Бишкек

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Шаҳр
Бишкек
қирғ. Бишкек
Парчам Нишон
Парчам Нишон
Кишвар

Қирғизистон

Координатаҳо

42°52′00″ а. шим. 74°34′00″ т. ш.HGЯO

Мэр

Albek Sabirbekovich Ibraimov[d]

Таъсис

[[1991 |]]

Ваалин номбарӣ

1760

Номҳои пешина

Пишпек (то 1926)
Фрунзе (1926-1991)

Масоҳат
  • 127 км²[3]
Баландии марказ

800±1 м

Аҳолӣ

965,9 тыс.[1] нафар (2017)

Агломератсия

1 млн.

Ҳайати миллӣ

қирғизҳо, инчунин русҳо (23,0%), ӯйғурҳо (1,6%), тоторҳо (1,5%), кореягиҳо (1,4%), ӯзбекҳо (1,4%), қазоқҳо (1,1%), украиниҳо (1%), дунганҳо (0,5%)

Ҳайати динӣ

мусалмонон, насрониён

Номи қавмӣ

бишкеки

Вақти минтақавӣ

UTC+6

Коди телефон

+996 312

Нишонаҳои почта

720001-720083[2]

Коди мошин

B, E, 01

Сайти расмӣ

meria.kg
Шаблон:Ref-ky(рус.)(англ.)Г:Википедиа:Статьи со сложным входом в Модуль:URL

Бишкек дар харитаи
Бишкек
Бишкек
Kyrgyzstan location map.svg

Бишке́к қирғ. Бишкекпойтахт, маркази маъмурӣ, сиёсӣ, фарҳангӣ, тиҷорат ва савдои Ҷумҳурии Қирғизистон мебошад. Воҳиди махсуси маъмуриро ташкил мекунад, ки маркази маъмурии ноҳияҳои ҷумҳурӣ низ ҳаст. Шаҳр дар шимолӣ Қиргизистон ҷойгир шудааст.

Масоҳати шаҳри Бишкек 169,9 км² — ро ташкил мекунад[4]. Аҳолиаш 860 ҳазор нафарро ташкил мекунад (бо аҳолии атрофаш 1 млн нафар, 2012).

Таърих[вироиш]

Бишкек (то 1926 Пишпек, 1926–91 Фрунзе), пойтахти Ҷумҳурии Қирғизистон (аз с. 1991), маркази маъмурии вилояти Чу, воҳиди мустақили маъмурӣ-ҳудудӣ. Соли 1825 чун қалъаи Пишпек (Бишкек)-и хонии Хӯқанд бунёд ёфтааст. Дар авв. с. 1860 қалъа аз тарафи лашкариёни Россия забт карда шуда, хароб гардид. Соли 1918 дар ҳайати Ҷумҳурии мухтори Туркистон, аз 1924 маркази Вилояти мухтори Қароқирғиз (аз 1925–Қирғизистон) дар ҳайати ИҶШС. Соли 1926 (ба шарафи сарлашкари шӯравӣ М. В. Фрунзе) номи Фрунзеро гирифт. Аз с. 1926 пойтахти ҶМШС Қирғизистон ва аз 1936–пойтахти ҶШС Қирғизистон.

Аз соли 1870 лоиҳаи ба шаҳри замонавӣ табдил додани Бирҷ (Бишкек) тарҳрезӣ шуд. Аз с. 1930 сохтмони оммавӣ оғоз гардид.

