Забони арабӣ

Аз Википедиа
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи

Забони арабӣ (арабӣ: اللغة العربية — "ал-луғату л-ъарабия", ё عربي — "ъарабӣ") — аз оилаи забонҳои Хоми-Соми ва ба гурӯҳи Сомӣ мансуб аст. Арабиро дар нимҷазираи Араб ва шимоли Африқо гап мезананд. Ба забони Арабӣ навишта шудани Қуръон, забони Арабӣ дар дини Ислом ҷои махсусеро дорад. Дар забони Арабӣ 28 ҳарф вуҷуд дорад. Аз ин 17 тоаш шакли тамро дорад. Навишта ва хондани Арабӣ аз тарафи рост ба тарафи чап мебошад. Забони арабӣ ба шохаи забонҳои сомиву ҳомии оилаи забонҳои афроосиёӣ дохил мешавад.

Маълумоти умумӣ[вироиш]

Arabic speaking world.png

Забони кунунии арабӣ ба 5 шева ҷудо мешавад: шарқӣ (Ироқ), арабӣ, марказиарабистонӣ, мисриву-суданӣ, шимолиафриқоӣ (мағрибӣ). Забони адабӣ барои ҳама ягона аст.

Баъзе шеваҳои забони арабӣ аз ҳамдигар он қадар фарқ мекунанд, ки намояндагони онҳо ҳамдигар қариб намефаҳманд. Филмҳо, телевизион, рӯзномаву маҷаллаҳо ва дигар ВАО дар ҳамаи кишварҳои арабзабон бо забони адабиянд.

Забони арабӣ забонест, ки миқдори зиёди шеваву лаҳҷаҳоро дар давоми ҳазору панҷсад соли охир ҷамъ дар атрофи худ ҷамъ намудааст. Дини ислом ва пеш аз ҳама Қуръон сабаби муттаҳидшавии ин шеваву лаҳҷаҳо гардидааст. Бо забони арабӣ бештар аз 250 млн. одамон ҳарф мезананд (соли 2000).

Хат дар асоси алифбои арабӣ. Забони расмӣ ва кории Ассамблеяи Генералии СММ ва дигар мақомоти СММ. Забони давлатии ҳамаи мамолики арабзабон, Сомалия, Ҷибути.

Таърих[вироиш]

Забони арабӣ дар ниҷазираи Арабистон дар шакли забони фасеҳи шоирона ҳанӯз то ислом вуҷуд дошт. Забони Қуръон низ ба ин забон наздик аст.

Дар давоми қарнҳо забон пайваста дар таҳаввулот буд, вале дар навишт ин он қадар аён набуд, чунки дар навишт ҳарфҳои кӯтоҳи садонокро наменавиштанд.

Китобу рӯзномаҳо дар ҳама ҷо бо ин забон нашр мешаванд (ба истиснои Тунис, Марокаш ва Алҷазоир, ки дар забони арабӣ забони фаронсавӣ низ дар истифода аст). Дар соҳаи илм ва техника дар дигар мамолики арабзабон бошад, ҳангоми норасоии захираи луғавӣ забони англисӣ истифода мешавад.чи хели медонед беҳтарин забон ин забони арабӣ мебошад, зеро ки бо ин забон ҚУРЪОНИ КАРИМ навишта шудааст.

Фонетика[вироиш]

Хат[вироиш]

Мақолаи асосӣ: Алифбои арабӣ

Дар забони арабӣ аз рост ба чап менависанд.

Талаффуз[вироиш]

Дар аксари мамолики араб ҳоло кӯшиш мекунанд, ки талаффузашон ба забони тиловати Қуръон наздик бошад. Чӣ гуна будани талаффузи калимаҳо дар забони қадимаи арабӣ то ҳол мавриди баҳсҳо қарор дорад.

Грамматика[вироиш]

Захираи луғавӣ[вироиш]

Аксари калимаҳои арабӣ аз решаҳои ҳамсадо иборатанд, ки бо дигаршавии садонокҳояшон калимоти гуногунро ташкил медиҳанд. Масалан, аз ҳамсадоҳои «К-Т-Б» чунин калимаҳо сохта шудаанд:

  • KaTaБa : навишт
  • яКTуБу : менависад
  • KиTaaБ : китоб
  • KуTуБ : китобҳо
  • KaaTиб : нависанда
  • KuTTaaБ : нависандагон
  • KaTaБaҳ : нависандагон (шакли дигараш)
  • мaKTaБaҳ : китобхона


Дар забони арабӣ миқдори зиёди калимаҳои иқтибосӣ истифода мешаванд, ки аз забонҳои оромӣ, юнонӣ, форсӣ, англисӣ гирифта шудаанд. Аз тарафи дигар, калимаҳои забони арабӣ дар дигар забонҳо, аз қабили форсӣ, туркӣ, испанӣ бисёр иқтибос шудаанд. Масалан, тақрибан 10% калимаҳои испанӣ арабиасланд.

Инҷоро ҳам бингаред[вироиш]