Мазори Шариф
| Шаҳр | |
Мазори Шариф | |
|---|---|
| مزار شریف / Mazâr-e Šarif | |
 | |
| 36°42′ а. ш. 67°06′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар |
 Афғонистон |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | асри XV |
| Масоҳат | 83 км² |
| Баландии марказ | 357 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+4:30 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 500 207 тан (2015) |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Мазори Шариф (ба форсӣ-дарӣ: مزار شریف — «оромгоҳи шариф») — чорумин шаҳри калони Афғонистон ва маркази вилояти Балх дар шимоли кишвар мебошад.[1] Шаҳр бо масҷиди кабуди худ — Зиёратгоҳи Ҳазрати Алӣ (қарни XV) — ба яке аз муҳимтарин марказҳои зиёрати исломии минтақа табдил ёфтааст.
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Шаҳр дар асри XV дар наздикии Балхи қадим, ҳангоми пайдо шудани оромгоҳи мансуб ба халифаи чорум Ҳазрати Алӣ ибни Абӯтолиб, бунёд ёфт; султон Ҳусайни Бойқаро дар ҳамон ҷо масҷиди кабуди машҳурро сохт.[1] Бо суқути Балхи кӯҳна, аз асри XIX Мазори Шариф маркази шимолу ғарби Афғонистон шуд; дар асри XX ҳамчун гиреҳи муҳими нақлиёт ва тиҷорат бо Иттиҳоди Шӯравӣ (баъдан Ӯзбекистон) рушд кард.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Мазори Шариф дар баландии тақрибан 360 метр аз сатҳи баҳр, дар водии серобии шимоли Афғонистон, тақрибан 60 км ҷанубтар аз марзи Ӯзбекистон (бандари Ҳайратон) воқеъ аст. Иқлими он континенталии хушк — тобистони гарми сӯзон ва зимистони хунук — мебошад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии Мазори Шариф зиёда аз 500 ҳазор нафар буда, аз қавмҳои гуногун — тоҷикон, ӯзбекҳо, ҳазораҳо, туркманҳо ва паштунҳо — иборат аст; забонҳои паҳн форсӣ-дарӣ ва ӯзбекӣ мебошанд.[1]
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Шаҳр яке аз марказҳои асосии иқтисодии шимоли Афғонистон аст; дар наздикии он конҳои газ ва нафт (Шибирғон), коркарди пӯст ва пахта, истеҳсоли қолин ва маҳсулоти кишоварзии водии Балх рушд кардаанд. Бандари дарёии Ҳайратон дар дарёи Аму ва истгоҳи роҳи оҳани он шаҳрро бо хатти роҳи оҳани Ӯзбекистон мепайвандад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар шаҳр Фурудгоҳи байналмилалии Мавлоно Ҷалолуддини Балхӣ фаъолият мекунад. Шоҳроҳҳои Мазори Шариф — Кобул, Мазори Шариф — Ҳайратон ва хатти роҳи оҳани Ҳайратон — Мазори Шариф (аз соли 2011) аз муҳимтарин роҳҳои нақлиётии шимоли кишвар ба шумор мераванд.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Сарвати асосии шаҳр — Зиёратгоҳи Ҳазрати Алӣ (Масҷиди Кабуд) бо кошикории зебою рангоранг мебошад; ҳар сол ҳазорон зоиршинос аз тамоми Афғонистон ва кишварҳои ҳамсоя ба ин ҷо меоянд. Ҷашни Наврӯз дар Мазори Шариф бо мероси Гулсурх ва баланд кардани байрақи Ҳазрати Алӣ (Ҷанда Боло) ҷашн гирифта мешавад. Дар шаҳр Донишгоҳи Балх фаъолият дорад.
Нигаред низ
[вироиш | вироиши манбаъ]Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- 1 2 3 Mazar-e Sharif — Encyclopædia Britannica
Пайвандҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]