Алиҷони Ғижжакӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Алиҷони Ғижжакӣ
Санаи таваллуд

1471(1471)

Зодгоҳ

Ҳирот

Санаи марг

1540(1540)

Маҳалли марг

Ҳирот

Касб(ҳо)

оҳангсоз

Асбоб

ғижжак

Алиҷони Ғижжакӣ (1471, Ҳирот1540, Ҳирот ) — оҳангсоз, навозанда, сароянда ва мусиқидони форсу тоҷик.

Зиндагинома[вироиш]

Аз шогирдони машҳуру боистеъдоди Устод Шодӣ (1441-1506, Ҳирот). Сараввал санъати мусиқиро аз падараш омӯхта, минбаъд асосҳои илмию назарии мусиқӣ, роҳу равиши навозандагӣ, сарояндагию оҳангсозиро зери сарпарастии Устод Шодӣ (1441-1506) ва Хоҷа Исҳоқи Шиҳобӣ аз худ кардааст.

Дар шаклҳои мураккаби «Савт», «Амал», «Пешрав», «Куллиёт», «Саҷъ», «Рехта», «Қавл» асарҳо эҷод намудааст. Дар тазмини асари Алии Кормал ва устодаш «Моҳи Ҳилол» савти «Ду ҷуфт моҳи ҳилол»-ро ба усули «Туркзарб» ба мақоми «Ҳусайнӣ» (бар ғазали Ҷомӣ) эҷод кард. Дигаре аз савтҳои машҳури Алиҷони Ғижжакӣ «Сарви суманвар» (дар усули «Даври Шоҳӣ») ба услуби шӯъбаи «Дугоҳ» (бар ғазали Биноӣ) мебошад, ки Устод Шодӣ онро аз беҳтарин осори мусиқӣ шуморидааст. Алиҷони Ғижжакӣ инчунин «Куллиёт»-е ба мақоми «Рост» (ба усули «Даври равон», бар ғазали Ҷомӣ) тасниф намудааст, ки дар он моҳияти шаш овоза, дувоздаҳ мақом ва бисту чаҳор шӯъбаро шарқ медиҳад. Алиҷони Ғижжакӣ барои созҳои тории камонӣ низ чандин «амал», «кор», «пешрав» ва «тарона» эҷод намуда, қисме аз онҳоро ба Устод Шодӣ бахшидааст.[1]

Адабиёт[вироиш]

  • Раҷабов А. Афкори мусиқии тоҷик дар асрҳои XII – XV. — Д., 1989;
  • Раҷабов А. Мусиқии тоҷикон ва анъанаҳои таърихии он дар садаҳои XVI - XVII. — Д., 2007.

Эзоҳ[вироиш]

  1. Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К., Абдувалиев А., Азизӣ Ф., Раҷабов А., Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - С. 31 ISBN 978-99947-49-13-3

Сарчашма[вироиш]