Пудина
| Пудина | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| | ||||||||||||||||||
| Табақабандии илмӣ | ||||||||||||||||||
|
Олам: Салтанат: Шоха: Синф: Забартартиб: Тартиб: Оила: Ҷинс: Пудина |
||||||||||||||||||
| Номи илмӣ | ||||||||||||||||||
| Mentha L. (1753) | ||||||||||||||||||
| Мутародифот | ||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
| Номенклатурный тип | ||||||||||||||||||
| Гунаҳо | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
Пудина (лот. Mentha), инчунин ҳулба — ҷинси рустаниҳои бисёрсолаи хушбӯй аз оилаи лабгулҳо (лот. Lamiaceae) мебошад. Намудҳои гуногуни он то 150 см қад мекашанд.
Тавсиф
[вироиш | вироиши манбаъ]Барги пудина дарозрӯяи байзашакл ва дандонадор аст. Хӯшагулаш саракмонанд буда, одатан дар нӯги поя ва шохаҳои паҳлуӣ ҷойгир мешавад. Гулҳояш майда, гулобии нофармон ё сурхи нофармон буда, шакли қифшакл ё зангӯламонанд доранд. Пудина дар фаслҳои тобистон ва тирамоҳ мешукуфад.
Паҳншавӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Пудина бештар дар:
- марғзорҳо,
- алафзорҳо,
- лаби чашмаҳо,
- ҷӯйҳо ва каналҳо,
- соҳили дарёҳо,
- кӯлҳо ва обанборҳо
мерӯяд.
Дар :contentReference[oaicite:0]{index=0} чанд намуди пудина маъмул аст, аз ҷумла:
- пудинаи лалмӣ (ҳулбаи даштӣ) — Mentha asiatica
- Mentha arvensis
- Mentha spicata
- Mentha × piperita
Аҳамияти иқтисодӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аз пудина равғани эфир, ментол ва барг ҳосил мекунанд, ки дар:
- тиб,
- атриёт,
- қаннодӣ
истифода мешаванд.
Хусусиятҳои доруӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Равғани эфир, ментол ва барги Пудина-ро дар тиб, атриёт ва қаннодӣ истифода мебаранд. Хусусиятҳои доругии Пудина ҳанӯз ба Дисқуридус (а. 1 м.), Ҷолинус, Закариёи Розӣ, Абӯалии Сино, Абӯрайҳони Берунӣ ва дигарон маълум буда аз истифодаи доруии он ёд шудааст.
Абӯалӣ Сино пудинаро барои табобати:
- бемориҳои меъда,
- дарди гӯш,
- зардпарвин
истифода мебурд. Дар тибби муосир барг, равғани эфирӣ ва ментоли пудина барои муолиҷаи:
- зиқи дил,
- невралгия,
- шақиқа,
- бемориҳои илтиҳобии меъда,
- бемориҳои ҷигар
корбурд доранд.
Тибби халқӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар фитотерапия ва тибби мардумӣ пудина барои табобати:
- ғалаёни хун,
- атеросклероз,
- бемориҳои гурда,
- иллати ҷигар,
- бемориҳои меъда ва рӯда
истифода мешавад. Ба ақидаи табибони мардумӣ, пудина:
- сӯзиши меъдаро таскин медиҳад,
- беҳузурии дилро бартараф мекунад,
- бодҳоро пароканда месозад,
- пешоброн мебошад.