Иёлоти Муттаҳидаи Амрико

Аз Википедиа
(Тағйири масир аз ИМА)
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи


Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
United States of America
Flag of the United States.svg Great Seal of the United States (obverse).svg
United States (orthographic projection).svg
Шиор: «Ба Худо имон дорем»
Суруди миллӣ: «Суруди миллии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико»
Рӯзи истиқлолият {{{Рӯзи истиқлолият}}} (аз 4 июли 1776)
Забони расмӣ англисӣ
Пойтахт Вошингтон
Шаҳри калонтарин Ню Йoрк,
Идораи давлат Республикаи федералӣ конститутсионӣ
Президент Барак Обама
Масоҳат
  • Ҳамагӣ
  • Фоизи об.
4-ум ҷой дар ҷaҳон
9,826,675 км²
6.76 %
Аҳолӣ
  • Ҳамагӣ (2010)
  • Зичӣ
3-ум ҷой дар ҷaҳон
308,732,000
32 нафар/км²
ММД
  • Ҳамагӣ
  • Ба сари аҳолӣ
1-ум ҷой дар ҷaҳон
$14.441 миллиард $
$
Пули миллӣ Доллари ИМА
Интернет-Домен .us
Коди телефон +1
Соат UTC UTC-5 to -10)
-          Summer (DST)     (UTC-4 to -10)
Average precipitation in the lower 48 states of the USA.png
Байраки ИМА
Мухри калони ИМА

Иёлоти Муттаҳидаи Амрико (ИМА) — кишварест дар Амрикои Шимолӣ. Ин мамлакатро аксари вақт инчунин Амрико низ меноманд. Сокинони ин кишвар амрикоиҳо мебошанд. Қисми асосии ҳудуди ИМА дар қитъаи Амрикои Шимолӣ ҷойгир аст. Кишвар дар Шарқ бо укёнуси Атлантик, дар Ғарб бо уқёнуси Ором, дар ҷануб бо Мексика ва дар Шимол бо Канада ҳамсарҳад мебошад. Пойтахти ИМА Вашингтон Ҳавзаи Колумбия мебошад. Шаҳрҳои калонтарини ИМА: Ню Йорк, Лос Анҷелес, Техас, Чикаго ва ғайраҳо Шаблон:Страна

Чуғрофия[вироиш]

Мавқеи чойгиршавӣ[вироиш]

Масоҳати асосии ИМА (бо ном иёлатҳои континенталӣ) дар қитъаи Шимолии Амрико ҷойгир шудааст аз соҳили уқёнуси Атлантик ба тарафи шарқ ва то ба уқёнуси Ором дар ғарб тӯл кашидааст. Дар чануб бо давлати Мексика хамсархад буда, дар шимол бошад бо Канада. Ба гайр аз ин ба ИМА боз ду штат дохил мешавад. Дар кисми шимолу-шаркии Амрико штати Аляска чойгир аст, ки хамчунин бо Канада хамсархад мебошад. Дар укёнуси Ором штати чазираи Гавайя чойгир аст. Ба ИМА хамчунин як катор чазирахо дар бахри Карибба монанди Пуэрто-Рико, дарукёнуси Ором(Самоаи Амрикои, Мидуэй, Гуам ва гайрахо.) дохил мешаванд.

Масохати тобеъшуда[вироиш]

Дар зери тобеъи ИМА якчанд чазирахо, дорои нишонаи гуногун хастанд, лекин ин чазирахо ба давлат дохил намешаванд. Дар кисмати чазираи азхуднашудаи атолла Пальмира пурра Конститусияи ИМА ба кор меравад. Кисмати дигараш бошад аз руи конуну коидаи худ кор мекунад. Аз хама кисми калонтарини хамин навъ чазирахо ин Пуэрто-Рико мебошад.

