Вйетнамиҳо

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Вйетнамиҳо
Дин

Вйетнамиҳо — мардуме, ки аксарияти аҳолии Вйетнамро ташкил медиҳанд. Теъдоди умумии вйетнамиҳо дар ҷаҳон ҳудуди 75 миллион буда, аз ин миқдор беш аз 70 миллионашон дар Вйетнам, боқимонда дар ИМА (1,2 млн), Камбоҷа (600 ҳазор) Фаронса (302 ҳазор), Австралия (174 ҳазор) Таиланд (103 ҳазор), Лаос (94 ҳазор), Олмон (83 ҳазор) Малайзия (83 ҳазор), Хитой (30 ҳазор), Руссия (26,2 ҳазор) умр ба сар мебаранд. Забонашон вйетнамӣ ва хатташон лотиниасос аст. Аксари эътиқодмандон пайрави динҳои буддоӣ (равияи маҳалии буддоия бо таъсири унсурҳои таълимоти даосизм ва конфутсия), масеҳӣ (мазҳаби католикӣ ва протестантӣ) ва боварҳои қадимии суннатӣ мебошанд.

Асли баромади вйетнамиҳо аз қавми вет буда, дар ҳазорсолаи якуми то м. дар ҳавзаҳои д. Ситсзян (музофоти Чжесяни Хитой) то водиҳои д. Сурх (Вйетнами Шимолӣ) сукунат доштанд. Лакветҳо ҳамчун аҷдоди бевоситаи вйетнамиҳо дар миёни қавми ветҳо гурӯҳи этникии нисбатан ташаккулёфта маҳсуб шуда, дар асрҳои 4–3 то м. асоси иттиҳоди қабилавии Ванлангро ташкил медоданд, ки соли 267 то м. аз ҷониби қабилаи тейа пароканда карда шуд. Бо вуҷуди он ки қабилаи тейа дар ҳудуди Вйетнами Шимолӣ давлати Аулакро таъсис дода буд, тадриҷан дар байни лакветҳо омезиш ёфт. Лакветҳо баъди барҳам додани давлати Аулак (соли 207) ҳамчун халқият ташаккул ёфта, давлатеро бо номи Намвет ташкил доданд, ки ахиран аз ҷониби империяи Хан соли 111 барҳам дода шуд. Вйетнамиҳо муддати зиёд зери таъсири арзишҳои фарҳангии Хитой қарор доштанд ва ниҳоят аз асри 10 соҳибихтиёр шуданд. Қисми зиёди вйетнамиҳо дар шаҳрҳо зиндагӣ карда, дар корхонаҳои саноатӣ ва соҳаи хизматрасонӣ фаъолият мекунанд. Дар байни вйетнамиҳо ҳунарҳои анъанавии оҳангарӣ, кулолӣ, бофандагӣ, кандакории чӯб ривоҷ доранд. Маҳсулоти асосии хӯроквории вйетнамиҳо биринҷ, сабзавот ва моҳӣ буда, танҳо дар рӯзҳои ид гӯшт истеъмол мекунанд. Деҳаҳои аҳолинишини вйетнамиҳо дорои тарҳи меъмории якқади кӯчавӣ буда, дар наздикии роҳ ва соҳилҳои дарё бунёд шудаанд. Дар маркази деҳа хонаи ҷамъиятӣ (дин) ва майдони ҷаласагоҳи халқӣ воқеанд. Дар миёни вйетнамиҳо бештар театри анъанавӣ (тео) ва мусиқии драмавӣ (тоунг) ривоҷ доранд. Вйетнамиҳо идҳои асосии худ – Тет (Соли нав) ва Тет чунг тхуро (иди тирамоҳ, ки ба кӯдакон нисбат дорад) бо баргузории маросими аспдавонӣ ва хурӯсҷанг пешвоз мегиранд.

Эзоҳ[вироиш]

Адабиёт[вироиш]

  • Народы Юго–Восточной Азии. М., 1964;
  • دایرةالمعارف دانش بشر. جلد ۲ ، 2011.ر

Сарчашма[вироиш]