Лондон

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Пойтахти Бритониё
Лондон
англ. London
London Montage 2016.png
Кишвар Бритониёи Кабир
Координатаҳо 51°30′26″ а. шим. 0°07′39″ т. ғ.HGЯO
Роҳбар Содиқ Хон[d][1]
Коди телефон 20, 1322, 1689, 1708, 1737, 1895, 1923, 1959, 1992
Нишон додан/Пинҳон кардани харита
Лондон дар харитаи
Лондон
Лондон

Лондон, ё Ландан (англ. London [ˈlʌndən] ) — пойтахт ва бузургтарин шаҳри Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирландияи Шимолӣ ва аз ҳама сераҳолитарин шаҳр дар Аврупо мебошад.[2]

Ҷуғрофия ва иқлим[вироиш | вироиши манбаъ]

Иқлими Лондон — баҳрӣ. Ҳарорати миёнаи январ 10-15С°, июл — 18,9°С

An aerial view of East London from the south-west

Бахшбандӣ[вироиш | вироиши манбаъ]

Ноҳияҳои асосии Лондон; Сити — дар он бонкҳою биржаҳо, идораҳои монополияҳои калон, бинои парлумон, муассисаҳои хукуматӣ ва қароргоҳи подшоҳ (қасри Букингем) ҷой гирифтаанд. Трафалгар Уэст-Энд — маҳалли истиқоматӣ ва тиҷоратӣ, Ист-Энд — пойгоҳи таъмири киштиҳо ва маҳалли коргарнишин мебошанд.

Таърих[вироиш | вироиши манбаъ]

Лондон таърихи дуҳазорсола дошта, асрҳои XI—XII — пойтахти расмии Инглистон шудааст. Асрҳои XVII—XVIII Лондон ба яке аз бандарҳои калонтарини баҳрии дунё, маркази калони тиҷоратӣ ва молиявӣ табдил ёфтааст. Сокинони шаҳри Лондон дар инқилоби буржуазии Англия нақши бузург бозиданд. Лондон маркази калонтарини ҳаракатҳои коргарӣ, яке аэ манбаъҳои асосин ҳаракати чартистӣ буд. С. 1847 дар Лондон Конгрессҳои 1-ум ва 2-юми Иттифоқи коммунистон баргузор шуд. Асрҳои 19—20 дар Лондон К. Маркс, Ф. Энгелс, В. И. Ленин кор ва зиндагӣ кардаанд. Соли 1902 дар Лондон рӯзномаи "Искра" чоп мешуд.

A London street hit during the Blitz of World War II.

Иқтисод[вироиш | вироиши манбаъ]

Дар Лондон ва атрофи он корхонаҳои гуногуни саноатӣ ҷой гирифтаанд: мошинсозӣ, коркарди оҳан (саноати ҳавогард ва худравсозӣ, электротехникӣ ва электронӣ, атомӣ асбобсозӣ, таъмири киштиҳо, истеҳсоли дастгоҳҳои радиоӣ, телефон ва ғ), коғазбарорӣ, коркарди нафт ва полиграфӣ, хӯрокворӣ, тамоку, дӯзандагӣ, кимиё, чӯбгарӣ, мебелсозӣ ва ғ. Саноати Лондон дар истеҳсоли маҳсулоти саноатии мамлакат мавқеи муҳим дорад.

Ҷамъият[вироиш | вироиши манбаъ]

Лондон якҷоя бо ноҳияҳои атрофи шаҳр Лондони Бузургро ташкил медихад, ки аз 32 шаҳристон ва ноҳия иборат аст. Масоҳат — 1.8 хаз км². Аҳолӣ — 8,3 млн наф. (2012).

Нақлиёт[вироиш | вироиши манбаъ]

Мақолаи асосӣ: Нақлиёти Лондон

Фурудгоҳҳо: Лондон (Ҳитроу) ва Гатунк. Сохтмони метрои Лондон соли 1860 оғоз ёфта дар дунё қадимтарин аст.

яке аз калонтарин терминалҳои роҳи оҳан дар Лондон

Маориф[вироиш | вироиши манбаъ]

Мақолаи асосӣ: Маориф дар Лондон

Дар Лондон Донишгоҳи Лондон, Донишгоҳи шаҳрӣ, Институти политехникии шаҳрӣ, Академияи санъати драмавии подшоҳӣ, Академиян мусиқии подшоҳи. Мактабн балети подшоҳй,

Фарҳанг[вироиш | вироиши манбаъ]

Лондон зиёда аз 30 осорхона, аа ҷумла Осорхонаи Британия, Осорхонаи илмӣ, Осорхонаи геология, Нигористони миллӣ, Осорхонаи баҳрии миллӣ, Театри миллӣ, театрҳои опера ва балети «Ковент-Гарден» ва «Сэдлерс-Уэлс», Китобхонаи осорхонаи Британия, Китобхонаи илмии техникии миллӣ дорад.

Варзиш[вироиш | вироиши манбаъ]

Мақолаи асосӣ: Варзиш дар Лондон

Лондон Бозиҳои Олимпии Тобистонаро ду маротиба, дар 1908 ва 1948. Дар июли 2005 Лондонро барои гузаронидани бозиҳои 2012 итихоб караданд, кадоме ки Лондонро якумин шаҳри се маротиба Бозиҳои Олимпии Тобистонаро мегузаронад.[3]

Машҳуртарин варзиш дар Лондон (ҳам барои бозингарон ва тамошобинон) футбол мебошад.[4]

Нигаред[вироиш | вироиши манбаъ]

Commons-logo.svg
Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Лондон дорад

Сарчашма[вироиш | вироиши манбаъ]

  • Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷилди 4. — Д., 1983

Пайвандҳо[вироиш | вироиши манбаъ]

Эзоҳ[вироиш | вироиши манбаъ]

  1. https://www.london.gov.uk/people/mayoral/sadiq-khan
  2. Дафтари оморуи Милли, «Шаҳри калонтарини Аврупо» www.statistics.gov.uk
  3. «IOC elects London as the Host City of the Games of the XXX Olympiad in 2012», International Olympic Committee, 6 July 2005. URL accessed on 3 June 2006.
  4. Football (from London) Бойгонӣ шудааст 25 Декабри 2007  сол., Encyclopædia Britannica. L. Retrieved 14 June 2006.

Шаблон:ВП