ҶӢҶҒҲӢҶӮҳғҳӣҷқӯ== Таърих ==

Рузхои таърихи[вироиш]

Сохти маъмури сиёси[вироиш]

Тақсимоти маъмури[вироиш]

Давлати ИМА аз 50 иёлат иборат буда, хамаи онхо баробархукук мебошанд, ва хамчунин Вашингтон Ҳавзаи Колумбия дорои нишони пойтахт мебошад. Хар як иёлат дорои конститусияи худ буда, хокимияти хукукбарор ва ичрокунанда суди дорад. иёлот ба каунтихо (дар Луизиана таърихан калимаи «чамъомад» (англисӣ: parish); дар Аляска калимаи "хавза" (англисӣ: borough))истифода бурда мешавад, — нисбатан китъахои маъмуриии хурдтар, одатан на он кадар хукукхои хукмрони доранд. Ухдадории каунтихо аз он иборат мебошад, ки зери мактабхои давлати назорат баранд.

Системаи сиёси[вироиш]

Оиди Конститусияи ИМА, ки соли 1787 кабул гардида буд, баъзе ухдадорихо оиди хокимияти давлати ба хокимияти Федералии ИМА дода шудааст. Ухдадории давлати, ки ба зери назорати хокимияти федерали дохил намешавад, аз тарафи штати ИМА ичро карда мешавад.

Дар Конститусияи ИМА принципи таксимоти хокимият амал мекунад, ки оиди он хокимияти федерали дорои органхои хукукбарор, ичроия ва суди кор мебарад, ки новобаста аз хамдигар кор мебаранд.

Органи баландадрачаи хокимияти конунбарор - Конгресси ИМА ки иборат аз ду палата мебошад:

Органи баланддарачаи хокимияти ичрокунанда — президенти ИМА. Президент — сардори давлат, фармондихандаи куввахои мусаллах. ба руйхати президентони ИМА назар кунед. Инчунин вазифаи вице-президентхам хаст.

Органи олидарачаи хокимияти суди — суди олии ИМА

Хизбхои асоси — республикави ва демократи. Инчунин хизбхои дигари хурд мавчуд хастанд.

Сиёсати хориҷӣ[вироиш]

ИМА — аъзои доимии Иттифоки Бехатарии Созмони Миллали Муттахид. Аъзои НАТО, ОБСЕ.

Иқтисодиёт[вироиш]

Дар соли 2005 Махсулоти Дохилаи ИМА ба 3,6 % зиёд шуда $12,5 трлн долларро ташкил намуд.

Кувваҳои мусаллаҳ[вироиш]

Ахоли[вироиш]

Маданият[вироиш]

Дин[вироиш]

Наиболее распространённые вероисповедания: протестантизм, католицизм.

Идҳо[вироиш]

Сана Номи тоҷикӣ Номи аслӣ Эзоҳ
1 январ Соли нав New Year’s Day
3-юм рӯзи душанбеи мохи январ Рӯзи Мартин Лютер Кинг Martin Luther King, Jr. Day
3-юм рӯзи душанбеи мохи феврал Рӯзи президентӣ Presidents' Day Рӯзи таваллуди Ҷ. Вашингтон
Рӯзи душанбеи охирини мохи май Рӯзи ёддошти шахидон Memorial Day
4 июл Рӯзи истиқлолият Independence Day
2-юм рӯзи душанбеи мохи октябр Рӯзи Колумб Columbus Day Рӯзи кашв кардани Амрико
11 ноябр Рӯзи ветеранҳо Veterans Day
4-юм панҷшанбеи моҳи ноябр Рӯзи миннатдорӣ Thanksgiving Day
25 декабр Рӯзи таваллуди Исои Масеҳ Christmas


Нигаред[вироиш]

Пайвандҳои беруна[вироиш]

Commons-logo.svg
Анбори Википедиа аксҳое дар бораи ин мавзӯъ дорад:
[[Commons::Category:United States|Соединённые Штаты Америки]]

Шаблон:Wikinewscat

Шаблон:Административные единицы США Шаблон:Северная Америка Шаблон:NATO Шаблон:ОЭСР Шаблон:ОАГ