиқӣ назди Хоҷа Юсуфи Бурҳон, Исҳоқи Шиҳобӣ, Хоҷа Мавлуди Дуторӣ ва дигарон дониш андӯхт. Дар сознавозӣ камолот (ғижжакнавозӣ) ёфта, дар ҳавзаи ҳунарии Ҳирот номвар шуд. Муддате дар хидмати хон Аҳмади Гелонӣ ба сифати мутриб ва хаттот адои вазифа намуда ва аз ӯ мусиқиро (сознавозӣ, мусаннифӣ) комилтар омӯхт. Барои хон Аҳмади Гелонӣ дар тазмини зарбу усулҳои мақомҳои «Рост», «Наво», «Ушшоқ» дар шаклу анвои мусиқӣ («амал», «савт», «пешрав», «нақш», «кор», «қавл») таснифоти рангине бар ғазалиёти Саъдӣ, Ҳофиз, Ҷомӣ сохтааст. Асарҳои ӯ «Пешрави Рост» (бар усули сақил) «Нақши чӯбон ва рама», «Нақши Рост», «Амали Ҳусайнӣ» ва ғ. дар ҳаёти мадании Ҳирот шӯҳрати зиёд доштаанд. Зайтуни Ғижжакӣ шеърро (ғазал, рубоӣ) некӯ мегуфта, девони ашъор мураттаб намудааст.

Адабиёт[вироиш]

  • Бобур, Бобурнома, Тош., 1993; Муҳиту-т-таворих, Р:853, ИВАН Уз.ССР;
  • Нисорӣ, Музаккиру-л-аҳбоб, Р:4282, ИВАН Уз.ССР;
  • Дарвешалии Чангӣ, Рисолаи мусиқӣ, Р:7005-111, ИВАН Уз. ССР;
  • Раҷабов А. Афкори мусиқии тоҷик дар ас. 12-15, Душ., 1989;
  • Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.1, Душ., 1988.[1]

Ҳамчунин нигаред[вироиш]

Сарчашма[вироиш]

  1. Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 72 ISBN 978-99947-49-13-3