Соли 1992
(Тағйири масир аз 1992)
| Солҳо |
|---|
| 1988 · 1989 · 1990 · 1991 — 1992 — 1993 · 1994 · 1995 · 1996 |
| Даҳаҳо |
| 1970-ум · 1980-ум — 1990-ум — 2000-ум · 2010-ум |
| Садаҳо |
| садаи XIX — садаи XX — садаи XXI |
Соли 1992 (ҳазору нуҳсаду наваду дувум)-и тақвими григорӣ — соли кабиса аст, ки аз рӯзи чоршанбе оғоз мешавад. Ин соли 1992-и мелодӣ, соли 2-уми даҳаи нуҳуми асри 20.91-и ҳазораи 2.991, соли дуюми солҳои 1992-ум аст.
Рӯйдодҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]- 26 феврал – Ҷумҳурии Тоҷикистон ба узвияти Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо (САҲА) пазируфта шуд. Узвият дар ин созмон барои густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ, таҳкими амният, ҳифзи ҳуқуқи инсон ва рушди институтҳои демократӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон замина фароҳам овард.[1]
- 2 март – Дар иҷлосияи 46-уми Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид Ҷумҳурии Тоҷикистон аъзои комилҳуқуқи Созмони Милали Муттаҳид интихоб гардид. Узвият дар СММ эътирофи байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистонро ҳамчун давлати соҳибистиқлол таҳким бахшид.[2] [3][4]
- 5 март – Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ислоҳоти замин» қабул гардид, ки асосҳои ҳуқуқии ислоҳоти муносибатҳои заминдорӣ ва ташаккули шаклҳои нави истифодаи заминро муайян намуд..[5]
- 26 март – Дар шаҳри Душанбе дар майдони «Шаҳидон» гирдиҳамоии неруҳои мухолифи сиёсӣ оғоз гардид. Дар он намояндагони ҳизбҳо ва ҳаракатҳои сиёсӣ иштирок намуда, талаботи ислоҳоти сиёсӣ ва тағйири сохтори ҳокимияти давлатиро ба миён гузоштанд.[6][7]
- 24 апрел – Дар майдони «Озодӣ»-и шаҳри Душанбе гирдиҳамоии ҷонибдорони Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид. Дар натиҷа дар пойтахт ду гирдиҳамоии ҳамзамони сиёсӣ шакл гирифт, ки вазъи ҷамъиятиро ба таври ҷиддӣ муташанниҷ намуд.[8]
- 5 май – Дар минтақаи «Олӣ Совет»-и ноҳияи Ленин (ҳоло ноҳияи Рӯдакӣ) ва назди бинои Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон нахустин задухӯрдҳои мусаллаҳона ба амал омада, муқовимати сиёсӣ ба Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон табдил ёфт.[9][10]
- 10 май – Бо мақсади паст намудани шиддати муқовимати сиёсӣ «Ҳукумати мусолиҳаи миллӣ» таъсис дода шуд, ки ба ҳайати он намояндагони ҳукумат ва мухолифин шомил гардиданд.[11]
- 24 август – Сӯиқасд ва кушта шудани додситони генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон Нурулло Ҳувайдуллоев аз ҷониби мухолифин.
- 31 август – Гурӯҳҳои мусаллаҳи мухолифин Қасри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро ишғол намуда, як қатор кормандони Дастгоҳи Президент ва Ҳукумати ҷумҳуриро ва инчунин Президент Раҳмон Набиевро гаравгон гирифтанд. Ин рӯйдод ба амиқ гардидани буҳрони сиёсии кишвар мусоидат намуд.[12].[13]
- 7 сентябр – Дар фурудгоҳи шаҳри Душанбе Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Раҳмон Набиев таҳти фишор аз вазифа истеъфо дод. [14]Минбаъд, Акбаршоҳ Искандаров, ки раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд, иҷрокунандаи вазифаи Президенти Тоҷикистон (то 19 ноябри соли 1992) гардид.
