Шамси Табрезӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Шамси Табрезӣ
сурат
Иттилооти инфиродӣ
Касб, шуғл: шоир, файласуф, нависанда
Таърихи таваллуд: 1185
Зодгоҳ:
Таърихи даргузашт: 1248
Маҳалли даргузашт:
Кишвар:
Эътиқод: ислом

Иттилооти иловагӣ
Лоиҳаҳои алоқаманд: Commons-logo.svg Викианбор  
Wikidata-logo S.svg Вироиши Викимаълумот

Муҳаммад ибни Алӣ ибни Маликдоди Табрезӣ (форсӣ: محمد بن علی بن ملک‌داد تبریزی‎; мулаққаб ба Шамси Табрезӣ, форсӣ: شمس تبریزی‎; тақ. 1185, (Табрез1248, Хуй) — ориф, мутафаккир ва файласуфи форс-тоҷик. Суханони вайро ки дар маҷолиси мухталиф бар забон оварда, муридон гирдоварӣ кардаанд, ки ба номи «Мақолоти Шамси Табрезӣ» маъруф аст.

Зиндагинома[вироиш]

Аз ҷавонӣ ба тасаввуф майл намуд. Сипас ба мусофират баромада, дар сафарҳои тулониаш бо бузургону пешвоёни маънавии шаҳру кишварҳо вохурд ва бо таълимоташон ошно шуд.

Шамси Табрезӣ қоидаҳову расмияти масҷиду хонақоҳро риоят намекард, ба шайхони хонақоҳнишин нафрат дошт. У хондану маънидод кардани ҳадисҳо ва мунозираҳоро дар боби таърихи авлиёву анбиё кори беҳуда мешуморид. Шамси Табрезӣ бо Ҷалолуддини Румӣ шиносоӣ пайдо карда, ба ташаккули ҷаҳонбинии у таъсири азиме расонид. Табиати озодидустонаи Ҷалолуддини Румӣ, ки дар доираи танги афкору ақоиди шаръӣ тазйиқ меёфт, бо мадади таълимоти башардӯстонаву озодихоҳонаи Шамси Табрезӣ роҳу равиши дигар гирифт. Ҷалолуддини Румӣ баҷои намозу маҷлиси ваъз ба самбъ (сайру суруд), рақс, нолаи най ва таронаи рубоб руй овард. Аҳли дин Шамси Табрезиро «соҳир», «ҷодугар» мехонданд. Шамси Табрезӣ ба оҳанги ранҷиш соли 1246 Қунияро якчанд муддат тарк кард. Соли 1248 пас аз Қуния абадан ғайб зад ё ба ривояте ба дасти душманонаш кушта шуд.

Назариёт[вироиш]

Шамси Табрезӣ назариёти мутараққие ба вуҷуд оварда буд, ки дар он инсони комил аз ҳама мавҷудот болотар гузошта шудааст. Ҷалолуддини Румӣ дар осори худ — «Девони Шамси Табрезӣ» ва Маснавии маънавӣ» номи Шамси Табрезиро абадӣ гардонидааст.

Эзоҳ[вироиш]

Пайвандҳо[вироиш]

Энсиклопедияи Советии Тоҷик Мақола дар асоси маводи Энсиклопедияи Советии Тоҷик навишта шудааст.