Литий

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Литий, 3Li
Lithium paraffin.jpg
Lithium floating in oil
Литий
Талаффуз/ˈlɪθiəm/ (LITH-ee-əm)
Номи дигарlithium
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Li)[6.9386.997] conventional: 6.94
Литий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
H

Li

Na
ҳелийлитийбериллий
Рақами атомӣ (Z)3
Гурӯҳгурӯҳи 1: H ва металлҳои ишқорӣ
Даврдаври 2
Блокs-блок
Категорияи элемент  Металли ишқорӣ
Конфигуратсияи электрон[He] 2s1
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 1
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш453.65 K ​(180.50 °C, ​356.90 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш1603 K ​(1330 °C, ​2426 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)0.534 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)0.512 гр/см3
Нуқтаи бӯҳронӣ3220 K, 67 МПа (extrapolated)
Ҳарорати гудозиши хос3.00 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос136 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ24.860 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 797 885 995 1144 1337 1610
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ+1 (a strongly basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 0.98
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 520.2 кҶ/мол
  • 2-юм: 7298.1 кҶ/мол
  • 3-юм: 11815.0 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 152 пм
Радиуси ковалентӣ128±7 пм
Радиуси Ван дер Ваалс182 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Литий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣbody-centered cubic (bcc)
Body centered cubic crystal structure for литий
Суръати овоз thin rod6000 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣ46 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ84.8 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ92.8 nΩ·m (дар 20 °C)
Тартибории магнитӣпарамагнетик
Таъсирпазирии магнитӣ+14.2·10−6 см3/мол (298 K)[1]
Модули Юнг4.9 ГПа
Модули ғеҷонидан4.2 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор11 ГПа
Сахтии Моос0.6
Сахтӣ аз рӯи Бринелл5 МПа
Рақами CAS7439-93-2
Таърих
КашфJohan August Arfwedson (1817)
Ҷудогузории аввалинWilliam Thomas Brande (1821)
Изотопҳои асосии литий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
6Li 7.59% собит
7Li 92.41% собит
6Li content may be as low as 1.9% in
commercial samples. 7Li would therefore
have a content of up to 98.1%.
| пайвандҳо


Литий (Li)

Инҷоро ҳам бингаред[вироиш]

Commons-logo.svg
Викианбор has media related to:

Ли́тий ( аз калимаи юн. Lithium; бо рамзи Li ифода карда мешавад) — элементи гуруҳи якум (аз руи таснифоти куҳан — зергуруҳи асосии гуруҳи якум), даври дуюми системаи даврии элементҳои химиявӣ буда, рақами атомиаш 3 аст. Моддаи соддаи литий — металли ишқории мулоими дорои рангаш сафеди нуқрагин мебошад.


Литий дар соли 1817 аз тарафи кимиёшинос ва маъданшиноси Шветсия - Иоганном Арфведсон аввал дар маъдани петалит ва сипас дар сподумену лепидолит кашф шуд. Металли литийро бори аввал Гемфри Дэви соли 1825 ҳосил карда буд.

Li гирифта номи худро аз он, ки ӯ дар «сангҳо» (юнон. λίθος. - санг) пайдо шуд. Дар ибтидо ном он «литион» буда, номи муосири он аз ҷониби Берселиус пешниҳод шудааст.

Сарчашма[вироиш]

Сафиев Ҳ.С. ва диг. Химия, дар қоидаҳо, таомулҳо, аксҳо ва нақшаҳо. Д. 2004

  1. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.