Газ (дарахт)

Газ (дарахт)
Таснифи илмӣ
Викинамудҳо Викианбор

Газ (лот. Támarix), газм — ҷинси рустанӣ мансуби оилаи газиҳо (Tamaricaceae), дарахт ва буттаи начандон калон.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ

Баландиаш 4—8 м. Навдаи дарози борик, барги сабз ё хокистарранг, гули дуҷинсаи сафед, гулобӣ, бунафш ва ғӯзамеваи сертухм дорад. Дар ҷангалҳои соҳили дарё, заминҳои шӯрхоку санглох, регзор ва боғҳо мерӯяд.

Навъҳо

Дар Авпрупо, Осиё ва Африқо 90 намудаш паҳн шудааст. Дар Тоҷикистон 9 намуди Газ. (Tamarix arcenthoides, Tamarix elongata, Tamarix florida, Tamarix hispida, Tamarix hohenackeri, Tamarix kotschy, Tamarix meyeri, Tamarix ramosissima) вомехӯрад. Газ аз тухм, бехҷаст ва қаламча нумӯ мекунад.

Корбурдҳо

Газро дар сабзкорӣ, регбандӣ, пешгирии обшӯйи хок ва ғайра истифода мебаранд. Аз шохчаву навдаҳояш чиғ, сабаду бозичаҳо мебофанд. Баргу пӯстлохаш барои даббоғии пӯст истифода мешавад (дар таркиби пӯстлохи он 0,6–10,8% таннид мавҷуд аст). Шоху навдаи тару тозаашро чорво мехӯрад. Газ рустании рангдеҳ ва асаловар аст.

Корбурди пизишкӣ

Табибони тибатӣ аз навдаҳои газ чой дам карда, онро барои муолиҷаи тарбод истифода мебаранд.

Адабиёт

• Газ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

• Качалов А. А. Деревья и кустарники. М., 1970;
• Попова Т. Н. Жизнь растений. Т. 5. М., 1981;
• Флора Таджикской ССР. Т. 6. Л., 1981;
• Грин Н., Стаут У., Тейлор Д. Биология. Т. 2. М., 2009.
• Комаров Б. М.. Определитель растений Северного Таджикистана, Душанбе., 1967;

• Газ // Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.