Амр ибни Лайс

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Мақолаи асосӣ: Саффориён
Амр ибни Лайс
Амр ибни Лайс
 
Саннаи таваллуд: номаълум
Карнин Сиистон
Марг: 901(0901)
Бағдод Ироқ
Сулола: Саффориён
Давлати Саффориён

Амр ибни Лайс – амири давлати Саффориён, баъд аз Яъқуб ибни Лайс (873-879) дар давлат амир шудааст.

Яъқуб ибни Лайс пеш аз марг, бародараш Амрро ҷойнишини худ эълон карда, сипоҳиёнро даъват кард, ки аз ӯ итоат намоянд. Амр нахуст ба халифаи аббосӣ нома навишта, изҳор дошт, ки нисбат ба Аббосиён вафодор аст. Халифа дар ҷавоб фармони ҳукумати Форс, Кирмон, Исфаҳон, Табаристон, Сиистон, Ироқи Аҷам ва шаҳнагии Бағдодро ба номи ӯ содир кард. Амр ният дошт, ки Мовароуннаҳрро ҳам зери итоати худ оварад. Ягона ҳарифе, ки дар қисматҳои шарқии хилофат ҳанӯз аз Амр итоат намекард, Исмоили Сомонӣ буд. Халифаи маккори аббосӣ аз қудратёбии ду саркардаи тоҷик ҷиддан нороҳат буда, интизори раќобату даргирии низомии ду саркардаи машҳур ва ду силсилаи маҳаллӣ буд. Халифа ҳар ду ҷонибро ҳам дастгирӣ карда, корро ба ҷое расонид, ки ҷанги ду сипаҳсолори тоҷик ногузир шуд.

Солҳои 899-900 миёни Амр ва Исмоили Сомонӣ ҷанг рух дод. Дар ин мубориза Исмоили Сомонӣ тавонист, ки рӯҳияи мардуми Мовароуннаҳрро бар муқобили Амр бархезонида, аз тамоми табақаҳои аҳолӣ дар мубориза бар алайҳи ӯ истифода намояд. Дар муҳорибаи ҳалкунанда, ки соли 900 рух дод, Амр асир гардид ва Исмоил ӯро ба Бағдод фиристод, ки ҳамон ҷо аз олам даргузашт. Бо асир шудани Амр қудрати Саффориён ба анҷом расид. Кишвари Хуросон ба ҳайати давлати Сомониён ҳамроҳ гардид.[1]


Пайнавиштҳо[вироиш]

  1. Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011. –с. 99.