Jump to content

Волфганг Амадей Мотсарт

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Волфганг Амадей Мотсарт
олмонӣ: Johann Chrysostomos Wolfgang Gottlieb Mozart
Иттилооти асосӣ
Ном ба ҳангоми таваллуд лот. Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart[1]
Таърихи таваллуд 27 январ 1756(1756-01-27)[2][3][4][…]
Зодгоҳ
Таърихи даргузашт 5 декабр 1791(1791-12-05)[2][3][4][…] (35 сол)
Маҳалли даргузашт
Солҳои фаъолият 17611791[9]
Кишвар
Пеша(ҳо) оҳангсоз, омӯзгори мусиқӣ, пиёнунавоз, мусиқидон, арғунуннавоз, скрипканавоз
Соз арғунун, clavichord[d], клавесин, fortepiano[d], скрипка, Алт (сози мусиқии торӣ), фортепиано ва pipe organ[d]
Сабк мусиқии давраи классик[d], sardana[d], Мусиқии камеравӣ, опера ва симфонӣ
Ҷоизаҳо
Order of the Golden Spur
Соядаст
Соядаст
 Парвандаҳо дар Викианбор
Осор дар Викитека

Волфганг Амадей Мотсарт (олмонӣ: Wolfgang Amadeus Mozart, АОБ [ˈvɔlfɡaŋ amaˈdeus ˈmoːtsaʁt] ; 27 январ 1756[2][3][4][…], Иёлати Залтсбург, Prince-Archbishopric of Salzburg[d], Имперотурии Муқаддаси Рум[d][5][6][7]5 декабр 1791[2][3][4][…], Вена, Archduchy of Austria[d], Имперотурии Муқаддаси Рум[d][5][6][8][…]) — оҳангсоз ва мусиқинавози чирадасти утришӣ.

Зиндагинома

[вироиш | вироиши манбаъ]

Гузаштагони ӯ усто буданд, падараш — мусиқичӣ. Аз сини 4-солагӣ Мотсарт дар клавесин ва скрипка менавохт, аз 6-солагӣ ба эҷоди мусиқӣ шурӯъ кард ва дар 7-солагӣ бо бадеҳанавозӣ дар клавесин, скрипка, арғунун бо мусиқинавозони машҳур бомуваффақият мусобиқа мекард. То сини 14-солагӣ Мотсарт ҳамчун композитори шинохта муаррифӣ гардид, операҳои ӯ дар Театри Милан иҷро мешуданд. Дар 15-солагӣ ӯро узви академияи мусиқии Болон ва Верон интихоб намуданд. Аз с. 1769 то 1781 (бо танафус) Мотсарт дар хори ҳофизони (каппела) дарбори апископи калони залтс-бургӣ хидмат мекунад.

Волфганг Амадей Мотсарт то 18-солагӣ зиёда аз 30 симфония, 13 квартет, 14 соната ва ғ. асарҳо офаридааст. С. 1781 М. ба Вена, Утриш кӯч баст. Дар пойтахти имперотурии Утриш зистанаш, вақти шукуфоии эҷодиёташ оғоз шуд. Дар давраи дар Вена буданаш операҳои беҳтарини ӯ офарида шудаанд: «Арӯсии Фигаро» (1786), «Дон Жуан» (1787), «Флейтаи сеҳрнок» (1791), симфонияҳои бештар машҳураш, консертҳои фортепианӣ, сонатаҳо, квартетҳои торӣ, квинтетҳо, Реквиеми (марсия) овозадораш ва ғ. Операҳои Мотсарт — намунаҳои олии навъи нави асарҳои мусиқӣ — саҳнавӣ буда, композитор дар онҳо ислоҳоти жанри операро ба вуҷуд овард. Мотсарт — навовари ҳамаи жанрҳои мусиқии замони худ, офарандаи мусиқии гениалии он давра, ки рамзи зебоӣ ва гармонии ҷаҳониён гардид, мебошад.[10]

  1. (unspecified title)ISBN 978-1-61669-768-6
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
  3. 3.0 3.1 3.2 3.3 RKDartists (нидерл.)
  4. 4.0 4.1 4.2 4.3 Internet Broadway Database (ингл.) — 2000.
  5. 5.0 5.1 5.2 5.3 Моцарт Вольфганг Амадей // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. 6.0 6.1 6.2 6.3 http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100213606
  7. 7.0 7.1 Archivio Storico Ricordi — 1808.
  8. 8.0 8.1 Wurzbach D. C. v. Mozart, Wolfgang Amadeus (нем.) // Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich: enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt habenWien: 1856. — Vol. 19. — S. 170.
  9. RKDartists (нидерл.)
  10. Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С. 235—236 — 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)