Тулий

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Тулий, 69Tm
Thulium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg
Тулий
Талаффуз/ˈθjliəm/ (THEW-lee-əm)
Номи дигарthulium
Намуди зоҳирӣхокистарранги нуқрагун
Вазни атомии муқаррарӣ Ar, std(Tm)168.934218(6)[1]
Тулий дар ҷадвали даврӣ
ҳидроген ҳелий
литий бериллий бор (элемент) карбон натрий оксиген фтор неон
натрий магний алюминий силитсий фосфор сулфур хлор аргон
калий калсий скандий титан (элемент) ванадий хром манган оҳан кобалт никел мис руҳ галлий германий арсен селен бром криптон
рубидий стронсий иттрий сирконий ниобий молибден технетсий рутений родий палладий нуқра кадмий индий қалъагӣ сурма теллур йод ксенон
сезий барий лантан серий празеодим неодим прометий самарий европий гадолиний тербий диспрозий ҳолмий эрбий тулий иттербий лютесий ҳафний тантал волфрам рений осмий иридий платина тилло симоб таллий сурб висмут полоний астат радон
франcий радий актиний торий протактиний уран (элемент) нептуний плутоний америcий кюрий берклий калифорний эйнштейний фермий менделевий нобелий лоуренсий резерфордий дубний сиборгий борий ҳассий мейтнерий дармштадтий рентгений коперниcий ниҳоний флеровий московиум ливерморий теннесин оганессон


Tm

Md
эрбийтулийиттербий
Рақами атомӣ (Z)69
Гурӯҳn/a
Даврдаври 6
Блокf-блок
Категорияи элемент  Лантанид
Конфигуратсияи электрон[Xe] 4f13 6s2
Электронҳо аз рӯӣ ҷилд2, 8, 18, 31, 8, 2
Хосиятҳои физикӣ
Фаза дар ҲФМсахт
Нуқтаи гудозиш1818 K ​(1545 °C, ​2813 °F)
Ҳарорати ҷӯшиш2223 K ​(1950 °C, ​3542 °F)
Зичӣ (наздик ба ҳ.х.)9.32 гр/см3
ҳангоми моеъ будан (дар н.г.)8.56 гр/см3
Ҳарорати гудозиши хос16.84 кҶ/мол
Ҳарорати буғшавии хос191 кҶ/мол
Гармигунҷоиши молярӣ27.03 Ҷ/(мол·К)
Буғи сершуда
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 1117 1235 1381 1570 (1821) (2217)
Хосиятҳои атомӣ
Дараҷаҳои оксидшавӣ+2, +3 (a basic oxide)
ЭлектроманфииятҶадвали Полинг: 1.25
Қувваҳои иондоршавӣ
  • 1-ум: 596.7 кҶ/мол
  • 2-юм: 1160 кҶ/мол
  • 3-юм: 2285 кҶ/мол
Радиуси атомэмпирикӣ: 176 пм
Радиуси ковалентӣ190±10 пм
Color lines in a spectral range
Хатҳои спектрии Тулий
Дигар хосиятҳо
Сохтори булӯрӣhexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close packed crystal structure for тулий
Васеъшавии ҳароратӣpoly: 13.3 µm/(m·K) (at r.t.)
Гармигузаронандагӣ16.9 W/(m·K)
Муқобилияти нисбӣpoly: 676 nΩ·m (at r.t.)
Тартибории магнитӣпарамагнетик (at 300 K)
Таъсирпазирии магнитӣ+25,500·10−6 см3/мол (291 K)[2]
Модули Юнг74.0 ГПа
Модули ғеҷонидан30.5 ГПа
Модули чандирии ҳаҷмдор44.5 ГПа
Коэффисиенти Пуассон0.213
Сахтии Виккерс470–650 МПа
Сахтӣ аз рӯи Бринелл470–900 МПа
Рақами CAS7440-30-4
Таърих
Номгузорӣafter Thule, a mythical region in Scandinavia
Кашф ва ҷудогузории аввалинПер Теодор Клеве (1879)Хатои ибора: Аломати нуқтагузории шинохтанашуда "ё"
Изотопҳои асосии тулий
Изо­топ Мавҷу­дият Давраи ним­таҷзия (t1/2) Тарзи таҷзия Маҳ­сул
167Tm синт 9.25 d ε 167Er
168Tm syn 93.1 d ε 168Er
169Tm 100% собит
170Tm syn 128.6 d β 170Yb
171Tm syn 1.92 y β 171Yb
| пайвандҳо

Тулий (лот. thulium) — унсури химиявӣ, рақами атомиаш 69 буда бо рамзи Tm ишора карда мешавад[3].

Дар ҷадвали даврии ҳозира замон, Тулий дар блоки f ҷойгир мебошад.[4]

Хосиятҳо[вироиш]

Физикӣ[вироиш]

Химиявӣ[вироиш]

Атомӣ[вироиш]

Изотопҳо[вироиш]

Мавҷудият дар табиат[вироиш]

Таърих[вироиш]

Кашф[вироиш]

Номгузорӣ[вироиш]

Пайвандҳо[вироиш]

Эзоҳ[вироиш]

  1. (2016) «Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)». Pure and Applied Chemistry 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. Weast, Robert (1984). CRC, Handbook of Chemistry and Physics. Boca Raton, Florida: Chemical Rubber Company Publishing. pp. E110. ISBN 0-8493-0464-4. 
  3. Atomic Number and Mass Numbers. ndt-ed.org. 17 феврали 2013 санҷида шуд.
  4. (1988) «New Notations in the Periodic Table». Pure Appl. Chem. 60 (3): 431–436. doi:10.1351/pac198860030431. Санҷида шуд 24 March 2012.

Адабиёт[вироиш]

Ҳаволаҳои беруна[вироиш]

Логотипи Викилуғат
Викилуғат дорои мақола бо номи «Тулий» аст
Commons-logo.svg
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад: