Наъно

Наъно
Наъно
Табақабандии илмӣ
ХАТО: шаблони орояшинохтӣ нест. Параметрҳои parent ва rangро пур кунед. Навъ: Наъно
Номи байнулмилалии илмӣ
Mentha × piperita
Тасвирот дар Викианбор ITIS   32275 EOL   579698

Наъно (лот. Mentha × piperita), инчунин наъноъ, пудинаи боғӣ ва ҳулбӯи обӣ — гиёҳи бисёрсолаи хушбӯй аз ҷинси Пудина буда, ба оилаи лабгулҳо (Lamiaceae) мансуб аст. Он яке аз гиёҳҳои маъмули доруӣ ва ғизоӣ ба шумор меравад.

Тавсиф

Баландии наъно одатан аз 50 то 100 см мерасад. Пояи он рост, сершоха ва баргҳояш байзашакли дарозрӯя мебошанд. Дарозии баргҳо 3–6 см ва барашон 1,5–2 см аст. Гулҳои он майда буда, ранги сурхтоби бунафш, гулобӣ ё бунафш доранд. Гулҳо хушбӯй ва сершаҳд мебошанд.

Наъно аз моҳи июн то сентябр гул мекунад. Меваи он чормағзаки бӯри сиёҳтоб буда, хеле кам тухм мебандад. Аз ҳамин сабаб онро бештар бо роҳи кишт ва тақсим кардани реша зиёд мекунанд.

Пайдоиш

Тахмин меравад, ки наъно дар натиҷаи дурагакунии ду намуди пудина — Mentha aquatica ва Mentha spicata ба вуҷуд омадааст.

Аз навъҳои маъруфи он инҳо бештар паҳн шудаанд:

• сафеднаъно (Mentha piperita f. palescens)
• сиёҳнаъно (Mentha piperita f. rubescens)

Аҳамияти ғизоӣ

Наъно аз қадим ҳамчун сабзаҷоти маъмули ғизоӣ истифода мешавад. Дар таомҳои тоҷикӣ онро бо намудҳои гуногуни хӯрок, ош, салат ва нӯшокиҳо истифода мебаранд.

Абӯалӣ Сино низ наъноро ҳамчун гиёҳи муҳимми ғизоӣ ва доруӣ ёд кардааст.

Хусусиятҳои доруӣ

Хусусиятҳои шифобахши наъно аз замонҳои қадим маълум буданд. Диоскорид, Ҷолинус, Закариёи Розӣ, Абӯалӣ Сино ва Абӯрайҳони Берунӣ аз истифодаи доруии он ёд кардаанд.

Абӯалӣ Сино марҳамҳои аз наъно таҳияшударо барои:

• дарди сар,
• бемориҳои меъда,
• зардпарвин,
• дарди гӯш

истифода мебурд.

Дар фитотерапияи муосир наъно барои табобати ин бемориҳо истифода мешавад:

• гипертония,
• атеросклероз,
• бемориҳои ҷигар,
• иллати гурда,
• бемориҳои рӯда ва меъда.

Истифода дар тибби муосир

Дар тибби муосир бештар чунин қисмҳои наъно истифода мешаванд:

• барг,
• равғани эфирӣ,
• ментол.

Онҳо барои муолиҷаи:

• зиқи дил,
• невралгия,
• шақиқа,
• бемориҳои илтиҳобии узвҳои ҳозима

корбурд доранд.

Асалпарварӣ

Наъно гиёҳи сершаҳд мебошад. Занбӯри асал аз як гектар наънозор то 200 кг шаҳд ҷамъоварӣ мекунад.

Нигаред

• Пудина

Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад:

Наъно