Ҷарима

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Ҷарима — намуди ҷазо, ки дар банди «а» м. 47 ва 49 Кодекси Ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинй шудааст. Ҷарима ситонидани маблағе мебошад, ки дар КҶ ҶТ таъин шудааст. Ҷарима ба маблағи аз сад то ду ҳазор андозаи муқарраршудаи маоши ҳадди ақал таъин карда мешавад. Ҷаримае, ки ба ҳисоби талофии зарари маънавй ва ҷисмонин ба ҷабрдида расонидашуда ситонида мешавад, дар доираи муқаррарнамудаи м. 49 КҶ ҶТ барон ҷиноятҳои зерин муқаррар мегардад;

  • а) начандон вазнин- на камтар аз 200 маоши ҳадди ақал;
  • б) дараҷаи миёна-на камтар аз 400 маоши ҳадди ақал;
  • в) вазнин-на камтар аз 600 маоши ҳадди ақал;
  • г) махсусан вазнин-на камтар аз 800 маоши ҳадди ақал.

Дар ҳолати саркашии барқасдона ё имконпазири снтонидани ҷарима суд қисми насупурдаи ҷаримаро ба корхои ислоҳи меҳнатй ё ҳабс иваз мекунад. Дар ин сурат корҳои ислоҳи меҳнатй ба ҳисоби маблаги якмоҳаи корҳои исЛоҳи меҳнатӣ баробар ба ду маоши ҳадди ақал, вале на зиёдтар аз 2 сол ҳабс ба ҳисоби маблаги якмоҳаи ҳабс баробар ба даҳ маоши ҳадди ақал, вале на зиёдтар аз шаш моҳ иваз карда мешавад. Мувофиқи м. 30 КИҶҶ Ҷумҳурии Тоҷикистон аз лаҳзаи эътибори қонунӣ пайдо кардани ҳукми суд маҳкумшуда бояд дар давоми 30 рӯз ҷаримаро пардозад. Агар маҳкумшуда ҷаримаро дар мӯҳлати 30 рӯз насу порида бошад ва даромаду амволи худро аз ситонидани маҷбурй пинҳон дошта бошад, он ашадди саркашӣ намудан аз пардохти ҷарима ба ҳисоб меравад (м. 31 КИҶҶ ҶТ). Ҷарима мумкин аст ҳам ба сифати ҷазои асосӣ ва ҳам ҷазои иловагӣ т аъин гардад. Ба сифати ҷазои асосй ҷарима дар ҳолатҳои зерин таъин мегардад; 1) агар санксияи моддаҳои Қисми махсуси КҶ ҶТ пешбинӣ шуда бошад. 2) ҳангоми таъини ҷазои сабуктар нисбат ба ҷазое, ки барои ин ҷиноят пешбинй шудааст (м. 63 КҶ ҶТ). 3) дар ҳолатҳои бо намуди ҷазои сабуктар иваз кардани қисми адонашудаи ҷазо (м. 77 КҶ ҶТ).

Агар ба маҳкумшудаи го мурофиаи судй дар ҳабс нигоҳдошташуда ба сифати ҷазои аеосӣ ҷарима таъин гардад, суд бо назардошти мӯҳлати д ар ҳабс нигоҳ доштани ӯ миқдори ҷаримаи таъиншударо кам мекунад ё а з он пурра озод менамояд (қ.З м. 70 КҶ ҶТ). Ҷарима дар ҳолатҳое, ки дар санксияи моддаҳои Қисми махсуси КҶ ҶТ пешбинй нашуда бошад ҳам, суд метавонад бо мақсади талофии зарари ма ьнавй ё ҷисмонии ба чабрдида расонидашуда онро б а сифаги ҷазои иловагй татбиқ намояд. Андозаи ҷарнма вобаста ба маоши ҳадди ақале, ки дар вақти содир шудани кирдори барои ҷамъият хавфнок амал мекард, муқаррар карда мешавад.[1]

Нигаред низ[вироиш]

Эзоҳ[вироиш]

  1. Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009. — с. 556