Ҷузеппе Верди

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Ҷузеппе Верди
итол. Giuseppe Verdi
Giuseppe Verdi xilografia.jpg
Иттилооти асосӣ
Таърихи таваллуд 10 октябр 1813(1813-10-10)[1][2][3][…] ё 10 апрел 1813(1813-04-10)[4]
Зодгоҳ
Таърихи даргузашт 27 январ 1901(1901-01-27)[5][1][2][…] (87 сол)
Маҳалли даргузашт
Солҳои фаъолият аз 1830
Кишвар
Пеша(ҳо) оҳангсоз, раҳбари мусиқӣ, мусиқидон, нависанда, сиёсатмадор
Соз фортепиано
Сабк мусиқии килоссик[d] ва опера
Ҷоизаҳо
Order of Saint Stanislaus Салиби бузурги ордени Легиони Фахрӣ Knight of the Legion of Honour Knight Grand Cross of the Order of Saints Maurice and Lazarus Order of the Medjidie Pour le Mérite Commander's Cross of the Order of Franz Joseph Civil Order of Savoy Knight grand cross of the order of the crown of Italy Pour le Mérite for Sciences and Arts
Соядаст
Соядаст
giuseppeverdi.it
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Ҷузеппе Верди (10.10.1813, Ронколе, ноҳияи Парма – 27.01.1901, Милан), композитори бузурги итолиёӣ.

Зиндагинома[вироиш | вироиши манбаъ]

Ҷузеппе Верди бо азобу машақат соҳиби маълулоти мусиқӣ гардидааст: мустақилона бисёр омӯхта, ба таври хусусӣ дарсҳои мусиқӣ гирифтааст. Хост ба Консерваторияи Милан дохил шавад, аммо қабул нашуд. Аз дирижёр ва мусиқичии бомаҳорат В. Лавини таълим гирифтааст. Верди аз соли 1828 ба эҷоди асарҳои мусиқӣ шурӯъ кард (увертюраҳо, маршҳо барои оркестри нафасӣ, пиесаҳои фортепианӣ). С. 1833 дирижёри оркестри нафасӣ, соли 1836 роҳбари ҷамъияти филармонӣ дар Буссето.

Эҷодиёт[вироиш | вироиши манбаъ]

С. 1839 дар Милан операи аввалини Верди «Оберто» ба саҳна гузошта шуд. Ба Верди операҳои «Набукко» («Навуходоносор», 1841) ва «Ҷанги салибии ломбардиён» (1842) шуҳрат овардаанд, ки дар онҳо оҳангҳои қаҳрамонӣ ва инқилобӣ садо дода, муборизаи итолиёиён барои озод шудан аз юғи австриягиҳои истилогар ифода ёфтааст. Дар солҳои 1842-49 Верди 13 опера, аз ҷумла «Эрнани» (1844), «Аттила» (1849), «Луиза Миллер» (1849) ва ғ. эҷод кард. Ҳиссиёти ватандӯстонаи В. дар гимни «Садо деҳ, шайпур» таҷассум ёфтааст, ки онро дар давраи Инқилоби соли 1848 бо таклифи Ҷ. Мадзини (ба матни Г. Мамели) навишта буд. Операҳои «Риголетто» (1851, аз рӯйи драмаи В. Гюго «Хушдилиҳои шоҳ»), «Трубадур» (1852), «Травиата» (1853, аз рӯйи драмаи А. Дюма – писар «Хонуми гулдор») шуҳрати ҷаҳонӣ пайдо карданд. С. 1862 бо супориши Театри петербургии Мариин (ҳоз. Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С.М. Киров) операи «Қудрати тақдир»-ро навишт (таҳр. 2-юм 1869).

Ба ин муносибат Верди ду бор ба Русия омад (1861, 1862). С. 1870 бо супориши театри Миср операи «Аида»-ро офарид, ки он соли 1871 дар Қоҳира ба саҳна гузошта шуд. Ин асар яке аз қуллаҳои баланди операи итолиёӣ аст. Баъди ин В. 15 сол ба жанри опера рӯ наовард. С. 1874 ба хотираи нависандаи итолиёӣ А. Мандзони «Реквием»-ро навишт. С. 1886 В. асари барҷастаи санъати реалистӣ – операи «Отелло»-ро эҷод кард, ки он яке аз бузуртарин асарҳои мусиқии классикии ҷаҳонӣ аст. Операи охирини В. «Фалсаф» (аз рӯйи мазҳакаи У. Шекспир «Духтарони шӯхи виндзорӣ», 1892) мебошад. Верди дар таърихи мусиқӣ ҳамчун эҷодкори навовар, санъати бузург, композитори реалист мавқеъ дорад. Робитаи қавӣ доштани В. бо маданияти миллӣ-демократии Итолиё аҳамияти таърихии эҷодиёти ӯро афзуда, операҳояшро дар тамоми ҷаҳон машҳур гардонданд. Верди 26 опера асарҳо барои созҳои нафасӣ, кантатаҳо, квартетҳои торӣ, романсҳову сурудҳо ва ғ. навиштааст.

Мусиқии Верди дар ТДОБТ ба номи С. Айнӣ[вироиш | вироиши манбаъ]

Дар репертуари Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ асарҳои Верди – «Риголетто», «Трубадур», «Аида», «Отелло» мавқеи муҳим доранд.[9]

Эзоҳ[вироиш | вироиши манбаъ]

  1. 1.0 1.1 Internet Broadway Database (ингл.) — 2000.
  2. 2.0 2.1 Itaú Cultural https://enciclopedia.itaucultural.org.br/pessoa407418/giuseppe-verdi (порт.)São Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  3. Discogs (ингл.) — 2000.
  4. https://www.beweb.chiesacattolica.it/persone/persona/1625/
  5. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
  6. 6.0 6.1 https://www.digitalarchivioricordi.com/it/people/display/1 — 1808.
  7. Верди Джузеппе // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. http://www.theguardian.com/friday_review/story/0,3605,428319,00.html
  9. Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.83-84. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)