Иоҳан Волфганг фон Гёте

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Иоҳан Волфганг фон Гёте
олмонӣ: Johann Wolfgang von Goethe
Сурат
Ном ба ҳангоми таваллуд:

Johann Wolfgang von Goethe

Навъи фаъолият:

шоири дорандаи таълими ҳуқуқшиносӣ[d], theatre manager[d], botanist[d], сиёсатмадор[d], рассом, файласуф[d], илоҳиётшинос[d], ҳуқуқшинос[d], art critic[d], music critic[d], Geheimrat[d], китобдор, шоир[d], travel writer[d], физик[d], адиб[d], романнавис[d], намоишноманавис[d], зиндагиноманавис[d], дипломат, ходими давлатӣ, аллома[d], aphorist[d], ҳаррӯзноманавис[d], mineralogist[d], ҷонваршинос[d], art theorist[d] ва адвокат

Санаи таваллуд:

28 август 1749({{padleft:1749|4|0}}2|0}{{padleft:28|2|0}})[1][2]

Зодгоҳ:

Франкфурт-ба-Майне[d][1]

Мамлакат:

Франкфурт-ба-Майне[d] ва Saxe-Weimar-Eisenach[d]

Санаи марг:

22 март 1832({{padleft:1832|4|0}}2|0}{{padleft:22|2|0}})[1][2] (82 сол)

Маҳалли марг:

Веймар[1]

Падар:

Johann Caspar Goethe[d]

Модар:

Katharina Elisabeth Goethe[d]

Мукофоту ҷоизаҳо:

Merit Order of the Bavarian Crown[d], Officer of the Legion of Honour[d][3] ва Order of Saint Anna, 1st class[d]

Соядаст:

Signature of Johann Wolfgang von Goethe.svg

Johann Wolfgang von Goethe
Логотипи Викитека Осор дар Викитека

Гёте (Goethe) Иоҳан Волфганг (28.08.1749, Франкфурти лаби Майн − 23.03.1832, Веймар), шоир, нависанда, намоишноманавис, наққош, муҳаққиқ, инсоншинос, файласуф ва сиёсатмадори олмонӣ. Мазҳари «асри тиллоӣ»-и ҳикмату адаби олмонӣ, яке аз мардони бузурги фарҳангии асри 18 ва 19-и Аврупо (дар қатори У.Шекспир дар Англия, В. Ҳюго дар Фаронса ва Данте дар Итолиё ҳамчун чаҳор рукни адабиёти Аврупо шинохта мешавад) ва яке аз афроди барҷастаи адабиёти ҷаҳон.Дар хонадони шаҳрии сарватманду бомаърифат ба дунё омада, таҳсилоти ибтидоиро дар назди устодони хусусӣ ба поён расонд; аз онҳо забонҳои юнонӣ, лотинӣ, итолиёӣ, англисӣ, ибрӣ, забони яҳудиёни Аврупои Шарқӣ (баъдтар, фаронсавиро ҳангоми ишғоли шаҳри Франкфурт аз ҷониби фаронсавиён дар Ҷанги ҳафтсола) аз худ кард, мусиқию нақшакаширо омӯхт. Маълумоти ҳуқушиносиро дар шаҳрҳои Лейпсиг ва Страсбург ба даст оварда, ба дараҷаи доктори ҳуқуқ расид. Ӯ ба илмҳои табиӣ низ мароқ дошт. Нахустин маҷмӯаи ашъораш соли 1769 ба табъ расид. Аз замони шиносоияш бо И. Г.Ҳердердар соли 1770 – 75 эҷодиёти Гёте бо ҷараёни адабии «Тӯфону туғён»иртибот мегирад ва аз пешгомони ин ҳаракати адабӣ буд. Гёте бо тавсияи Ҳердер ба осори Шекспир, ҳамосаҳои олмонии куҳан ва таронаҳои мардумӣ ошно шуд ва тавонист, ки имкониятҳои ғании лирикаи манзаравиро ба намоиш гузорад («Суруди оворае дар тӯфон», 1771; «Раҳгузар», 1772). Дар драмаҳои таърихии «Гётес фон Берлихинген» (ки соли 1773 бо илҳом аз Шекспир навишта шудааст), «Эгмонт» (1778) бо истифода аз шӯру шавқи озодидӯстӣ қолибҳои догматикии класситсизмро барҳам зад. Романи аввалини ӯ «Нокомиҳои Вертери ҷавон» (1774, ки тақрибан шарҳи ҳоли ӯст) дар сар то сари Аврупо маъруфият пайдо кард. Кидар он Гёте бо мувозинаи ратсионализми маорифпарварӣ ҷаҳони отифӣ (эҳсосотӣ)-и инсонробо нуктапардозӣ бозтоб кард.

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 Record #118540238 // общий нормативный контроль — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 data.bnf.fr: open data platform, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj — 2011.
  3. 3.0 3.1 база данных Léonore ministère de la Culture.