Тош-Кумур

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Шаҳр
Тош-Кумур
қирғ. Ташкөмүр
Tash Komur.jpg
Кишвар Қирғизистон
Координатаҳо 41°21′00″ а. шим. 72°13′00″ т. ш.HGЯO
Нишон додан/Пинҳон кардани харита
Тош-Кумур дар харитаи
Тош-Кумур
Тош-Кумур

Тош-Кумур ( қирғ. Ташкөмүр) — шаҳр дар вилояти Ҷалол-Ободи Ҷумҳурии Қирғизистон аст. Дар айни замон, ба шаҳр деҳаҳои Шамалди-Сой, Қизилҷар ва деҳаи Тендик дохил мешаванд.

Таърих[вироиш]

Аввалин маҳаллаҳои аҳолинишин дар ҷойгоҳи ҳозираи шаҳри Тош-Кумур дар давраи пеш аз инқилоб бо оғози кашфи конҳои ангишт пайдо шуданд. Рушди истихроҷи ангишт дар солҳои 30-юм баъд аз сохтмони роҳи оҳани Тош-Кумур - Андиҷон оғоз ёфта буд. Соли 1933 маъмурияти кони ангишт ташкил карда шуд. Соли 1930, вақте ки дар ин минтақа як ҳавзаи ангишт кушода шуд, як деҳаи хурд бунёд ёфт, ки дар соли 1943 ба шаҳр табдил ёфт. Бо фармони Кумитаи иҷроияи марказии умумирусиягӣ аз 20 декабри соли 1935, дар ҶШС Қирғизистон ноҳияи нави Тошкумур бо марказаш дар шаҳраки Норин ташкил карда шуд, ки бо ҳамин фармон ба шаҳраки Тошкумур иваз карда шуд.

Соли 1989 Корхонаи масолеҳи нимноқилӣ ба истифода дода шуд, ки барои истеҳсоли трихлорсилан, тетрахлориди кремний, кремнийи поликристаллӣ ва квартсҳои синтетикӣ пешбинӣ шуда буд.

Ҷуғрофия[вироиш]

Шаҳр дар соҳили рости дарёи Норин (ҳавзаи Сирдарё), дар наздикии шоҳроҳи Бишкек - Ӯш ҷойгир аст. Масофа то шаҳри Бишкек 450 км ва ба [[Ҷалол-Обод 129 км мебошад. Он бо хати роҳи оҳан (33 км) бо истгоҳи Уч-Қӯрғон ( узб. Учқўрғон ) дар хатти Андиҷон - Намангон пайваст аст. Шаҳр дар қисми шимолу шарқии водии Фарғона ҷойгир аст, дар тарафи шимолу ғарбӣ бо ноҳияи Аксӣ, дар шимолу шарқ - бо шаҳри Каро-Кӯл ва дар шарқ - бо ноҳияи Ноокен ҳаммарз аст .

Ҳудуди шаҳр 48,3 км 2 буда, дар баландии 585 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст.

Аҳолӣ[вироиш]

Мувофиқи маълумоти барӯйхатгирии аҳолии Қирғизистон дар соли 2009, аҳолии шаҳр 34756 нафар, аз ҷумла қирғизҳо - 30.530 нафар (87,8%), ӯзбекҳо - 2635 нафар (7,6%), русҳо - 680 нафар (1,9%), тоторҳо - 542 нафар ( 1,6%).

То 1 январи соли 2017 шумораи аҳолӣ 40 400 нафарро ташкил дод .

Соли 1999 қирғизҳо 65%, русҳо 12%, ӯзбекҳо 8%, қазоқҳо 1%, тоторҳо 7%, укроинҳо 1%, тоҷикон 0,5%, миллатҳои дигар 5% -ро ташкил медоданд.

Сол Шумора
1939 3 198 [1]
1959 13 755 [2]
Сол Шумора
1970 15 619 [3]
1979 15 884 [4]
Сол Шумора
1989 23 307 [5]
1999 23 331 [6]
Сол Шумора
2009 19 310 [7]
Сол Шумора
1939 3198 [8]
1959 13 755 [9]
Сол Шумора
1970 15 619 [10]
1979 15 884 [11]
Сол Шумора
1989 23 307 [12]
1999 23 331 [13]
Сол Шумора
2009 19 310 [14]

Иқтисод[вироиш]

Дар наздикии шаҳр ду нерӯгоҳи барқи обӣ дар дарёи Норин - НОБ-и Тошқумир ва НОБ-и Шамалди-Сой мавҷуданд.

Истинодҳо[вироиш]

Адабиёт[вироиш]

  • Таш-Кумыр // Татары — Топрик. — М. : Советская энциклопедия, 1956. — С. 30. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] / гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 42).

Эзоҳ[вироиш]

  1. Перепись населения СССР (1939)
  2. Перепись населения СССР (1959)
  3. Перепись населения СССР (1970)
  4. Всесоюзная перепись населения СССР (1979)
  5. Перепись населения СССР (1989)
  6. Перепись населения Киргизии 1999 года
  7. Перепись населения Киргизии 2009 года
  8. Перепись населения СССР (1939)
  9. Перепись населения СССР (1959)
  10. Перепись населения СССР (1970)
  11. Всесоюзная перепись населения СССР (1979)
  12. Перепись населения СССР (1989)
  13. Перепись населения Киргизии 1999 года
  14. Перепись населения Киргизии 2009 года