Шайх Ҳасина

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Шайх Ҳасина
банголӣ: শেখ হাসিনা
Sheikh Hasina in London cropped.jpg
парчам13-ум Сарвазири Бангладеш
аз 6 январи 2009
Пешгузашта Фахриддин Аҳмад
парчам11-ум Сарвазири Бангладеш
23 июни 1996 — 15 июли 2001
Пешгузашта Ҳабибур Раҳмон
Ҷонишин Латифур Раҳмон

Таваллуд 28 сентябр 1947(1947-09-28)[1][2][3] (73 сол)
Падар Шайх Муҷибурраҳмон
Модар Sheikh Fazilatunnesa Mujib[d]
Ҳамсар M. A. Wazed Miah[d]
Фарзандон Sajeeb Wazed[d] ва Saima Wazed[d]
Ҳизб
Таҳсилот
Эътиқод суннӣ
Соядаст Sheikh hasina signature.png
Ҷоизаҳо
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Шайх Ҳасина Воҷид (бенголӣ: শেখ হাসিনা; зод. 28 сентябр 1947[1][2][3], Tungipara Upazila[d], Dhaka Division[d]) — сарвазири Бангладеш дар солҳои 19962001 ва аз соли 2009 . Роҳбари Ҳизби Лигаи Авами.

Зиндагинома[вироиш]

Вай дар ҳавзаи Фаридпур (аниқтараш, дар ҷамоати Тонгипара, ки соли 1995 ташкил шудааст) таваллуд шудааст. Духтари Шайх Муҷибур Раҳмон, нахустин раҳбари мустақили Бангладеш ( 1971 - 1975 ), ки "падари миллат" меномандаш. Соли 1969 вай дар бетартибиҳои донишҷӯён дар Дакка ширкат варзид. Дар соли 1971, дар ҷанги барои истиқлолияти Бангладеш, вай аз ҷониби артиши ишғолии Покистон боздошт шуд. 15 августи соли 1975 ҳангоми табаддулоти ҳарбӣ, Шайх Муҷибур Раҳмон ва тақрибан 20 узви оилаи ӯ аз ҷониби дасисакорон кушта шуданд; Шайх Ҳасина он замон дар ҶФО буд, аз тамоми оила, танҳо ӯ ва хоҳараш наҷот ёфтанд, ки онҳо низ ҳангоми табаддулот дар Бангладеш ҳузур надоштанд. Соли 1981, вақте ки вай дар хориҷа буд, вай роҳбари Ҳизби Лигаи Авами интихоб шуд, ки як вақтҳо падари ӯ роҳбарӣ мекард. Худи ҳамон сол вай ба Бангладеш баргашт. Вай дар муқобили режими Эршад, ки аввал ҳамчун маъмури низомӣ ва сипас ба ҳайси президенти кишвар баромад карда, эътирозҳои густарда алайҳи ҳукмронии ӯро ташкил карда буд ва на як бору ду бор ба ҳабс гирифта шуда буд, шадидан мухолифат мекард. Дар соли 1991, пас аз тарки Эршод аз қудрат ва барқарор кардани системаи демократии ҳукумат, Авамаи вай дар интихоботи парлумонӣ ба Ҳизби Миллии Бангладеш бо сарварии Халида Зиё мағлуб шуд. Интихоботи соли 1991 асосан табиати ҳаёти сиёсиро дар солҳои 90-ум ва баъд аз он муайян кард; муборизаи асосӣ барои қудрат дар байни ин ду ҳизб вусъат ёфт.

Сарвазир дар солҳои 1996-2001[вироиш]

Дар моҳи марти соли 1996 Шайх Ҳасина интихоботи муқаррариро бойкот кард ва Халида Зиёро маҷбур кард, ки ҳукумати гузаришро таъсис диҳад ва интихоботи такрорӣ эълон кунад, ки дар он ӯ пирӯз шуд. Аввалин сарвазири Бангладеш шуд, ки як давраи пурраи панҷсоларо иҷро кард. Дар солҳои ҳукмронии ӯ, муносибатҳо бо Ҳиндустон беҳтар шуданд, дар бораи тақсимоти обҳои Ганг созишнома ба имзо расид. Рушди иқтисодӣ дар давраи ҳукмронии Шайх Ҳасина коҳиш ёфт, гузашта аз ин, обхезиҳо борҳо ба кишвар зарари азим оварданд. Соли 1999 Ҳизби Миллии Бангладеш барои истеъфои Шайх Ҳасина як корпартоии умумии сиёсӣ оғоз кард, аммо вай қатъиян пеш аз муҳлат рафтанро рад кард.

Фаъолиятҳои оппозисиюни солҳои 2001-2008[вироиш]

Омодагӣ ба интихоботи соли 2001 дар фазои пуршиддат ҷараён гирифт, зиёда аз сад нафар дар ҳамлаҳои террористӣ ҳалок шуданд. Пас аз шикасти шадид дар интихобот, Шайх Ҳасина ҲМБ-ро ба тақаллуб айбдор кард, аммо ба ҳар ҳол истеъфо дод. Дар соли 2004 ҳангоми иҷрои баромади Шайх Ҳасина дар Дакка, сӯиқасд ба ҷони ӯ карда шуд, ки дар натиҷа 19 нафар ба ҳалокат расиданд, худи ӯ бо ҷароҳатҳои сабук наҷот ёфт. ҲМБ иттиҳомот дар ташкили ҳамлаи террористиро қатъиян рад кард. Тибқи вазъи фавқулодда, ки низомиён қабл аз интихоботи соли 2007 ҷорӣ карда буданд, Ҳасина Воҷид боздошт шуд, аммо дар моҳи июни соли 2008 ӯ тавонист кишварро тарк кунад ва ба ИМА муҳоҷират кунад.

Бозгашт ба қудрат[вироиш]

Моҳи ноябри соли 2008 Ҳасина Воҷид ба кишвар баргашт, то ҳизби худро дар интихоботи нави парлумонӣ, ки 29 декабри соли 2008 таъин шуда буд, роҳбарӣ кунад. Тибқи натиҷаҳо, Лигаи Авами, ки дар сари "Иттиҳоди Кабир" қарор дорад, ки ба он Ҳизби консервативӣ-миллатгарои Ҷатия, Ҳизби Миллии Сотсиалистӣ, Ҳизби Коргарии Маоистии Бангладеш ва Ҳизби Либерал-Демократ низ шомил буданд, пирӯзии бебаҳоро ба даст овард ва ҳукумати кишварро ташкил кард. Ҳасина 6 январи соли 2009 ба мақоми сарвазири кишвар гузашт. Бо пирӯзӣ дар интихоботи парлумонӣ дар соли 2014, вай барои як давраи нави 5-сола дар қудрат боқӣ монд.

Эзоҳ[вироиш]

  1. 1.0 1.1 FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах
  2. 2.0 2.1 Энциклопедия Брокгауз (нем.)
  3. 3.0 3.1 https://www.munzinger.de/search/go/document.jsp?id=00000021809 (нем.)

Истинодҳо[вироиш]