- 9 сентябр – барпо гардидани форуми аввалини тоҷикони ҷаҳон дар шаҳри Душанбе ба муносибати яксолагии истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
- 18 октябр - кушта шудани сарояндаи ҷавони тоҷик Кароматулло Қурбонов.
- 24 октябр – ҳуҷуми нерӯҳои силоҳбадасти Сафаралӣ Кенҷаев зидди мухолифин ба шаҳри Душанбе ва бебарор анҷомидани он.
- 4 ноябр – 13 декабр – муҳосираи иқтисодии шаҳри Душанбе (39 рӯз давом кард), аз ҷониби нерӯҳои Ҷабҳаи халқии Ҳисор.
- 16 ноябр – 2 декабр баргузории Иҷлосияи XVI (Хуҷандии) Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон. [15][16]
- 19 ноябр – Дар Иҷлосияи XVI (Хуҷандии) Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардидани Эмомалӣ Раҳмон.[17][18]
- 24 ноябр – дар Иҷлосияи XVI (Хуҷандии) Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид.[19] [20] Дар Тоҷикистон аз соли 2009 рӯзи 24 ноябрро ҳамчун «Рӯзи Парчам» ҷашн мегиранд.[21]
Адабиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]- История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история).– Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С.438-488.
Филмнома.Солномаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
[вироиш | вироиши манбаъ]Солнома 1992. Соли фоҷеаи миллӣ[22]
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон (бахши «Ҳамкорӣ бо САҲА»)(рус.). www.mfa.tj/. 1 августи 2026 санҷида шуд.
- ↑ Назаров Т. Таджикистан: экономика, политика, международное сотрудничество. Душанбе, 2001. С. 153-154.
- ↑ История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история).– Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С. 460.
- ↑ General Assembly Resolution 46/224. Admission of the Republic of Tajikistan to Membership in the United Nations (2 March 1992).(рус.). www.digitallibrary.un.org. 1 августи 2026 санҷида шуд.
- ↑ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ислоҳоти замин»(тоҷ.). www.ncz.tj. 1 августи 2026 санҷида шуд.
- ↑ Эъломи истиқлолияти давлатӣ(тоҷ.). www.president.tj. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история).– Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С. 443.
- ↑ Эъломи истиқлолияти давлатӣ(тоҷ.). www.president.tj. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ Эъломи истиқлолияти давлатӣ(тоҷ.). www.president.tj. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история). Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С. 446
- ↑ Эъломи истиқлолияти давлатӣ(тоҷ.). www.president.tj. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ Эъломи истиқлолияти давлатӣ(тоҷ.). www.president.tj. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история). Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С. 448
- ↑ Эъломи истиқлолияти давлатӣ(тоҷ.). www.president.tj. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ XVI-я сессия Верховного Совета Республики Таджикистан – возрождение таджикского национального государства(рус.). Таджикский национальный университет. ТНУ. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история). Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С. 449-452
- ↑ XVI-я сессия Верховного Совета Республики Таджикистан – возрождение таджикского национального государства(рус.). Таджикский национальный университет. ТНУ. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история). Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С. 451
- ↑ The History of the National Flag of the Republic of Tajikistan(англ.). Таджикский университет инноваций и цифровых технологий. UIDT. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ XVI-я сессия Верховного Совета Республики Таджикистан – возрождение таджикского национального государства(рус.). Таджикский национальный университет. ТНУ. 31 июли 2026 санҷида шуд.
- ↑ История таджикского народа. Том VI. (Новейшая история).– Душанбе:«Империал-Групп»,2011. С.452
- ↑ Солнома 1992. Соли фоҷеаи миллӣ(тоҷ.). www.prezident.tj. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 1 августи 2026 санҷида шуд.
Нигаред низ
[вироиш | вироиши манбаъ] |
Соли 1992 дар Викианбор |
|---|