Вйентян

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Шаҳр
Вйентян
лаос. ວຽງຈັນ/ວຽງຈັນທນ໌
Vientiane montage.jpg
Кишвар

Лаос

Координатаҳо

17°58′00″ а. шим. 102°36′00″ т. ш.HGЯO

Номи қавмӣ

вйентяниҳо

Нишон додан/Пинҳон кардани харита
Вйентян дар харитаи
Вйентян
Вйентян

Вйентя́н (лаос. ວຽງຈັນ/ວຽງຈັນທນ໌ [ʋíəŋ tɕàn] — Виангтян[1]) — пойтахт (аз соли 1563[2]) ва бузургтарин шаҳри Лаос, воқеъ дар соҳили чапи Меконг наздик бо марзи Таиланд, бузургтарин маркази иқтисодии кишвар мебошад.

Аҳолӣ[вироиш]

Аҳолиаш 760 ҳазор нафар (2014)

Нақлиёт[вироиш]

Шабакаи нақлиётӣ ва бандари дарёӣ (Виттай), фурудгоҳи байналмилалӣ дорад. Алоқаи нақлиётии обии байни Вйентян — Нонгхай, Тайланд тавассути д. Меконг бо паром сурат мегирад.

Таърих[вироиш]

Дар асрҳои 12-13 дар ҳудуди Вйентян маҳалҳои аҳолинишини кхмерҳо мавҷуд буд. Бо ташкил ёфтани подшоҳии Лансанги Лаос дар асри 14 маркази фарҳангии он мегардад. Соли 1560 ба Вйентян пойтахти Лансанг кӯчонида шуд. Пас аз сарнагуншавии подшоҳӣ соли 1707 маркази князии ҳамном гардид. Соли 1779 аз тарафи лашкари Сиам забт карда шуд. Пас аз шӯришҳо ба муқобили ҳукумати Сиам соли 1828 шаҳр комилан хароб гардид ва князӣ барҳам хӯрд. Дар нимаи асри 19 Вйентян қисман барқарор шуд. Солҳои 1899—1946 маркази маъмурии Лаоси Фаронса ва солҳои 1946-75 пойтахти шоҳигарии Лаос, аз декабри 1975 пойтахти Ҷумҳурии Лаос.

Иқтисод[вироиш]

Вйентян маркази муҳимми иқтисодиёти мамлакат буда, корхонаҳои дӯзандагӣ, матоъҳои пахтагин, шоҳибофию шолитозакунӣ, чармгарӣ, чӯбгарӣ, мебелсозӣ, ҳаккокӣ ва саноати хӯрокворӣ дорад. Ҳунармандии дастӣ (истеҳсоли ороишоти нуқрагин) ривоҷ ёфтааст. Тамоми воридоту содироти молу маводди мамлакат тариқи Вйентян сурат мегирад.

Маориф ва фарҳанг[вироиш]

Донишгоҳи фалсафаи будоӣ, донишкадаҳои тиббӣ, политехникӣ, омӯзишгоҳҳои омӯзгорӣ, театрӣ, китобхонаи миллӣ, осорхонаи миллӣ, осорхонаи бостоншиносӣ, пойгоҳи радиошунавонӣ дорад. Осори меъмории асрҳои 13-19 (собиқ қасри шоҳ, бутхона, маъбадҳои буддоӣ) боқӣ мондаанд.

Эзоҳ[вироиш]

  1. Словарь географических названий Лаоса. — М.: ЦНИИГАиК, 1988. — С. 14.
  2. Vientiane. Farlex Encyclopedia. 25 ноябри 2010 санҷида шуд.

Адабиёт[вироиш]

  • Большая советская энциклопедия. Т. 5. 3 изд. М., 1971;
  • Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М., 2007.

Сарчашма[вироиш]