Сергей Баласанян

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Сергей Артёмевич Баласанян
Баласанян Сергей Артёмевич
Санаи таваллуд

13 (26) август 1902(1902-08-26)

Зодгоҳ
Санаи марг

3 июн 1982(1982-06-03) (79 сол)

Маҳалли марг
Кишвар
Касб(ҳо)

оҳангсоз, омӯзгори мусиқӣ

Сабк

опера

Ҷоизаҳоҳо

Серге́й Арте́мевич Баласаня́н (26 августи 1902, Ашқобод3 июни 1982, Маскав) — композитори арманитабори Тоҷикистон. Артисти халқии ҶШС Тоҷикистон (1957), Ходими хизматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон (1939), Ходими хизматнишондодаи санъати РСФСР (1963), Артисти халқии РСФСР (1978).

Зиндагинома[вироиш]

Хатмкардаи шуъбаи радио­ах­бо­ри факултети таърих ва назарияи Консерваторияи ба номи П. Чайковскийи Маскав (1935). Соли 1936 ӯро Идораи санъа­ти Тоҷикистон ба ҷумҳурӣ даъ­ват намуд. Сергей Баласанян аввалин Раиси ИК ҶШС Тоҷикистон (1936–1943) аст. Солҳои 1949–1953 ҷони­шини раиси Кумитаи радиоахбор, 1953–1954 ҷониши­ни сардори Сарраёсати ахбори радио, аз соли 1964 котиби ИК РСФСР. Ба фаъолияти педа­го­гӣ низ машғул шудааст: аз соли 1965 муаллим ва профессор, 1962–71 мудири кафедраи компози­тории Консерваторияи Маскав буд.

Эҷодиёт[вироиш]

Яке аз асосгузорони теат­ри мусиқии тоҷик ва муаллифи аввалин операи тоҷик – «Шӯриши Восеъ» (либ­­реттои А. Деҳотӣ ва М. Турсунзода, 1939) аст. Опе­ра­ҳои ӯ «Коваи оҳан­гар» (ҳам­роҳи Ш. Бобокалонов, 1941), «Бахтиёр ва Ни­со» (1954), драмаи мусиқии «Лола» (ҳам­роҳи С. Ю. Урбах, 1939), балети «Лайлӣ ва Маҷнун» (таҳрири 1 – 1947; Мукофоти давлатии СССР, 1949; таҳри­ри 2 – 1957; таҳрири 3 – 1964; ҳамроҳи К. Голейзовский; Театри Калони СССР) дар саҳнаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ ба саҳна гузошта шудаанд. Ҳамчунин, муаллифи асарҳо барои орекестри симфонӣ ва яккахон, 4 суита (тоҷикӣ, помирӣ, балетӣ, афғонӣ), 100 такмил барои фортепиано, сурудҳо, романсҳо, муси­қӣ барои спек­таклҳои драмавӣ, кинофилмҳо ва ғ. мебошад. Эҷодиёти Сергей Баласанян хеле пурмазмун буда, аз оҳангҳои фолклории халқҳои Шарқ бой аст. Сергей Баласанян аз зумраи композиторонест, ки зиндагии осуда, дӯстии халқҳо ва сулҳу амниятро ҳаққонӣ ва ибратомез тавсиф намудаанд.

Мукофотҳо[вироиш]

Дорандаи Мукофоти ба номи Ҷавоҳирлол Неҳру (1969). Бо 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва 2 ордени «Нишони Фахрӣ» сарфароз гардидааст.

Эзоҳ[вироиш]

Адабиёт[вироиш]

  • Советские компзиторы и музыковеды. Т. 2. М., 1981
  • Ком­позиторы и музыковеды Таджикистана. Д., 2010.
  • Мусиқишиносон ва оҳангсозони Тоҷикистон. - Душанбе, 2011.

Сарчашма[вироиш]