Бирҷ ҳамчунин маркази илму маърифати мамлакат буда, дар он мактабҳои олӣ, интҳои таҳқиқотӣилмӣ, академияҳо (аз ҷумла Институтидавлатии санъати ба номи Бирҷ Бейшеналиева, Донишгоҳи миллии ба номи Ж. Баласанян, Донишгоҳи техникии ба номи И. Раззоқов, Донишгоҳи сохтмон, нақлиёт ва меъмории Қирғизистон, Донишгоҳи кишоварзии ба номи К. Скрябин, Донишгоҳи байналмилалии Қирғизистон, Институтиолии ҳарбии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Қирғизистон, Академияи давлатии тиббии ба номи И. К. Охунбоев, Академияи молиявӣ иқтисодӣ ва ғ.) фаъолият доранд. Дар Бирҷ Академияи илмҳои миллии Қирғизистон, осорхонаҳои таърихӣ, санъати тасвирӣ, ҳайкалтарошӣ дар майдони кушод, осорхонаи инфиродии (хонамузейи) М. В. Фрузне (дар Бирҷ таваллуд шудааст), осорхонаи инфиродии С. А. Чуйков, бостоншиносӣ (археологӣ), зоологӣ, минерология ва заминшиносӣ (геология), зиёда аз 20 боғи истироҳатӣ, театрҳои опера ва балет, драмавӣ, лухтак, инчунин филармония ва киностудияи «Қирғизфилм» мавҷуд аст. Бирҷ маркази тиҷорати минтақавӣ буда, дар ин ҷо додугирифти тиҷоратии Россия, Қазоқистон ва Хитой ба амал меояд.

Ҷуғрофия[вироиш]

Дар водии Чу, дар доманаи қ-кӯҳи Қирғизистон ҷойгир аст.

Аҳолӣ[вироиш]

Аҳолиаш 860 ҳазор нафар (бо аҳолии атрофаш 1 млн нафар, 2012). Асосан қирғизҳо, инчунин русҳо (23,0%), ӯйғурҳо (1,6%), тоторҳо (1,5%), кореягиҳо (1,4%), ӯзбекҳо (1,4%), қазоқҳо (1,1%), украиниҳо (1%), дунганҳо (0,5%) зиндагонӣ мекунанд.

Роҳҳо ва нақлиёт[вироиш]

Ба воситаи роҳи оҳан ва роҳҳои автомобилгард бо шарҳои Алмаато, Тошканд мепайвандад. Аэропорти байналмиллалӣ (Манас) дорад. Бишкек маркази бузургтарини иқтисодӣ ва саноати мамлакат мебошад. Саноати мошинсозӣ ва таҳ­вили филиззот (электротехника, асбобсозӣ, мошинҳои ки­шоварзӣ), саноати сабук ва хӯрокворӣ тараққӣ кардааст.

Иқлим[вироиш]

Иқлими Бишкек
Нишондод Янв. Фев. Март Апр. Май Июн Июл Авг. Сен. Окт. Нояб. Дек. Сол
Максимуми миёна, °C 2.4 4.1 13.1 19.5 24.4 30.0 32.7 31.7 26.0 18.7 11.1 3.7 18.1
Ҳарорати миёна, °C −2.5 −0.3 7.6 14.0 18.2 23.3 25.6 24.4 19.1 12.5 5.9 −0.8 12.2
Минимуми миёна, °C −7.4 −4.7 2.0 7.9 11.9 16.5 18.4 17.1 12.1 6.2 0.5 −5.5 6.3
Сарчашма: www.weatheronline.co.uk

Манбаъ[вироиш]

Энсиклопедияи миллии тоҷик, ҷилди 2

Эзоҳ[вироиш]


Пойтахтҳои Осиё
Абу Даби | Аммон | Анкара | Ашқобод | Бағдод | Боку | Бандар-Сери-Бегаван | Бангкок | Бейрут | Бишкек | Вентян | Дака | Димишқ | Деҳлӣ | Доҳа | Душанбе | Ҷакарта | Ереван | Исламабад | Катманду | Кобул | Мале | Манама | Манила | Масқат | Никосия | Остона | Пекин | Пномпен | Путраҷайя | Пхенян | Пинмана | Санъо | Сеул | Сингапур | Тайпей | Тошканд | Тбилисӣ | Тхимпху | Теҳрон | Токио | Улан-Батор | Уршалим | Ханой | Шри-Ҷаяварденепура-Котте | Ал-Кувейт | Ар-Риёз