Зира

Зира
Тасвири гиёҳшинохтӣ аз китоби «Köhler’s Medizinal-Pflanzen», 1887
Табақабандии илмӣ
Олам: Эукариотҳо Салтанат: Рустаниҳо Шоха: Пӯшидатухмон Синф: Дупаллагиҳо Тартиб: Карафсгулон Оила: Чатргулон Авлод: Зираи сабз ???: Зира
Номи илмӣ
Cuminum cyminum L., 1753
Сомонашиносӣ дар Викигуна Тасвирот дар Викианбор ITIS   501839 NCBI   52462 EOL   488085

Зира (лот. Cuminum cyminum) — рустании бисёрсолаи алафии мансуби чатргулон.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ

Пояи рост, барги пармонанд, гултӯдаи чатршакл ва гули майдаи сафеди дуҷинса, дони дарозрӯяи хушбӯй дорад. Зира дар кишварҳои Баҳри Миёназамин паҳн гаштааст. Дар Тоҷикистон зира дар доманакӯҳҳо, пасткӯҳҳо, дар нишебиҳои кӯҳ 600 то 2500 м меруяд.

Парвариш

Зира бисёрсола буда, ҳар сол аз лӯндабехаш мерӯяд, инчунин аз тухмаш низ афзойиш меёбад. Дар тамоми Тоҷикистон (ба ғайр аз закзаминҳо ва шӯрзаминҳо) дар кӯҳдоманҳо ва алафзору бешазорҳои кӯҳӣ вомехӯрад. Дони хушбӯйи ин гиёҳ, ки ҳамчунин зира ном дорад, дар баробари яке аз дегафзорҳои (хӯришҳои) асосии пазандагони тоҷик будан, ҳазорҳо сол боз дар байни мардуми мо ҳамчун дармони дардҳои гуногун низ ба кор меравад. Зираро миёнаҳои тобистон баъд аз пухта расидани донаш ва зард шудани пояаш меғундоранд.

Хосиятҳои шифоӣ

Мизоҷаш дар дараҷаи дуввум гарм ва дар саввум хушк аст, вале ба қавли баъзе табибон гармӣ ва хушкиаш дар дараҷаи саввум мебошад.

Зира барои одамони хунукмизоҷ, пирон ва балғаммизоҷон бисёр фоида дорад. Чун инро бо хӯришҳои хушбӯйи таом, масалан, бо шибит ва дорчинӣ, ҳангоми пухтани гӯшти бадҳазм дохил намоянд, онҳоро сабукҳазм, қавӣ мегардонад, дарунро мулоим менамояд, пешобро меронад ва бодҳоро таҳлилдиҳанда мебошад.

Адабиёт

• Ҳомидҷон Зоҳидов. Канзи шифо. — Д.: Ирфон, 1991. — С. 420—422. — 720 с.