Басов Николай Геннадиевич

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
(Тағйири масир аз Басов)
Jump to navigation Jump to search
Басов Николай Геннадиевич
Басов Николай Геннадиевич
Basov.jpg
Санаи таваллуд:

14/11.1922

Зодгоҳ:

Воронеж, СССР

Санаи марг:

1 июл 2001(2001-07-01)

Маҳалли марг:

Маскав

Мамлакат:

Шаблон:Country data CCCР

Фазои илмӣ:

физика

Ҷойҳои кор:

Иниститути физикаи Академияи илмҳои ИҶШС

Дараҷаи илмӣ:

доктори илм

Унвонҳои илмӣ:

профессор

Алма-матер:
Роҳбари илмӣ:

Mikhail Leontovich[d] ва Alexander Prokhorov[d]

Мукофоту ҷоизаҳо:
Commons-logo.svg Басов Николай Геннадиевич дар Викианбор

Басов Николай Геннадиевич (14.12.1922, Воронеж – 1.7.2001, Маскав), физикадони шӯравӣ, яке аз асосгузорони радиофизикаи квантӣ

Зиндагинома[вироиш]

БÁСОВ Николай Геннадиевич (14.12.1922, Воронеж – 1.7.2001, Маскав), физикадони шӯравӣ, яке аз асосгузорони радиофизикаи квантӣ, д. и. физика ва математика (1956), акад. Академияи илмҳо ИҶШС (1966) ва узви Раёсати Академияи илмҳо ИҶШС (1967), ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1969, 1982).

Фаъолият[вироиш]

Баъди хатми Инистути инженерию физика (1950) дар Иниститути физикаи Академияи илмҳо ИҶШС кор мекунад (аз с. 1972 директор). Профессор Иниститути инженерию физикаи Маскав (1963), сармуҳаррири маҷҳои «Наука», «Квант», «Квантовая электроника», «Природа» (1967), раиси Раёсати ҷамъияти умумииттифоқии «Знание» (1978–90) буд. Бо ҳамкории А. М. Прохоров усули нави бо ёрии системаҳои квантӣ ҳосил кардани лапишҳои электромагнитиро ба вуҷуд овард ва аввалин генератори молекулавӣ (мазер)-ро бо дастаи молекулаҳои аммиак сохт (1954). Якҷоя бо Ю. М. Попов ва Б. М. Вуд ақидаи татбиқи нимноқилҳоро дар генераторҳои ҳудуди оптикӣ (лазерҳо) пешниҳод намуд, усули сохтани лазерҳои нимноқилиро такмил дод. Басов оид ба лазерҳои пуриқтидори газӣ ва кимиёӣ таҳқиқот анҷом дода, лазерҳои фторию ҳидрогенӣ, йодӣ ва эксимериро сохт. Як қатор корҳои илмии Басов ба масъалаҳои паҳншавӣ ва таъсири мутақобили импулсҳои лазерӣ бо модда, истифодаи лазерҳо барои идора кардани синтези термоядроӣ, усулҳои лазерии гармкунии плазма, равандҳои тезонидани реаксияҳои кимиёӣ бо афканишоти лазерӣ, асосҳои физикавии ташкил додани стандартҳои квантии басомад, истифодаи лазерҳо дар оптикаи электронӣ ва ба оптикаи ғайрихаттӣ бахшида шудаанд. Дорандаи Мукофоти нобелӣ (1964), Мукофоти ленинӣ (1959), давлатии ИҶШС (1989).

Бо 5 ордени Ленин ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст. Узви хориҷии Академияи илмии як қатор мамлакатҳо буд.

Сарчашма[вироиш]

Энсиклопедияи миллии тоҷик, ҷилди 2