Рутений

Рутений, ₄₄Ru
Рутений
Талаффуз	/ruːˈθiːniəm/ (roo-THEE-nee-əm)
Номи дигар	ruthenium
Намуди зоҳирӣ	сафеди нуқрагуни металлӣ
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Ru)	101.07(2)
Рутений дар ҷадвали даврӣ
	технетсий ← рутений → родий
Рақами атомӣ (Z)	44
Гурӯҳ	гурӯҳи 8
Давр	даври 5
Блок	d-блок
Категорияи элемент	Металли гузаранда
Конфигуратсияи электрон	[Kr] 4d7 5s1
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд	2, 8, 18, 15, 1
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМ	сахт
Нуқтаи гудозиш	2607 K (2334 °C, 4233 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш	4423 K (4150 °C, 7502 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)	12.45 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)	10.65 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос	38.59 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос	619 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ	24.06 Ҷ/(мол·К)
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ	−4, −2, 0, +1, +2, +3, +4, +5, +6, +7, +8 (a mildly acidic oxide)
Электроманфиият	Ҷадвали Полинг: 2.2
Қувваҳои иондоршавӣ	1-ум: 710.2 кҶ/мол ; 2-юм: 1620 кҶ/мол ; 3-юм: 2747 кҶ/мол ; ;
Радиуси атом	эмпирикӣ: 134 пм
Радиуси ковалентӣ	146±7 пм
	Color lines in a spectral rangeХатҳои спектрии Рутений
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣ	hexagonal close-packed (hcp)
Суръати овоз thin rod	5970 м/с (дар 20 °C)
Васеъшавии ҳароратӣ	6.4 µm/(m·K) (дар 25 °C)
Гармигузаронандагӣ	117 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣ	71 nΩ·m (дар 0 °C)
Тартибории магнитӣ	парамагнетик
Таъсирпазирии магнитӣ	+39·10−6 см3/мол (298 K)
Модули Юнг	447 ГПа
Модули ғеҷонидан	173 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор	220 ГПа
Коэффисиенти Пуассон	0.30
Сахтии Моос	6.5
Сахтӣ аз рӯи Бринелл	2160 МПа
Рақами CAS	7440-18-8
Таърих
Номгузорӣ	after Ruthenia (Latin for: medieval Kyivska Rus' region)
Кашф ва ҷудогузории аввалин	Karl Ernst Claus (1844)Хатои ибора: Аломати нуқтагузории шинохтанашуда "ё"
Изотопҳои асосии рутений
γ	–
γ	–
	дидан; баҳс; вироиш; \| пайвандҳо

Рутений (лот. ruthenium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 44 буда бо рамзи Ru ишора карда мешавад^[4].

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Рутений дар блоки d ва дар 8-ум гурӯҳи элементҳо ҷойгир мебошад.^[5]

Хосиятҳо

Физикӣ

Химиявӣ

Атомӣ

Изотопҳо

Мавҷудият дар табиат

Таърих

Кашф

Номгузорӣ

Пайвандҳо

Ҷадвали даврии унсурҳои кимёӣ

Ин химия мақолаи хурд аст. Бо густариши он ба Википедия кӯмак кунед.

Эзоҳ

↑ (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
↑ Ruthenium: ruthenium(I) fluoride compound data. OpenMOPAC.net. 10 Декабри 2007 санҷида шуд.
1 2 Haynes, p. 4.130
↑ Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2014.
↑ (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

Адабиёт

Менделеев Д. И. Элементы химические // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Ҳаволаҳои беруна

[CIAAW2013-1] (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.

[2] Ruthenium: ruthenium(I) fluoride compound data. OpenMOPAC.net. 10 Декабри 2007 санҷида шуд.

[crc2-3] 1 2 Haynes, p. 4.130

[4] Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2014.

[5] (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]