Яман

Ҷумҳурии Яман
Ҷумҳурии Яман
	ар. ٱلْجُمْهُورِيَّةُ ٱلْيَمَنِيَّةُ‎; (ал-Ҷумҳури́йя ал-Ямани́йя)
Парчам	Нишон
	Шиор: «ٱللَّهُ، ٱلْوَطَنُ، ٱلثَوْرَةُ، ٱلْوَحْدَةُ»; «Аллоҳ, ватан, инқилоб, ҳамбастагӣ»
	Суруди миллӣ: «رددي أيتها الدنيا نشيدي»; «Эй дунё, сурудамро такрор кун»
	; — қаламравҳои берун аз идораи ҳукумат — қаламрави таҳти идораи ҳукумат (дар оғози соли 2026)
Таъсисёбӣ	22 майи соли 1990
Санаҳои истиқлол	30 октябри соли 1918 (Ямани Шимолӣ аз Имперотурии Усмонӣ); 30 ноябри соли 1967 (Ямани Ҷанубӣ аз Бритониёи Кабир) (аз Бритониёи Кабир)
Забони расмӣ	забони арабӣ
Пойтахт	Санъо (де-юре); Адан (де-факто)
Шаҳрҳои калонтарин	Адан, Ҳудайда, Таиз, Ибб
Шакли идора	ҷумҳурии президентӣ
Сохтори давлат	давлати унитарӣ бо нишонаҳои федератсия (де-юре); кишвари пароканда (де-факто)
Раиси Шӯро	Рашод Муҳаммад Алимӣ
Сарвазир	Шая ал-Зиндонӣ
Сухангӯйи маҷлиси намояндагон	Султон ал-Бараконӣ
Дини давлатӣ	ислом
	Масоҳат
• Ҳамагӣ	527 970 км² (49-ум дар ҷаҳон); км²
• % сатҳи об	ночиз
	Аҳолӣ
• Баҳо (2024)	▲ 34 870 773 наф. (48-ум ҷой дар ҷaҳон)
• Барӯйхатгирӣ (2023)	наф.
• Зичӣ	71,8 наф./км²
	ММД (БҚХ)
• Ҳамагӣ (2019)	65,088 млрд $ (104-ум дар ҷаҳон)
• Ба сари аҳолӣ	2 057 $
	ММД (номинал)
• Ҳамагӣ (2024)	16,940 млрд $ (168-ум дар ҷаҳон)
• Ба сари аҳолӣ	713 $
ШРИ (2020)	▲ 0,470 (паст; 179-ум ҷой)
Воҳиди пул	риёли Яман (YER)
Интернет-домен	.ye
Рамзи ISO	YE
Рамзи КБО	YEM
Коди телефон	+967
Минтақаҳои замонӣ	UTC+03:00 ва Осиё/Адан[d]
Ҳаракати автомобилӣ	тарафи рост[d]
	Парвандаҳо дар Викианбор

Яман (арабӣ: اليمن) — кишварест дар ҷануби нимҷазираи Арабистон дар Осиёи Ҷанубу Ғарбӣ, қисми Шарқи Наздик ва бо Умону Арабистони Саудӣ ҳамсарҳад аст. Ба Баҳри Сурх ва баҳри Араб баромад дорад. Пойтахт — шаҳри Санъо.

Таърих

Сиёсату ҳукумат

Бахшбандии кишварӣ

Ҷуғрофия

Иқтисодиёт

Аҳолӣ

Фарҳанг ва маориф

Инҷоро ҳам бингаред

Ин мақолаи хурд аст. Бо густариши он ба Википедия кӯмак кунед.
Дар сурати имкон ин ёддошт бояд дақиқтар ҷойгузин шавад.

Эзоҳ

↑ Санъо дар қаламраве ҷойгир аст, ки таҳти назорати ҳукумати Яман нест ва аз ҷониби Ҳусиҳо идора мешавад. Марказҳои асосии ҳокимият дар Адан ҷойгиранд. Дар декабри 2025 нерӯҳои Шӯрои Гузариши Ҷанубӣ Аданро ишғол карданд ва аъзои Шӯрои роҳбарии президентӣ онро тарк намуданд. Пас аз 9 январи 2026 назорати Адан аз ҷониби Шӯрои роҳбарии президентӣ барқарор гардид.
↑ Йемен теряет общий знаменатель(рус.). Коммерсантъ (9 Декабри 2025).
↑ Атлас мира: Максимально подробная информация / Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов. — Москва: АСТ, 2017. — С. 49. — 96 с. — ISBN 978-5-17-10261-4.
↑ Yemen and the Dynamics of Foreign Intervention in Failed States(англ.). Университет Нью-Гэмпшира. 20 апрели 2026 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 Декабри 2023.
↑ Is Yemen Becoming a Failed State?(англ.). Совет по ближневосточной политике(англ.)тҷк..
↑ Yemen: The World’s Newest Failed State(англ.). Geopolitical Monitor.
↑ Yemen Population 2024 (Live)(англ.). worldpopulationreview.com.
1 2 3 4 Report for Selected Countries and Subjects(англ.). IMF.
↑ Human Development Indices and Indicators(англ.). Программа развития ООН (2020). — Доклад о человеческом развитии на сайте Программы развития ООН.
↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia

[1] Санъо дар қаламраве ҷойгир аст, ки таҳти назорати ҳукумати Яман нест ва аз ҷониби Ҳусиҳо идора мешавад. Марказҳои асосии ҳокимият дар Адан ҷойгиранд. Дар декабри 2025 нерӯҳои Шӯрои Гузариши Ҷанубӣ Аданро ишғол карданд ва аъзои Шӯрои роҳбарии президентӣ онро тарк намуданд. Пас аз 9 январи 2026 назорати Адан аз ҷониби Шӯрои роҳбарии президентӣ барқарор гардид.

[2] Йемен теряет общий знаменатель(рус.). Коммерсантъ (9 Декабри 2025).

[atlas-3] Атлас мира: Максимально подробная информация / Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов. — Москва: АСТ, 2017. — С. 49. — 96 с. — ISBN 978-5-17-10261-4.

[4] Yemen and the Dynamics of Foreign Intervention in Failed States(англ.). Университет Нью-Гэмпшира. 20 апрели 2026 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 Декабри 2023.

[5] Is Yemen Becoming a Failed State?(англ.). Совет по ближневосточной политике(англ.)тҷк..

[6] Yemen: The World’s Newest Failed State(англ.). Geopolitical Monitor.

[7] Yemen Population 2024 (Live)(англ.). worldpopulationreview.com.

[dataimf-8] 1 2 3 4 Report for Selected Countries and Subjects(англ.). IMF.

[9] Human Development Indices and Indicators(англ.). Программа развития ООН (2020). — Доклад о человеческом развитии на сайте Программы развития ООН.

[_c1af6634f9139e61-10] ttps://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]