Басов

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Басов
БÁСОВ Николай Геннадиевич
Сурат
Санаи таваллуд:

14 ноябри соли 1922

Зодгоҳ:

Воронеж

Мамлакат:
Санаи марг:

1 июли соли 2001

Commons-logo.svg Басов дар Викианбор

БÁСОВ Николай Геннадиевич (14.12.1922, Воронеж – 1.7.2001, Маскав), физикадони шӯравӣ, яке аз асосгузорони радиофизикаи квантӣ

Зиндагинома[вироиш]

БÁСОВ Николай Геннадиевич (14.12.1922, Воронеж – 1.7.2001, Маскав), физикадони шӯравӣ, яке аз асосгузорони радиофизикаи квантӣ, д. и. физика ва математика (1956), акад. Академияи илмҳо ИҶШС (1966) ва узви Раёсати Академияи илмҳо ИҶШС (1967), ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1969, 1982).

Фаъолият[вироиш]

Баъди хатми Инистути инженерию физика (1950) дар Иниститути физикаи Академияи илмҳо ИҶШС кор мекунад (аз с. 1972 директор). Профессор Иниститути инженерию физикаи Маскав (1963), сармуҳаррири маҷҳои «Наука», «Квант», «Квантовая электроника», «Природа» (1967), раиси Раёсати ҷамъияти умумииттифоқии «Знание» (1978–90) буд. Бо ҳамкории А. М. Прохоров усули нави бо ёрии системаҳои квантӣ ҳосил кардани лапишҳои электромагнитиро ба вуҷуд овард ва аввалин генератори молекулавӣ (мазер)-ро бо дастаи молекулаҳои аммиак сохт (1954). Якҷоя бо Ю. М. Попов ва Б. М. Вуд ақидаи татбиқи нимноқилҳоро дар генераторҳои ҳудуди оптикӣ (лазерҳо) пешниҳод намуд, усули сохтани лазерҳои нимноқилиро такмил дод. Басов оид ба лазерҳои пуриқтидори газӣ ва кимиёӣ таҳқиқот анҷом дода, лазерҳои фторию ҳидрогенӣ, йодӣ ва эксимериро сохт. Як қатор корҳои илмии Басов ба масъалаҳои паҳншавӣ ва таъсири мутақобили импулсҳои лазерӣ бо модда, истифодаи лазерҳо барои идора кардани синтези термоядроӣ, усулҳои лазерии гармкунии плазма, равандҳои тезонидани реаксияҳои кимиёӣ бо афканишоти лазерӣ, асосҳои физикавии ташкил додани стандартҳои квантии басомад, истифодаи лазерҳо дар оптикаи электронӣ ва ба оптикаи ғайрихаттӣ бахшида шудаанд. Дорандаи Мукофоти нобелӣ (1964), Мукофоти ленинӣ (1959), давлатии ИҶШС (1989).

Бо 5 ордени Ленин ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст. Узви хориҷии Академияи илмии як қатор мамлакатҳо буд.

Сарчашма[вироиш]

Энсиклопедияи миллии тоҷик, ҷилди 2