Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина
укр. Українська Радянська Соціалістична Республіка
укр. Українська Соціялістична Радянська Республіка
Парчам[d]Coat of arms[d]
Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.svgEmblem of the Ukrainian SSR.svg
Таърихи таъсис 10 март 1919
Номи расмӣ укр. Українська Соціялістична Радянська Республіка
укр. Українська Радянська Соціалістична Республіка
русӣ: Украинская Социалистическая Советская Республика
русӣ: Украинская Советская Социалистическая Республика
Номи кӯтоҳ Украинская ССР, RSS Ucraineană, Українська СРР, Українська РСР, УкССР, УРСР, УСРР, Ukrayna SSR, УССР ва УССР
Бунёнгузор Русияи подшоҳӣ, Ҷумҳурии Халқи Украина[d], Ҷумҳурии дувуми Лаҳистон[d] ва Kingdom of Romania[d]
Забони расмӣ украинӣ ва русӣ
Гимн Anthem of the Ukrainian Soviet Socialist Republic[d]
Фаҳмоиши шиор Workers of the world, unite![d]
Матни шиор Пролетарі всіх країн, єднайтеся!
Қитъа Аврупо
Кишвар
Пойтахт Киев
Воҳиди марзию маъмурӣ ИҶШС[1]
Ҷойгиршуда, дар ҳудуди сарзамини имрӯзаи Украина, Лаҳистон, Молдова, Руминия ва Русия
Навъи ҳукумат ҷумҳурии шӯравӣ[d]
Фармонраво Q62113341?
Сарвари давлат Леонид Кравчук
Вазифаи сардори ҳукумат Chairman of the Council of Ministers of the Ukrainian SSR[d]
Сарвари ҳукумат Vitold Fokin[d]
Маҷлис Supreme Soviet of the Ukrainian Soviet Socialist Republic[d]
Аз аъзои Belavezha Accords[d], ИҶШС, Treaty on the Creation of the Union of Soviet Socialist Republics[d] ва Созмони Милали Муттаҳид
Шумораи аҳолӣ
  • 51 706 746 тан (1989)
Зербахш Q4070455?, Bila Tserkva Okruha[d], Q4084076?, Q4111617?, Q4163241?, Q4124452?, Zaporozhye okruga[d], Q4192230?, Q4198909?, Kamianets Okruha[d], Kiev Okruha[d], Konotop Okruha[d], Korosten Okrug[d], Q4240124?, Q4240830?, Q4247675?, Lubny Okruha[d], Luganskiy Okrug[d], Q4281591?, Q4289532?, Q4299177?, Nizhyn Okruha[d], Q4320489?, Hlukhiv Okruha[d], Q4331468?, Q4341860?, Q4349413?, Poltava Okruha[d], Q16713051?, Proskurivsʹka okruha[d], Q1028840?, Stalinska Okruha[d], Q4440087?, Sumy Okruha[d], Q4465272?, Uman Okrug[d], Kharkiv Okruha[d], Kherson Okruha[d], Cherkasy Okruha[d], Chernihiv Okruha[d] ва Q4522969?
Минтақаи замонӣ UTC+03:00
Пули миллӣ Soviet ruble[d]
Пеш аз Ҷумҳурии Халқи Украина[d], Kingdom of Romania[d] ва Ҷумҳурии дувуми Лаҳистон[d]
Баъдӣ Украина, ИҶШС, Reichskommissariat Ukraine[d] ва Kingdom of Romania[d]
Иваз шуд ба Украина
Ба ҷои South Russia[d]
Забони мавриди корбурд украинӣ ва русӣ
Ҷоизаҳо
ордени Ленин ордени Ленин ордени Инқилоби Октябр ордени Дӯстии халқҳо
Таърихи фурӯпошӣ 24 август 1991
Масоҳат
Тасвири нақшаи мавқеият
Гурӯҳ барои одамони дар инҷо дафншуда Category:Burials in Ukraine[d]
Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина дар харитаи
Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина
Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Укроин(а), имлои қаблӣ: Республикаи Советии Социалистии Украина (кӯтоҳ: ҶШСУ, ҶШС Украина, РССУ, РСС Украина, рус.Украи́нская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика, УССР, Украинская ССР[3]; укр. Українська Радянська Соціалістична Республіка, УРСР, Українська РСР) — кишвари украинии сотсиалистӣ, ки дар қисми қаламрави Империяи Русияи собиқ 10 марти 1919 с. эълон шуд; яке аз кишварҳои-таъсисдиҳандаи ИҶШС, аз с. 1922 — ҷумҳурии иттифоқӣ дар таркибаш.

