Натрий

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Натрий, 7N
Liquidnitrogen.jpg
Натрий
Номи дигарnitrogen
Намуди зоҳирӣгази беранг, моеъ ё зич
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(N)[14.0064314.00728] conventional: 14.007
Натрий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон


N

P
карбоннатрийоксиген
Рақами атомӣ (Z)7
Гурӯҳгурӯҳи 15 (гурӯҳи азот)
Даврдаври 2
Блокp-блок
Категорияи элемент  Ғайриметали реактивӣ
Конфигуратсияи электрон[He] 2s2 2p3
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 5
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМгаз
Нуқтаи гудозиш63.15 K ​(−210.00 °C, ​−346.00 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш77.355 K ​(−195.795 °C, ​−320.431 °F)
Зичӣ (дар ҲФМ)1.2506 g/L[1] at 0 °C, 1013 mbar
ҳангоми моеъ будан (дар н.ҷ.)0.808 гр/см3
Нуқтаи сечанда63.151 K, ​12.52 кПа
Нуқтаи бӯҳронӣ126.21 K, 3.39 МПа
Ҳарорати гудозиши хос(N2) 0.72 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос(N2) 5.56 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ(N2) 29.124 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 37 41 46 53 62 77
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−3, −2, −1, +1, +2, +3, +4, +5 (a strongly acidic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 3.04
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 1402.3 кҶ/мол
  • 2-юм: 2856 кҶ/мол
  • 3-юм: 4578.1 кҶ/мол
  • (бештар)
Радиуси ковалентӣ71±1 пм
Радиуси Ван дер Ваалс155 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Натрий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣhexagonal
Hexagonal crystal structure for натрий
Суръати овоз353 м/с (gas, at 27 °C)
Гармигузаронандагӣ25.83×10−3 W/(m·K)
Тартибории магнитӣдиамагнетик
Рақами CAS17778-88-0
7727-37-9 (N2)
Таърих
КашфDaniel Rutherford (1772)
Номгузорӣ аз тарафиJean-Antoine Chaptal (1790)
Изотопҳои асосии натрий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
13N синт 9.965 min ε 13C
14N 99.6% собит
15N 0.4% собит
| пайвандҳо
Натрий, 11Na
Na (Sodium).jpg
Натрий
Номи дигарsodium
Намуди зоҳирӣсафеди нуқрагуни металлӣ
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Na)22.98976928(2)[2]
Натрий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон
Li

Na

K
неоннатриймагний
Рақами атомӣ (Z)11
Гурӯҳгурӯҳи 1: H ва металлҳои ишқорӣ
Даврдаври 3
Блокs-блок
Категорияи элемент  Металли ишқорӣ
Конфигуратсияи электрон[Ne] 3s1
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 1
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш370.944 K ​(97.794 °C, ​208.029 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш1156.090 K ​(882.940 °C, ​1621.292 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)0.968 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)0.927 гр/см3
Нуқтаи бӯҳронӣ2573 K, 35 МПа (extrapolated)
Ҳарорати гудозиши хос2.60 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос97.42 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ28.230 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 554 617 697 802 946 1153
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ−1, +1 (a strongly basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 0.93
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 495.8 кҶ/мол
  • 2-юм: 4562 кҶ/мол
  • 3-юм: 6910.3 кҶ/мол
  • (бештар)
Радиуси атомэмпирикӣ: 186 пм
Радиуси ковалентӣ166±9 пм
Радиуси Ван дер Ваалс227 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Натрий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣbody-centered cubic (bcc)
Body centered cubic crystal structure for натрий
Суръати овоз thin rod3200 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣ71 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ142 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ47.7 nΩ·m (дар 20 °C)
Тартибории магнитӣпарамагнетик[3]
Таъсирпазирии магнитӣ+16.0·10−6 см3/мол (298 K)[4]
Модули Юнг10 ГПа
Модули ғеҷонидан3.3 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор6.3 ГПа
Сахтии Моос0.5
Сахтӣ аз рӯи Бринелл0.69 МПа
Рақами CAS7440-23-5
Таърих
Кашф ва ҷудогузории аввалинҲемфри Дэви (1807)Хатои ибора: Аломати нуқтагузории шинохтанашуда "ё"
Изотопҳои асосии натрий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
22Na trace 2.602 y β+ 22Ne
23Na 100% собит
24Na trace 14.96 h β 24Mg
| пайвандҳо

Натрий (лот. sodium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 11 буда бо рамзи Na ишора карда мешавад[5].

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Натрий дар блоки s ва дар 1-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.[6]

Хосиятҳо[вироиш]

Физикӣ[вироиш]

Химиявӣ[вироиш]

Атомӣ[вироиш]

Изотопҳо[вироиш]

Мавҷудият дар табиат[вироиш]

Таърих[вироиш]

Кашф[вироиш]

Номгузорӣ[вироиш]

Пайвандҳо[вироиш]

Эзоҳ[вироиш]

  1. Gases - Density. The Engineering Toolbox. 27 январи 2019 санҷида шуд.
  2. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Шаблон:RubberBible86th
  4. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4. 
  5. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  6. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

Адабиёт[вироиш]

Ҳаволаҳои беруна[вироиш]

Логотипи Викилуғат
Викилуғат дорои мақола бо номи «Натрий» аст
Commons-logo.svg
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: