Низомулмулки Тӯсӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
(Тағйири масир аз Низомулмулк)
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Низомулмулк
порсӣ: نظام‌الملک
Низомулмулк
Тандиси Низомулмулк дар Машҳад, Эрон
Вазири давлати Салҷуқиён
1063 — 1092
 
Эътиқод: Ислом
Саннаи таваллуд: 1018[1][2]
Марг: 14 октябр 1092(1092-10-14)[3]
Ном ҳангоми таваллуд: Абуалӣ Ҳасан ибни Алӣ ибнӣ Исҳоқи Тусӣ

Абуалӣ Ҳасан ибни Алӣ ибнӣ Исҳоқи Тусӣ (порсӣ: ابوعلی حسن پسر علی پسر اسحاق طوسی) бештар маъруф ба номи Низомулмулк (1063—1092) — вазири давлатдории Салҷуқиён, муаллифи асари Сиёсатнома

Зиндагинома[вироиш]

Абу Али ал-Ҳасан ибн Али ибн Исҳоқ ат-Тусӣ соли 1018 дар ш. Туси Эрон ба дунё омадааст. Низомулмулк (тахаллуси дарборӣ) дар замони ҳукуматдории султони Салҷуқӣ Алпарслон (ҳукумронӣ 10631072) вазири давлати Салҷуқиён шуда буд. Нақши вазир Низомулмулк (1063—1092) (Низомулмулки Тусӣ) баҳри шукуфоиву тараққии давлатдории Салҷуқиён ниҳоят бузург аст. Ӯ ба таҷрибаи хонадони Сомониён ва Ғазнавиён такя карда, империяи боазамати Салҷуқиёнро ба низоми муайян даровард. Худсариву саркашии сипоҳиёни туркман ва ашрофу рӯҳониёни тоҷикро низ то андозае пешгирӣ кард. Маҳз дар даврони вазорати ин вазири донишманд давлатдории Салҷуқиён ба дараҷаи баландтарини худ расид.

Саҳми Низомулмулк[вироиш]

Низомулмулк бо ташкили мактабҳои диние, ки бо номи ӯ ба «Низомия» маъруф буданд, табақаи рӯҳониёни расмии ба давлат тобеъ бо эътиқоди аҳли суннатро тарбият намуда, бар муқобили ҳамагуна зуҳуроти иҷтимоӣ мубориза мебурд. Низомулмулк бо мазҳаби исмоилия — мухолифини сарсахти cалҷуқиён мубориза бурд ва аз ҷониби фидоиёни исмоилӣ ба қатл расонида шуд.[4] Низомулмулк 14 октябри соли 1092 дар Наҳованд (ҳоло дар Озарбойҷон) ба хок супорида шудааст.

Сиёсатнома — асари Низомулмулки Тӯсӣ cолҳои 1091—1092 навишта шудааст. Дар асари «Сиёсатнома»-и ӯ таърихи давлатдории мамолики исломӣ оварда шудааст.


Эзоҳ[вироиш]

  1. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library ва ғ. Record #118588222 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. Swartz A. Open Library — 2005.
  3. Encyclopædia Britannica
  4. Ҳотамов Н. Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе,2011, — с.126.

Адабиёт[вироиш]