Ноҳияи Шуғнон

Аз Википедиа
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Ноҳияи Шуғнон
Ноҳияи Шуғнон дар нақшаи Тоҷикистон
Донистаниҳо
Кишвар : Tajikistan-coat-of-arms.jpg Тоҷикистон Flag of Tajikistan.svg
Вилоят : Кӯҳистони Бадахшон
Марказ: Миденшор
Замони таъсис : 27 октябри 1932
Раиси ноҳия:
Ҷуғрофиёи табиъӣ
Паҳноварӣ : 5000 км²
Шумораи ҷамоатҳо : 7
Шумораи рустоҳо : 69
Мардум
Аҳолӣ (2008) : 35 441 кас
Забони расмӣ : тоҷикӣ
Забонҳои гуфторӣ : шуғнӣ
Мазҳаб : исмоилӣ
Нишониҳо
Сарвожа : SH
ISO-намоя : TJ.BK.SH
Пешшумора : +992 355
Нишонии почта : 736100
Замон : UTC+5
Вебгоҳ : .tj
Шумораи мошинҳо : 04РТ
Пули дусти миёни Парчами Афғонистон Афғонистону Парчами Тоҷикистон Тоҷикистон бар фарози рӯди Панҷ, дар мантиқаи Шуғнон-шуғнан!
Намои зебо аз рӯди Панҷ, ва марзи миёни Афғонистон ва Тоҷикистон дар матиқаи Шуғнони ду тараф.

|} Ноҳияи Шуғнон (порсӣ: ناحیۀ شغنان) - яке аз ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аст ва дар шарқи Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад.

Ин ноҳия 27-уми октябри соли 1932 таъсис ёфта аст. Маркази ноҳияи Шуғнон рустои Миденшор (порсӣ: میذنشار) аст, ки 15 км шимолтар аз шаҳри Хоруғ дар каронаи рӯди Панҷ дар марз бо Афғонистон ҷой дорад.


Ҷуғрофия[вироиш]

Ноҳияи Шуғнон дар миёни қаторкӯҳҳои Рӯшон ва Шуғнон воқеъ аст. Дар шимол бо ноҳияи Рӯшон, дар шарқ бо ноҳияи Мурғоб, дар ҷануб бо ноҳияи Ишкошими Тоҷикистон ва дар ғарб бо рӯди Панҷ ва Ноҳияи Шиғнони вилояти Бадахшони Афғонистон ҳаммарз мебошад.

Аз шарқи ноҳияи Шуғнон ба ғарби он рӯди Ғунд гузар мекунанд, ки ба рӯди Панҷ мерезад.

Ноҳияи Шуғнон ҳудудан 5000 км² масоҳат дорад.

Бахшҳои идорӣ[вироиш]

Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Шуғнон 7 ҷамоат дорад[1]:

Ҷамоатҳои ноҳияи Шуғнон
Ҷамоат Шумораи рустоҳо Аҳолӣ
Ванқалъа 18 5165
Вер 9 4690
Дарморахт 4 2588
Навобод 11 5772
Поршинев 9 7430
Сохчарв 5 2452
Сучон 13 7344


Идора[вироиш]

Сарвари ноҳияи Шуғнон Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳияи Шуғнон - Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳияи Шуғнон ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

Аҳолӣ[вироиш]

Бино бар саршумори соли 2006 дар ноҳияи Шуғнон 35 441 нафар зиндагӣ мекунад. Мардуми Шуғнон ба забони шуғнӣ сухан мегӯянд.

Таърих[вироиш]

Бино бар роҳномаҳо ва ҷаҳоннамоҳои арабизабон ва порсизабони садаҳои миёна, Шуғнону Рӯшон дар гузашта як сарзамин буда Шуғнон (порсӣ: شغنان) ном доштаанд.[2]

Шуғнон аз замони Сомониён то соли 1895 ҳукумате мустақил дошта ва фармонравоёни онро шоҳ мехондаанд. Қаламрави подшоҳии Шуғнон сарзамини имрӯзаи ноҳияҳои тоҷикии Рӯшон, Шуғнон ва Роштқалъа ва вулусволии афғонии Шуғнон (порсӣ: شغنان) дар ду канораи рӯди Панҷро дар бар мегирифтааст.

Соли 1895 подшоҳии Шуғнон, ки дар ҳар ду канораи рӯди Панҷ қарор дошт, дар паи ҷаҳонгириҳои Русия ва Британия дупора гардид ва канораи рост ба аморати Бухоро ва канораи чап ба Афғонистон дода шуд.[3]

Шуғнон дар солҳои 1878 – 1920 яке аз бекигариҳои аморати Бухоро буд ва бек дар рустои Поршинев менишаст ва мир хонда мешуд.

Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 ва таъсиси Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Тоҷикистон дар соли 1924, Шуғнон бахше аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон гардид, ки 2 январи соли 1925 таъсис дода шуд. Замоне ҳам Шуғнону Роштқалъа як ноҳия буданд.

Пайнавиштҳо[вироиш]

  1. "List of Jamoats". UN Coordination, Tajikistan. Retrieved May 21, 2010. 
  2. Камалиддинов Ш.С. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX - начала XIII вв.
  3. Постников А.В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. М.: Памятники исторической мысли, 2001. 416 стр., 8 л. карт. ISBN 5-88451-100-0

Манобеъ[вироиш]

  • Постников А.В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. М.: Памятники исторической мысли, 2001. 416 стр., 8 л. карт. ISBN 5-88451-100-0


Ноҳияҳои Бадахшон
Ноҳияи Дарвоз. Ноҳияи Ванҷ. Ноҳияи Рӯшон. Ноҳияи Шуғнон. Ноҳияи Роштқалъа. Ноҳияи Ишкошим. Ноҳияи Мурғоб.