Сафармуҳаммад Аюбӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Сафармуҳаммад Аюбӣ
Сафармуҳаммад Аюбӣ
Ном ба ҳангоми таваллуд:

Сафармуҳаммад

Санаи таваллуд:

20 декабр 1945(1945-12-20)

Зодгоҳ:

Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон  СССР

Санаи марг:

22 феврал 2011(2011-02-22) (65 сол)

Маҳалли марг:

Душанбе, Тоҷикистон

Шаҳрвандӣ:

 Тоҷикистон

Навъи фаъолият:

шоир

Солҳои эҷод:

1970—2010

Самт:

реализм

Жанр:

достон, драма

Забони осор:

забони тоҷикӣ

Мукофотҳо:

Шоири халқии Тоҷикистон. Арбоби ҳунари Тоҷикистон, Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ

Сафармуҳаммад Аюбӣшоир, дромнавис, Шоири халқии Тоҷикистон. Арбоби ҳунари Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ [1]

Зиндагинома[вироиш]

Сафармуҳаммад Аюбӣ 20 декабри 1945 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд ёфтааст. Хатмкардаи факултаи филологияи тоҷики Институти педагогии шаҳри Кӯлоб (1976). Солҳои 1970-1976 мухбири рӯзномаи «Роҳи ленинӣ», 1976-1993 мухбири рӯзномаи «Хатлон» ва Тоҷик-ТА дар минтақаи Кӯлоб, 1993-1995 сармуҳар-рири идораи барномаҳои адабӣ-драмавии ТВТ, 1995-1998 сармуҳаррир, сардори раёсати Вазорати фарҳанги Тоҷикистон, 1998-2009 мудири шӯъбаи масоили иҷтимоӣ, фарҳангӣ, робита бо созмонҳои ҷамъиятию сиёсӣ ва муносибати байни миллатҳои Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе буд. Ӯ 22 феврали соли 2011 вафот кардааст.

Эҷодиёт[вироиш]

Сафармуҳаммад Аюбӣ адибе буд маъниёб ва нуқтасанҷ, қариб байте дар офаридаҳояш сатҳӣ нест, баҳри эҳсосоти гузаро, баҳри миллат ва дардҳои иҷтимоӣ хома меронд ва мекӯшид ҳамеша нуқтаи наве баён созад. Шеъраш навои дарду ғам аст, чун донандаи хуби осори мардумӣ аз ин ганҷи бебаҳо андешаю тобишҳои нозук ҷуста, ашъорашро оро додааст. Назму драмаи муосири тоҷикро наметавон бе осораш тасаввур кард, нигоштаҳояш ба сони марворид дурахшу қимати хосае доранд пеши парасторони адабиёту фарҳанг. Ӯ фарзанди диёри хеш буд ва онро чун ҷон дӯст медошту дар ҳар сатри шеъраш таппиши дили шахси меҳанпарвар, миллатдӯст ва ба ёру диёр содиқ шунида мешуд. Мубризаи қувваҳои некию бадӣ, зиддияти хираду ҷаҳолатро дар ҳама навиштаҳояш муассир ба қалам медод. Шоир барои ибрози эҳсосоти шӯрангезаш маводи хомро аз ҷамоли табиат фаро гирифта, дар қолаби хотири хеш бо мадади эъҷози тахайюл ба сурати аломатҳои андеша медаровард. Шеър дар назараш танҳо василаи илҳому андеша набуда, балки монанди гулдаста бо андеша ва зебоиҳои табиат омехта мебошаду назмаш ҳамеша ҳадаф дорад ва боре мекашад. Сафармуҳаммад Аюбӣ дар равнақи драматургияи миллӣ, хусусан драмаи манзум дар адабиёти муосири тоҷик таҳаввулоте ба амал овард ва мактабе низ созмон дод. Ӯ қариб 90 асари драмавӣ эҷод кард, ки беш аз 40- тоаш дар саҳнаи театрҳои ҷумҳурӣ ва берун аз он намоиш дода шудаанд ва чандин маротиба драмаҳояш ғолиби озмунҳои драманависон гарди¬даанд. Драмааш «Алии сонӣ» ба шакли филми чаҳорқисмаи теле¬визонӣ пешкаши бинандагон шуд ва аз рӯи сенарияҳои эҷодкардааш зиёда аз даҳ филми телевизионӣ таҳия гардидаанд.

Осор[вироиш]

  • Гули гандум. Маҷмӯаи шеърҳо. – Душанбе: Ирфон, 1981. – 64 с.
  • Роҳи сафар. Маҷмӯаи шеърҳо. – Душанбе: Ирфон,1984. – 96 с.
  • Шохаи барг. Маҷмӯаи шеърҳо ва қисса. – Душанбе: Ир¬фон, 1986. – 128 с.
  • Фалат Роғӣ. Маҷмӯаи шеърҳо. – Душанбе: Адиб,1990. – 144 с.
  • Хоҳиши дарё. Шеърҳо. – Душанбе: Ирфон,1990. – 130 с.
  • Ҷилвагоҳи офтоб. – Душанбе: Адиб,2000. – 176 с.
  • Мунтахаби осор. – Душанбе,2000. – 360 с.
  • Вафои зарробӣ. – Душанбе,2001. – 146 с.
  • Маснавии мирӣ. – Душанбе,2001. – 141 с.
  • Повести Аюби Исо. – Душанбе,2001. – 201 с.
  • Шаҳриёрнома. – Душанбе,2002. – 191 с.
  • Тӯй дар Хуррамдара. Драмаҳо. – Душанбе,2005. – 245 с.
  • Мероҷ. Мунтахаби осор. – Душанбе,2007. – 1050 с.

Адабиёт доир ба адиб[вироиш]

  • Аюбӣ Сафармуҳаммад // Энсиклопедияи советии тоҷик. – Душанбе, 1988. – Ҷ.8. – С.521.
  • Аюбӣ Сафармуҳаммад // Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. – Душанбе, 1989. – Ҷ.1. – С.197.
  • Диловар, К. Асарҳоям зиндагиномаи мананд. Мусоҳиба бо шоири халқии Тоҷикистон С. Аюбӣ // Баҳори Аҷам. – 2002. – 3 январ.
  • Аюбӣ Сафармуҳаммад. //Адибони Тоҷикистон. – Душанбе: Адиб, 2003. – С.64-67.
  • Шасти дарёи шеър. // Паёми Душанбе. – 2005. – 26 декабр.
  • Умар, С. Шохаи барқ мешавад пурбор. //Баҳори Аҷам. – 2011. – 28 феврал.
  • Аюбӣ Сафармуҳаммад //Чеҳраи Хатлон. – Душанбе, 2013. – С. 99-102.

Манбаъ[вироиш]

  1. Тақвими ҷашн ва санаҳои муҳими Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2015). Мураттиб Ё. Сучони. –Душанбе, 2014