Платина

Платина, ₇₈Pt
Платина
Талаффуз	/ˈplæt[unsupported input]nəm/ (PLAT-ə-nəm)
Номи дигар	platinum
Намуди зоҳирӣ	сафеди нуқрагун
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Pt)	195.084(9)
Платина дар ҷадвали даврӣ
	иридий ← платина → тилло
Рақами атомӣ (Z)	78
Гурӯҳ	гурӯҳи 10
Давр	даври 6
Блок	d-блок
Категорияи элемент	Металли гузаранда
Конфигуратсияи электрон	[Xe] 4f14 5d9 6s1
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд	2, 8, 18, 32, 17, 1
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМ	сахт
Нуқтаи гудозиш	2041.4 K (1768.3 °C, 3214.9 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш	4098 K (3825 °C, 6917 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)	21.45 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)	19.77 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос	22.17 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос	510 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ	25.86 Ҷ/(мол·К)
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ	−3, −2, −1, +1, +2, +3, +4, +5, +6 (a mildly basic oxide)
Электроманфиият	Ҷадвали Полинг: 2.28
Қувваҳои иондоршавӣ	1-ум: 870 кҶ/мол ; 2-юм: 1791 кҶ/мол ; ;
Радиуси атом	эмпирикӣ: 139 пм
Радиуси ковалентӣ	136±5 пм
Радиуси Ван дер Ваалс	175 пм
	Color lines in a spectral rangeХатҳои спектрии Платина
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣ	face-centered cubic (fcc)
Суръати овоз thin rod	2800 м/с (дар ҳ.х.)
Васеъшавии ҳароратӣ	8.8 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ	71.6 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ	105 nΩ·m (дар 20 °C)
Тартибории магнитӣ	парамагнетик
Таъсирпазирии магнитӣ	+201.9·10−6 см3/мол (290 K)
Ҳадди мустаҳкамӣ	125–240 МПа
Модули Юнг	168 ГПа
Модули ғеҷонидан	61 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор	230 ГПа
Коэффисиенти Пуассон	0.38
Сахтии Моос	3.5
Сахтии Виккерс	400–550 МПа
Сахтӣ аз рӯи Бринелл	300–500 МПа
Рақами CAS	7440-06-4
Таърих
Кашф	Antonio de Ulloa (1735)
Изотопҳои асосии платина
	дидан; баҳс; вироиш; \| пайвандҳо

Платина (англ. platinum) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 78 буда бо рамзи Pt ишора карда мешавад^[3].

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Платина дар блоки d ва дар 10-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.^[4]

Хосиятҳо

Физикӣ

Химиявӣ

Атомӣ

Изотопҳо

Мавҷудият дар табиат

Таърих

Кашф

Номгузорӣ

Пайвандҳо

Ҷадвали даврии унсурҳои кимёӣ

Ин химия мақолаи хурд аст. Бо густариши он ба Википедия кӯмак кунед.

Эзоҳ

↑ (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
↑ Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.
↑ Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2014.
↑ (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

Адабиёт

Менделеев Д. И. Элементы химические // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Ҳаволаҳои беруна

[CIAAW2013-1] (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.

[2] Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4.

[3] Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2014.

[4] (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

[1]

[2]

[3]

[4]