Николай Бердяев

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Николай Бердяев
фр. Nicolas Berdiaev
Bierdiajew phixr.jpg
Санаи таваллуд:

6 (18) март 1874

Зодгоҳ:
Санаи марг:

24 март 1948(1948-03-24)[1][2] (74 сол) ё 23 март 1948(1948-03-23)[3][4] (74 сол)

Маҳалли марг:
Мамлакат:
Фазои илмӣ:

фалсафа, philosophical anthropology[d], онтология[d], philosophy of religion[d], Одоб ва political philosophy[d]

Ҷойҳои кор:
Дараҷаи илмӣ:

Doctor of Divinity[d] ва honorary degree[d] (1947)

Алма-матер:
Commons-logo.svg Николай Бердяев дар Викианбор

Никола́й Алекса́ндрович Бердя́ев (Николай Александровичъ Бердяевъ, 6 (18) марти 1874, Обухово, губериняи Киев, Русияи подшоҳӣ — 23 марти[6][7] 1948 (мувофиқи дигар маълумотҳо, 24 марти 1948[8][9]), Кламари Порис) — файласуф, равоншинос, муаррихи афкори фарҳангии рус, публитсист. Профессори Университети Маскав (1919), доктори фиқҳи (теология) Донишгоҳи Кембриҷ (1947).

Зиндагинома[вироиш]

Соли 1894 факултети ҳуқуқшиносии Ун-ти Владимири Кадис дар Киевро хатм кардааст. Соли 1848 барои ширкат дар ҳаракати сотсиал-демократӣ боздошт ва табъид шуд.

Николай Бердяев дар китоби нахустини худ «Субъективизм ва индивидуализм дар фалсафаи ҷамъиятӣ» (1901) кӯшиш намуд, ки марксизмро бо фалсафаи интиқодӣ оштӣ диҳад. Солҳои 1906–07 аз мавқеи неокантчигӣ ба мавқеи метафизикаи динӣ гузашт ва аз марксизм тамоман алоқаи худро канд. Ҳамкории Николай Бердяев бо маҷ-ҳои «Роҳи нав», «Масъалаҳои ҳаёт» (1905–06), ҳамчунин бо файласуфон – муассисони «Ҷамъияти динию фалсафӣ ба хотири В. Соловёв» ва нашриёти «Роҳ» таваҷҷуҳи ӯро ба ҷустуҷӯи ҳастишиносии ҳақиқии дини насронӣ ҷалб намуд. Вале таҳаввулоти ғоявӣ дар фаъолияти Николай Бердяев зимни таълифи китоби «Фалсафаи озодӣ» (1911) ба вуҷуд омад. Мавриди эътироф қарор нагирифтани православияи расмӣ ва муҳити он дар Маскав, ҳамчунин таъсири андешаҳои мистикии асрҳои миёнаи Олмон боиси дур шудани ӯ аз ғояе гардид, ки мувофиқи он гӯё дарёфти маърифати ҳақиқӣ танҳо тавассути шахсиятҳои ҷудогонаи калисо имконпазир аст. Николай Бердяев дар асараш «Моҳияти эҷодиёт. Таҷрибаи бегуноҳии инсон» (1916) аз масоили ҳастишиносӣ низ даст кашида, хусусияти ғайримаишии озодиро на фақат ба маънои фарҳангӣ, балки ба мазмуни динии он низ баррасӣ намуд. Инқилоби Россияро як ҳодисаи ногузир ва одилона арзёбӣ кард ва аз соли 1919 дар Академияи озоди ташкилкардааш дар Маскав дарс мегуфт. Соли 1922 Николай Бердяевро ҳамроҳ бо гурӯҳи оппозитсионӣ аз Россия берун ронданд. Аввал дар Берлин иқомат ихтиёр карда, дар он ҷо як силсила китобҳои қаблан навиштаи худро интишор дод. Асари дар Олмон таълифкардаи ӯ – «Асрҳои миёнаи нав. Мулоҳизаҳо дар бораи тақдири Россия ва Европа» (1924) ба ӯ шуҳрати зиёд овард. Соли 1924 ба Париж рафт ва дар он ҷо кори ҳанӯз дар Берлин асосгузоштаи худ – Академияи динию фалсафиро давом дод ва маҷ. динию фалсафии «Роҳ» (1925–40) интишор намуд. Николай Бердяев яке аз асосгузорони ҳаракати экуменистӣ ва ташкилкунандаи вохӯриҳои ташкилотҳои динӣ мебошад. Ӯ ҳамчунин дар ҳаракати насронии донишҷӯёни рус иштирок дошт, вале ба иллати майли ростгароиро интихоб кардани ҳаракати мазкур, аз онҳо алоқаро канд. Николай Бердяев дар Париж китобе бо номи «Маърифати ботинии инсон» таълиф намуд, ки дар он аз рӯйи гуфтаи худаш ҷаҳонбинии фалсафиашро беҳтару хубтар матраҳ кардааст. Осори дар Париж ба нашр расондаи Николай Бердяев «Дар бораи таъйини инсон. Таҷрибаи муаммоии ахлоқ» (1931), «Дар бораи ғуломӣ ва озодии инсон» (1939) ва «Таҷрибаи эсхаталогии метафизика. Эҷодиёт ва объективият» (1947) буданд, ки дар онҳо ӯ аз масоили ҳастишиносӣ тамоман даст кашида, ғояи таҷассумкунӣ ва эҷодиётро инкишоф ва сохтори (модели) таълимоти персонализми масеҳиро ба вуҷуд овард. Ҷанги дуюми ҷаҳонии с-ҳои 1939–45 ҳисси ватандӯстии Николай Бердяевро бештар барангехт.

Китобҳо[вироиш]

Эзоҳ[вироиш]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 9.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Бердяев Николай Александрович / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. http://www.krotov.info/library/02_b/berdyaev/berd_chr.html
  4. http://anthropology.rchgi.spb.ru/berdyaev/berd_i2.htm
  5. 5.0 5.1 Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский, К. К. Арсеньев, Ф. Ф. ПетрушевскийСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1907.
  6. Даты жизни и творчества Николая Бердяева
  7. Н. А. Бердяев — интеллектуальная биография
  8. Краткая литературная энциклопедия — М.: Большая Российская энциклопедия. — Т. 9.
  9. Бердяев Николай Александрович — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Адабиёт[вироиш]