Кирми ғӯза

Кирми ғӯза
Таснифи илмӣ
Олам: Эукариотҳо Салтанат: Ҷонварон Зерсилсила: Эуметазоён Бе ранг: Дутарафа-симметриҳо Шоха: Нахустдаҳонҳо Тип: Бандпойҳо (Буғумпойҳо) Зертип: Tracheata Забарсинф: Шашпоён Синф: Ҳашарот Зерсинф: Ҳашароти болдор Инфрасинф: Навболон Забаргурӯҳ: Дарунболдорон Гурӯҳ: Пулакболҳо Зергурӯҳ: Хартумчадорон Инфрагурӯҳ: Шапалакҳои гуногунбол Шоха: Дуравзаиҳо Оила: Шабпаракҳо Авлод: Ғӯзахӯракҳо Намуд: Кирми ғӯза
Номи илмӣ
Helicoverpa armigera Hübner, 1805
Ҳаммаъно
Chloridea armigera Hübner Chloridea obsoleta Duncan & Westwood, 1841 Helicoverpa commoni Hardwick, 1965 Helicoverpa obsoleta Auctorum Heliothis armigera Hübner, 1805 Heliothis conferta Walker, 1857 Heliothis fusca Cockerell, 1889 Heliothis pulverosa Walker, 1857 Heliothis rama Bhattacherjee & Gupta, 1972 Heliothis uniformis Wallengren, 1860 Noctua armigera Hübner, [1805] Noctua barbara Fabricius, 1794
Викинамуд Викианбор

Кирми ғӯза (лот. Helicoverpa armigera) — кирми шапараки пахта.

Асосан ба пахта зарари калон мерасонад. Кирми гуза зараррасони нахӯд, ҷуворимакка, помидор, каду, занҷабил, боимчон, юнучка низ мебошад. Паҳноии боли кушодаи шапалакаш 30-40 мм;,боли пешаш зарди бур ва боли кафояш сафед. Кирмаш (дарозиаш 40=45 мм) сафеди зардча, дорчинӣ, баъзан сурхи гулобӣ, зочааш (дарозиаш 14=22 мм) сабзтоби дорчинӣ, тухмаш нимкурра (диаметраш 0,5-0,6 мм). Давраи инкишофи тухм 2,5-4, кирмак 15-20 ва гумбак (зоча) 9-14 рӯз давом мекунад. Зимистонро дар ҳолати гумбаки дар хок (дар чукурии то 8-15 см) гузаронида мохи май ба шапалак табдил меёбад. Шапалакаш аз шахди гули рустани гизо гирифта дар барг, муғча, гул ва кӯрак тухм (дар мавсим то 3000-то) мегузорад, ки аз он баъди 2-7 шабонарӯз кирм мебарояд. Дар шароити чанубии Тоҷикистон солее 4-5 маротиба насл медихад. Як Кирми гуза ба ҳисоби миёна ба 12 гунча, гул ё гуза зарар мерасонад. Кисми зиёди гулу гузаи иллатнок мерезад. Кирми гуза-ро беш аз 20 намуди хашароти дарранда (ганданафасакхо, набисхо, тиллочашмак, ғамбусакхо ва ғайра) нобуд мекунад.

Тадбирҳои мубориза

Маҳви алафҳои бегона; яхобмонӣ; чеканкаи пахта; истифодаи ҳашаракушҳо; муборизаи биологӣ (зиёд кардани трихограмма) ва ғайра.