Айнӣ (шаҳрак)

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Шаҳрак
Айнӣ
Кишвар Тоҷикистон
Вилоят Суғд
Ноҳия Айнӣ
Ҷамоат Деҳоти Айнӣ
Координатаҳо 39°23′51″ а. шим. 68°32′26″ т. ш.HGЯO
Забони расмӣ тоҷикӣ
Аҳолӣ 3314 нафар (2017)
Ҳайати миллӣ тоҷикон
Ҳайати динӣ мусулмонони ҳанафимазҳаб
Коди телефон +992 3479
Нишонаи почта 735520
Коди мошин TJ02
Нишон додан/Пинҳон кардани харита
Айнӣ дар харитаи
Айнӣ
Айнӣ
Айнӣ дар харитаи
Айнӣ
Айнӣ

Айнӣ — шаҳракест ки дар қисми ҷанубии қаторкӯҳи Зарафшон ҷойгир шуда, маркази Ҷамоати деҳоти Айнӣ ва ноҳияи Айнӣ буда дар ҳайати вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон аст.

АЙНИ (Захматобод 1930-1955 - ), район дар вилояти Ленииободи ҶШС Точикистон, дар кисми болооби дарёи Зарафшон. 23.11.1930 ташкил ёфтааст, 26.01. 1955 номи Айниро гирифт. Аз маркази ноҳия то ш. Хучанд 177 км, то ш. Душанбе 165 км, то истгохи рохи охани Самарканд 165 км. Масоҳаташ - 5,2 хаз. км². Ахолиаш 41,1 хазор нафар (1976). Ахолии ноҳия асосан тоҷикон буда, инчунин русхо ва намояндагони миллиатҳои дигар зиндаги мекунанд. Зичии аҳоли дар 1 км² - 7,9 кас. ноҳияи Айни дорои 7 Совети қишлоқ: Айни, Анзоб, Хушекат, Дардар, Рарз, Урметан, Фондарьё, Шамтуч ва як шаҳрак — Зарафшон мебошад. Маркази ноҳия — шаҳраки Айни. Айни ноҳияи кухи буда, сатҳаш хеле нохамвор аст. Масоҳати онро аз Шарк ба Гарб каторкухҳои Туркистон, Зарафшон ва Хисор бурида мегузаранд. Тегаҳои кух аз сатҳи баҳр. 3500—4000 м, Куллаҳои алохида то 5000 м ва аз он хам баландтаранд (Ар-арасанг дар дехаи Каздон, 5494 м). Нуқтаи пасттарин (дар гарбтари деҳаи Урметан) 950 м. Водии дарёхо танг ва чукуранд. Дехаҳои калон ва заминҳои корам асосан дар водихо, суфаҳои бостони дарёи Зарафшон ва Фон чойгиранд. Иқлими ноҳия, тобистони водиҳои Зарафшону Фон гарму хушк, зимистон муътадил. Дар водихо харорати миёнаи июл 17, 21° С, январ —1, —3°С. Дар куххо тобистон салкин ва нисбатан кутоҳ(харорати миёнаи июл 15—18° С), зимистон хунук (харорати миёнаи январ. —7, —13° С); микдори боришоти солона дар водихо 160—190 мм, дар куххо аз 230—350 мм то 400 мм. Дар минтакаи ноҳияи Айни хелҳои гуногуни хоки хокистарранг, дар баландкуххо хоки чигарранг вомехурад. Набототи водихою адирхо (то 1500 м) хусусияти биёбони ва нимбиёбони дорад. Дар богу рог дарахтони тут, зардолу, себу олуболу, беду сафедор, ток ва г. меруянд. Болотар аз он — дар доманаи куххо рустаниҳои дашти, арча ва дар баландкуххо маргзорҳои алафи вомехуранд. Олами хайвонот гуногун, дар куххо харгушу сугур, хирсу гург, рубоҳгуроз, оху,Паланг аз паррандахо — кабк, мурги хилол, кабутар, укоб, гоз ва г. дучор мешаванд. Нохияи Айни сероб аст, дарёҳои калонаш Фон ва Зарафшон. Аз куххо дарьёчаҳои бисьёре чорианд,сарчашмаи асосии дарёи Зарафшон,ки аз ноҳияи Айни сар мешавад ин дарёи рустои Шамтуч ва Шаршараи баландтарини ноҳия аз Каздон сар мешавад ки як кисми онҳо барои обёрии заминҳои корам истифода мешаванд. Дар худуди Айни яке аз кулҳои зеботарин — Искандаркул, 7чай воқеъ буда, чои сайру тамошои туристон гардидааст. Нохияи Айни конҳои сурма, симоб, ангишт дорад. Айни — ноҳияи зироаткор ва чорводор. Дар соли(1977).ноҳияи Айни дорои 7 колхоз мавчуд буд. Колхозхо ва маркази онҳо: ба номи (шаҳраки Айни), (дехаи Рарз), «Урметан» (дехаи Урметан), «Точикистон» (дехаи Шамтуч), ба номи Лохути (дехаи Шурмашк), «Россия» (дехаи Такфон), Анзоб (дехаи Анзоб). Сохаҳои мухими хочаги — картошкапарвари, галлакори, чорводори, кирмакдори, богдори. Тамоми заминҳои хочагии русто 91540 га (1976), аз ҷумла майдони кишти галла (асосан гандум, чав) 1841 га, картошка — 638 га, бог — 340 га, чарогоҳ— 84351 га. Нохияи Айни с. 1976 ба давлат 1276 сентенер галла, 304 сентенер пилла, 2017 тон картошка, 1198 тон гушт, 2858 литр шир, 1264 сентенер пашм ва махсулоти дигари хочагии русто фурухт. Шумораи хайвонот дар хамаи хочагихо соли(1976): чорвои калони шохдор 20474 сар, гусфанду буз — 55059 сар. Истеҳсоли маъдани кухи низ соҳаи мухими хочагии ноҳия мебошад. Корхонаи калони саноати — комбинати маъдантозакунии Анзоб. Солҳои хониши 1976/2011 ноҳияи Айни 57 мактаби миёна, 18 мактаби ҳаштсола ва 5 мактаби ибтидои, як мактаби мусикии бачагона дошт. Дар райони Айни 10 кинотеатр, 9 нуктаи кинонамоишдихи, 35 клуб, 75 китобхона, 13 чойхона- кироатхона, хонаи маданият, 13 беморхона, амбулатория, таваллудхона, 5 дорухона, 37 пункти фелдшери-акушери, 116 пункти хизмати маиши, 295 нуқтаи савдо, 110 нуқтаи хуроки умуми, идораи сохтмон, ташкилоти сохтмони байниколхози, идораи сохтмону таъмир, хочагии чангал, матбаа, шуъбаи районии иттиходияи «Точикселхозтехника» мавчуд аст. Наклиёт — автомобили ва ҳавои. Фурудгох дорад. Аз Айни рохи мошингарди Душанбе — в.Сугд, Душанбе — Самарканд мегузарад. Рохҳои асоси мумфарш. Газетаи район — «Мехнат». Одинаев В А

Сарчашма[вироиш]