ҶШСУ 25 декабри 1917 таъсис дода шуд. Бо сохтани Иттиҳоди ҶШС дар таърихи 30 декабри 1922 ба ӯ чун қисми ҷумҳурии иттифоқӣ дохил шуд. Дар қисми ҷанубу ғарби аврупоии ИҶШС ҷойгир буд. Дар ғарб ва ҷан.шарқи ҷумҳурӣ марзи давлатии Иттиҳоди Шӯравӣ бо кишварҳои сотсиалистӣ мегузарад: Лаҳистон (Полша), Чехословакия, Маҷористон (Венгрия), Руминия. Дар шм. бо ҶШСБ, дар шр. ва Шм.-шр. бо ҶШСФР, дар Ғ.-Ҷ. бо ҶШС Молдова ҳаммарз аст. Дар Ҷ. бо обҳои баҳрҳои Сиёҳ ва Азов шӯста мешавад. У.— сеюм аз рӯи масоҳат пас аз ҶШСФР ва ҶШСҚаз ва дуюм аз рӯи аҳолӣ пас аз ҶШСФР ҷумҳурии ИҶШС мебошад. Масоҳат 603,7 ҳаз. км2. Аҳолӣ 49,1 млн. наф. (ба вазъи 1 январи 1976). Пойтахт — ш. Киев.

То қабули Конститутсияи Иттиҳоди Шӯравӣ соли 1936 расман номи Украинская Социалистическая Советская Республика (Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина)-ро дошт.

Ҳамроҳ бо ҶШСБ мустақил буд[4] ва яке аз ҳаммуасисиони СММ дар с. 1945 буд.

24 августи 1991 Шӯрои Олии ҶШС Украина Актро дар бораи истиқлолэълонкунӣ қабул карда, қарорро «Дар бораи эълони истиқлоли Украина» қабул кард[5]. Бо ин ҳуҷҷатҳо соҳибистиқлолии Украина ва эҷоди давлати мустақили украинӣ эълон шуд. Тибқи акт, қаламрави Украина тақсимнашаванда аст ва аз ин сӯ пас дар он танҳо Конститутсия ва қонунҳои Украина амал мекунанд. Акти соҳибистиқлолӣ дар раъйпурсии 1 декабри соли 1991 тасдиқ гардид.

Эзоҳ[вироиш | вироиши манбаъ]

  1. 1.0 1.1 Договор об образовании СССР — 1922.
  2. Всесоюзная перепись населения 17 декабря 1926 г. Вып. 3 : Население СССР. - 1927. - [4, 63 с. : табл.] — С. 4.
  3. Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  4. тибқи моддаи 14-15 Конститутсияи СССР с. 1936, мустақилияти ҷ. иттифоқӣ дар баъзе масъалаҳо маҳдуд шуда буд ва ба назари тамомишӯравӣ гузашт. Моддаи 20 қонунҳои тамомишӯравиро аз қонунҳои ҷумҳуриявӣ болотар медонад. Аммо ин маҳдудият ба намояндагии алоҳидаи байналмилалии кишвар рабт надошт, ки дар моддаи 18-а-и нашри с. 1944 зикр шуда буд.
  5. Про проголошення незалежності України від 24.08.1991 № 1427-XII