Тоҷикон дар Русия

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search

Тоҷикон дар Русия - сокинони Русия, ки пурра ё қисман асли тоҷикӣ доранд ва онҳо муҳоҷирони замони шӯравӣ ва муҳоҷирони имрӯзаи Тоҷикистон мебошанд, ки барои таҳсил ва кору фаъолият ба Русия рафтаанд. Дар вилоятҳои Пенза ва Ростов автономияҳои фарҳангии тоҷикон мавҷуданд. Дар Маскав як қатор ташкилотҳои Тоҷикистон фаъолият мекунанд. Соли 2007 Иттиҳоди Тоҷикони Русия таъсис дода шуд, соли 2010 онро Суди Олӣ барҳам дод. Намояндагии Созмони Байналмилалии Муҳоҷират дар соли 2002 гуфта буд, ки ҳар сол дар Русия то 650 ҳазор шаҳрванди Тоҷикистон кор мекарданд, ки аксарияти онҳо ғайриқонунӣ фаолият доштанд. Тибқи ҳисобҳои дигар, аз моҳи январи соли 2000 то январи соли 2003 дар Русия 530 ҳазор муҳоҷири тоҷик кор мекарданд ва дар соли 2007, дар Русия 450-500 ҳазор шаҳрвандони Тоҷикистон кору зиндагӣ мекарданд. Тибқи арзёбии соли 2011, Тоҷикистон аз рӯи ҳаҷми интиқоли пулӣ дар байни кишварҳои ИДМ пас аз Ӯзбекистон дар ҷои дуввум қарор дошт. Моҳи ноябри соли 2011, пас аз маҳкум шудани халабони рус дар Тоҷикистон, амалкарди мақомоти муҳоҷирати Русияро як қатор расонаҳо «Русия тоҷиконро пеш мекунад» иттилоот медоданд, гарчанде ки тибқи иттилои ФМС, алайҳи тоҷикон дар робита бо мурофиа маъракаи махсус баргузор нашудааст ва Президент Медведев гуфт, ки ин депортатсия, бояд на давра ба давра, балки доимо анҷом дода шавад, ки ин танҳо як тасодуф аст. Расонаи grani.ru навишт, ки ихроҷи тоҷикон "як қисми вокуниши асимметрии Русия" ба ҳукми Садовничий аст, бо истинод ба як манбаи номаълум дар доираҳои дипломатӣ. Вазъи муҳоҷирони меҳнатии тоҷик дар Русия боиси нигаронии Вазорати корҳои хориҷии Тоҷикистон ва эътирози Федератсияи муҳоҷирони Русия гардида буд.

Вазъи демографи[вироиш]

Шумораи тоҷикон дар Русия
Барӯйхатгирии аҳолии ИҶШС дар соли 1959[1] Барӯйхатгирии аҳолии ИҶШС дар соли 1970[2] Барӯйхатгирии аҳолии ИҶШС дар соли 1979[3] Барӯйхатгирии аҳолии ИҶШС дар соли 1989[4] Барӯйхатгирии умумирусиягӣ дар соли 2002[5] Барӯйхатгирии умумирусиягӣ дар соли 2010[6]
7 027 14 108 17 863 38 208 120 136 200 303

Тоҷикон дар минтақаҳои Русия[вироиш]

Сохтори истиқомати тоҷикон дар Русия аз рӯи минтақаҳои асосии ҳузур тибқи барӯйхатгирии аҳолӣ:

Минтақаҳо Барӯйхатгирии аҳолии ИҶШС дар соли 1989[7] Барӯйхатгирии умумирусиягии аҳолӣ дар соли 2002[8] Барӯйхатгирии умумирусиягии аҳолӣ дар соли 2010[9]
Москва 2 893 35 385 27 280
Вилояти Москва 1 401 3 404 15 549
Санкт-Петербург 1 917 2 449 12 072
Вилояти Свердлов 1 427 6 125 11 138
Вилояти Новосибирск 714 2 784 10 054
Вилояти Тюмен 1 240 7 968 14 328
ҳамчунон Ҳавзаи мухтори Ханти-Мансийск маълумот нест 5 651 9 793
ҳамчунон Ҳавзаи мухтори Ямало-Ненетск маълумот нест 583 1 482
Вилояти Красноярск 1 377 3 507 6 304
Вилояти Волгоград 1 039 2 057 4 674
Вилояти Иркутск 852 2 576 4 169
Вилояти Ленинград 554 814 2 977
Якутия 260 1 105 2 696
Вилояти Челябинск 870 5 125 7 375
Вилояти Самара 1 598 4 624 7 195
Вилояти Кемерово 875 4 474 5 646
Тотористон 742 3 625 5 859
Бошқирдистон 735 2 939 4 127
Вилояти Оренбург 411 2 455 4 093
Кишвари Перм 863 1 953 3 548
Кишвари Олтой 413 1 617 2 087
Вилояти Саратов 1 207 1 468 1 686
Кишвари Краснодар 753 1 179 1 853
Вилояти Твер 496 1 175 3 177
Вилояти Улянов 422 1 057 1 375
Вилояти Ростов 1 238 898 1 618

Сатҳи маълумот[вироиш]

Мувофиқи барӯйхатгирии соли 2010, дар байни тоҷикон, танҳо 10,9% маълумоти олӣ доштанд. Ҳамзамон, дар байни сокинони ҳама миллатҳои Русия ҳиссаи одамони дорои маълумоти олӣ дар соли 2010 23,4%-ро ташкил дод. Занони тоҷик дар Русия, ки аксарияти онҳо дар шаҳрҳо зиндагӣ мекунанд, нисбат ба дигар халқҳои Русия каманд ва ин нишондиҳанда босуръат коҳиш меёбад.[10]

Нигаред[вироиш]

Пайвандҳо[вироиш]

Эзоҳ[вироиш]

  1. Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Национальный состав населения по республикам СССР
  2. Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1970 года. Национальный состав населения по республикам СССР
  3. Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1979 года. Национальный состав населения по республикам СССР
  4. Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по республикам СССР
  5. Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всероссийская перепись населения 2002 года. Национальный состав населения по регионам России
  6. Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всероссийская перепись населения 2010 года. Национальный состав населения Российской Федерации
  7. Демоскоп Weekly. Приложение. Справочник статистических показателей. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по регионам России
  8. Всероссийская перепись населения 2002 года. Национальный состав и владение языками, гражданство. Население по национальности и владению русским языком по субъектам Российской Федерации
  9. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года. Том 4. Национальный состав и владение языками, гражданство. 4. Население по национальности и владению русским языком по субъектам Российской Федерации
  10. https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%B2_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8