Баҳри мармара

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Баҳри мармара?
STS040-610-50.jpg
Характеристики
Площадь11 472 км²
Объём4,000 км³
Наибольшая глубина1,355 м
Расположение
40°45′00″ а. шим. 28°00′00″ т. ш.HGЯO
ОкеанУқёнуси Атлантик
Баҳри мармара дар Викианбор

Баҳри мармара (тур. Marmara Denizi аз номи ҷазираи Мармара, ки аз он мармари сафед истихроҷ мекарданд; юн.-қад. Προποντίς — «Пропонтида»; аз πρό — «пеш» + πόντος — «баҳр») — баҳри дохили хушкии Уқёнуси Атлантик дар байни Аврупо ва Осиёи Хурд.

Ҷуғрофиё[вироиш]

Дар Шим. Ш. ба воситаи гул. Босфор бо Баҳри Сиёҳ дар Ҷ. Ғ. ба воситаи гул. Дарданелла бо Баҳри Эгей пайваст мешавад. Масоҳ. 11472 км 2. Дарозиаш 280 км, бараш то 80 км, ҷойи амиқтаринаш 1355 м. Ҳаҷми миёнаи об 4 ҳаор км 3. Б. М. дар натиҷаи кафидани қишри Замин ва аз ҳамдигар ҷудо шудани қитъаҳои Аврупо, Осиё ва Африқо пайдо шудааст. Бори нахуст дар маъхазҳо онро с-ҳои 1845-48 капитан-лейтенанти флоти баҳрӣ М. П. Манганари зикр кардааст. Аҳаммияти гидрологӣ ва биологии баҳрро с-ҳои 1890-91 олимони рус С. О. Макаров ва И. Б. Шпиндлер таҳқиқ кардаанд. Ба баҳр д-ҳои Граник ва Сусурлук мерезанд. Соҳилҳояш асосан кӯҳӣ буда, соҳилҳои шимолӣ сахраҳои (рифҳои) зиёди зериобӣ доранд. Ҷаз-ҳои бузургтаринаш Мармара ва Шаҳзода. Оби баҳр ях намебандад, ҳарор. об зимистон 9о С, тобистон то 29о С, шӯрии об то 26 %о. Набототу ҳайвоноти Б. М. мисли Баҳри Миёназамин буда, аз он асосан моҳӣ (скумбрия) мегиранд. Муҳимтарин самтҳои ҳаракати киштиҳои боркаши Баҳри Сиёҳ ва Баҳри Миёназамин ба вос. Б. М. сурат мегиранд. Дек. 1999 дар натиҷаи тӯфони баҳрӣ дар Б. М. киштии боркаши Россия — «Волгонефт 248» ғарқ шуда, маҳсулоти зиёди нафтӣ бо оби баҳр омехта гардид. Дар соҳили шим. шарқии Б. М. ш. Истанбул ва истироҳатгоҳҳои машҳури Эдену Мудания ҷойгиранд.

Эзоҳ[вироиш]

Адабиёт[вироиш]